Yunanistan'da sıcaklıkların mevcut sıcak hava dalgasıyla birlikte rekor seviyelere ulaşması üzerine Helen Kızılhaçı, sıcak çarpmasının belirtilerini tanıma ve müdahale etme konusunda yeni bir rehber yayımladı. Tedavi edilmediği takdirde hızla hayati tehlike oluşturabilen bu tıbbi acil duruma karşı uyarılar yapıldı.
Sıcak çarpması, vücut sıcaklığının tehlikeli seviyelere —genellikle 41°C'nin üzerine— çıkması ve vücudun kendini soğutamaması durumunda ortaya çıkıyor. Bu durum en çok aşırı sıcağa, yüksek neme ve rüzgarsız ortamlara maruz kalan kişilerde, özellikle de yeterli koruma olmadan dışarıda çalışan veya egzersiz yapanlarda görülüyor.
Kimler daha fazla risk altında?
Helen Kızılhaçı'na göre sıcak çarpmasına karşı en savunmasız gruplar şunlar:
- Yaşlı yetişkinler
- Bebekler ve küçük çocuklar
- Obezite sorunu yaşayanlar
- Kronik sağlık sorunları olanlar
- Alkol bağımlılığı olan kişiler
Sıcak çarpmasının belirtileri
Kuruluş, aşağıdaki belirtilerin acil müdahale gerektirdiği konusunda uyarıyor:
- Vücut sıcaklığının 41°C'nin üzerinde olması
- Sıcak, kırmızı ve kuru cilt
- Az terleme veya hiç terlememe
- Düşük tansiyon
- Hızlı ve zayıf nabız
- Baş dönmesi, mide bulantısı ve şiddetli kafa karışıklığı
- Bilinç kaybı, bayılma veya koma
- Nöbet geçirme
Hemen ne yapılmalı?
Helen Kızılhaçı, vücut sıcaklığının hızla düşürülmesinin kritik önem taşıdığını vurguluyor. Sıcak çarpması geçirdiğinden şüphelenilen kişi derhal serin, gölgeli veya klimalı bir yere taşınmalı. Boyun, koltuk altı ve kasıklara soğuk veya buz torbası uygulanmalı, solunum ve nabız takip edilmeli.
166 veya 112 numaralı acil servisler aranarak en kısa sürede hastaneye ulaştırılması sağlanmalı. Özellikle kişinin bilinci bulanıklaşır veya tepkisiz hale gelirse, bayılırsa, nöbet geçirirse veya vücut sıcaklığı 41°C'nin üzerine çıkarsa acil tıbbi yardım şart.
Sıcak çarpmasından nasıl korunulur?
Helen Kızılhaçı, aşırı sıcak dönemlerinde gereksiz seyahatlerden kaçınılmasını, günün en sıcak saatlerinde fiziksel aktivitenin sınırlandırılmasını, hafif ve açık renkli giysiler, şapka ve güneş gözlüğü kullanılmasını, bol sıvı tüketilmesini, hafif yemekler yenmesini ve mümkün olduğunca serin veya klimalı ortamlarda kalınmasını öneriyor.
Kuruluş ayrıca, sıcak hava dalgası sırasında yaşlıların, bebeklerin veya küçük çocukların asla yalnız bırakılmaması gerektiğini ve çocukların ya da evcil hayvanların birkaç dakikalığına bile olsa park edilmiş araçlarda bırakılmaması gerektiğini hatırlatıyor. Evcil hayvanların her zaman temiz suya, gölgeye ve yeterli havalandırmaya erişimi olmalı.
