İsviçre'nin Econe kentinde bir araya gelen geleneksel Katolik grubu Aziz Pius X Cemiyeti (SSPX), Papa XIV. Leo'nun açık uyarılarına rağmen dört piskoposu kutsadı. Çarşamba günü gerçekleşen tören, Papa'nın onayı olmadan yapıldığı için aforoz ve bölünme (şizma) riskini de beraberinde getirdi. Cemiyet ise bu adımı 'kutsal bir görev' olarak nitelendirdi.
Katolik Kilisesi'ndeki modernleşme reformlarına karşı çıkan SSPX, İsviçre'deki seminerinde görkemli bir ayin düzenledi. Papa XIV. Leo, son anda bir mektup göndererek törenin iptal edilmesini istemiş, onayı olmadan piskopos kutsamanın 'son derece ağır bir günah' olduğunu ve inananlara zarar vereceğini belirtmişti.
Tüm uyarılara rağmen sisli Alp vadisi boyunca çanlar çaldı. Yüzlerce rahip, ikişerli sıralar halinde sunağa doğru ilerlerken binlerce gelenekçi Katolik, modern ayinler yerine geleneksel Latin Ayini'ni tercih ettikleri için törene katıldı.
Kadife ve altın işlemeli giysiler, ilahiler ve buhur eşliğinde gerçekleşen ayin, cemiyetin YouTube kanalından canlı yayınlandı ve birkaç dile eş zamanlı çeviri yapıldı. Bu büyük organizasyon, SSPX'in uluslararası erişimini ve modern dünyaya mesafeli duran muhafazakar Katolikler üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Bu kutsama, kilise birliğine öncelik veren ve Papa Franciscus döneminde gelenekçilerle gerginleşen ilişkileri yumuşatmayı hedefleyen Leo için büyük bir kriz anlamına geliyor.
SSPX, Vatikan için bir tehdit oluşturuyor çünkü II. Vatikan Konseyi öncesi döneme ait aşırı Katolik, paralel bir kilise yapısını temsil ediyor. Cemiyetin verilerine göre şu anda 6 piskoposu, 751 rahibi, 5 seminerinde eğitim gören 264 semineristi, 145 dini kardeşi, 88 oblatı ve 50 farklı milletten 250 rahibesi bulunuyor.
Ayinin başında bir rahip, kutsamayı gerekli bir 'kutsal görev' olarak savunan bir açıklama okudu ve uygulanacak cezaların geçersiz olduğunu söyledi: 'Bu adıma karşı uygulanacak her ceza ve yaptırımın hiçbir geçerliliği olmadığını düşünüyoruz.'
Törenin ortasında, daha önce 1988'de papalık onayı olmadan piskopos kutsanmış olan Piskopos Alfonso de Galarreta, dört yeni piskoposun başına ellerini koydu. Bu ritüel, bir piskopostan diğerine Kutsal Ruh'u aktarıyor ve İsa'nın havarilerine yaptığı hareketi hatırlatıyor.
Kilise hukukuna göre, papalık yetkisi olmadan piskopos kutsamak, Katolik Kilisesi'nin en ağır cezasını gerektiriyor: dört yeni piskopos ve ayini yöneten piskopos için otomatik aforoz. Bu aynı zamanda bölünme anlamına geliyor, yani Katolik Kilisesi'nin birliğinin kasıtlı olarak bozulması.
Vatikan II'ye karşı çıkan bir cemiyet
Fransız Başpiskopos Marcel Lefebvre, 1960'lardaki İkinci Vatikan Konseyi'nin modernleştirici reformlarına tepki olarak SSPX'i kurdu. Bu konsey, Katolik Kilisesi'nin diğer Hristiyanlar, Yahudiler ve diğer inançlarla ilişkilerini kökten değiştirmiş ve ayinlerin Latince yerine yerel dillerde yapılmasına izin vermişti.
Tam 38 yıl önce, çarşamba gününe denk gelen tarihte, 1988'de Lefebvre papalık onayı olmadan dört piskopos kutsamıştı. Vatikan hızla Lefebvre ve dört piskoposu aforoz etmiş ve bu kutsamayı 'bölünme eylemi' olarak ilan etmişti. Papa XVI. Benedict 2009'da aforozları kaldırdı ancak SSPX bugün kilisede hâlâ yasal bir statüye sahip değil.
SSPX, modern kiliseyi modernizm, liberalizm ve ekümenizm gibi sapkınlık ve hatalarla dolu olmakla suçluyor. Cemiyet, yalnızca kendisinin Mesih'in gerçek inancını koruduğunda ısrar ediyor ve inananlarına hizmet etmek için 'zorunluluk haline' atıfta bulunarak kutsamayı meşrulaştırıyor.
Cemiyet, yeni piskoposların isimlerini şöyle açıkladı: İsviçre'den Pascal Schreiber, ABD'den Michael Goldade, Fransa'dan Michel Poinsinet de Sivry ve yine Fransa'dan Marc Hanappier.
Vaazında SSPX üst düzey yetkilisi Peder Davide Pagliarani, kutsamaların ruhların kurtuluşu için gerekli olduğunu savundu ve ayrıca bu adımın Leo'ya ve kiliseye hizmet ettiğini belirtti. Pagliarani, 'Bize papaza saygı duymadığımız suçlaması yapılıyor. Ama tam da papayı Mesih'in vekili, kilisenin başı olarak sevdiğimiz için, artık papanın sahte dinleri temsil eden sahte çobanların yanında aşağılanmasını istemiyoruz' dedi.
Vatikan konuyla ilgili henüz bir açıklama yapmadı.
Bir kopuş ama yine de kutlama
Çarşamba günkü tören her şeye rağmen neşeli bir kutlama havasında geçti, çadırın dışındaki alanda inananlar sağanak yağmura yakalanmasına rağmen. Kutsama için hazırlanan web sitesinde günlerdir geri sayım sayacı vardı. Katılımcılar üzerinde 'Econe2026' logosu bulunan beyzbol şapkaları aldı.
Kutlamanın en bariz işaretlerinden biri, kayıtlı katılımcıların 'tarihi' olayı anmak için bir şarap seti satın alabilmesiydi. 75 İsviçre Frangı (92,50 dolar) değerindeki 'Cuvee des Sacres' hediye kutusunda pinot noir, Syrah, Petit Arvine ve Fendant şarapları vardı. Her şişenin üzerinde bir piskopos teması vardı: piskoposun sivri uçlu başlığı, yüzüğü, haçı veya asası.
Dev elektrik hatlarının altındaki alan gülümseyen rahibeler, fotoğraf çektiren rahipler, su şişeleri dağıtan kız izciler, kulaklıklı siyah giysili güvenlik görevlileri ve gazetecileri kısa bir tasma altında tutan turuncu yelekli gönüllü görevlilerle doluydu. Bazen inananlarla yapılan röportajlar erkenden kesiliyordu. Sabah sisleri, Alp vadisinde kıvrılarak akan yakındaki Rhone Nehri'ni kaplarken ibadet edenler akın etti.
Filipinler'in başkenti Manila'daki evinden yola çıkan 71 yaşındaki seyahat acentesi Arlina Onglao, 'tarihi olay' için Econe'ye gelmek istediğini ve aforoz ihtimalini umursamadığını söyledi. Onglao, 'Vatikan inandırıcılığını kaybettiği için, bunun bizi korkutacağını sanmıyorum. Ben korkmuyorum. Kendimi cennete daha güvenli bir yolda hissediyorum' dedi.
Gabon doğumlu, bugün Fransa'da yaşayan 42 yaşındaki tıp araştırmacısı Wulfran Lindzondzo, cemiyet aracılığıyla 'geleneği yeniden keşfetmek' istediğini ve Afrika ülkesindeki varlığına dikkat çekti. Ayin başlamadan önce Lindzondzo, 'Kutsal Baba buna pek katılmıyor ama ben, Roma'daki yetkililerin bir gün kilisenin geleneklerine geri dönmeyi kabul etmesi için iyi Rab'be dua edeceğim' ifadelerini kullandı.
Diğer gelenekçiler ve muhafazakarlar kutsamaya karşı
Cemiyet için ne ilan edilmiş bir bölünme tehdidi ne de aforoz önem taşıyor. SSPX medya yöneticisi Marc-André Mabillard, 'Bundan korkmuyoruz. Bizi çok üzüyor ama inanıyoruz ki peşinde olduğumuz iyilik, bize verilecek acıdan daha büyük' dedi.
SSPX, Leo'nun mektubuna geç bir yanıt olarak Leo'dan herhangi bir ceza ilan etmeden önce beklemesini istedi.
Ancak muhafazakar ve gelenekçi Katolikler de dahil olmak üzere birçok Katolik, bu kutsamayı papaya karşı ciddi bir itaatsizlik ve kiliseye zarar veren bir eylem olarak değerlendirdi. Katolik Üniversitesi'nden etik uzmanı Peder Robert Gahl, 'Kiliseye ve onun otoritesine itaatsizlik ederken geleneğe hizmet edemezsiniz' diye konuştu.
