Yunanistan'da 2026'nın ilk altı ayında 3.500'den fazla kişi ülkeye yasadışı giriş, çıkış ve ülkede kalma nedeniyle ceza davasıyla karşı karşıya kaldı. Göç ve Sığınma Bakanlığı'nın açıkladığı 'hapis ya da geri dönüş' doktrini tam olarak uygulanıyor gibi görünüyor. Ancak bu uygulama büyük ölçüde ülkede yasadışı kalan kişilere değil, sığınmacılara yapılıyor.
Aksine, insan hakları örgütü Refugee Support Aegean'ın (RSA) son Policy Note raporu, sığınmacıların haksız yere suçlanma riskinin arttığını gösteriyor. Yeni Avrupa Göç ve Sığınma Paktı'nın uygulanmasından sonra sığınmacılar ülke içinde iltica prosedürlerine erişemiyor.
RSA'da avukat olarak çalışan Minos Mouzourakis, in.gr'ye verdiği röportajda somut bir örnek anlattı. Mouzourakis'e göre bu davaların büyük bir kısmı Afganistan vatandaşlarını kapsıyor. Afganistan vatandaşlarının mülteci olarak tanınma oranı normalde 'yüzde 100'e yakın' seviyede. Mouzourakis, özellikle kadınların 'sadece cinsiyetleri nedeniyle Taliban tarafından zulme uğradığını' söyledi.
Buna rağmen, normalde mülteci olarak tanınan Afganistan vatandaşları ülkede yasadışı kalma nedeniyle yargılanıyor ya da mahkûm ediliyor.
Geçen yaz in.gr, yeni Avrupa Göç ve Sığınma Paktı'nın uygulanmasının ardından iltica hizmetlerinin 'donmasının' yol açtığı yapay yasadışılaştırmanın sonuçlarını gündeme taşımıştı. Bu vakalardan ikisi RSA aracılığıyla kamuoyuna yansımıştı.
Göç ve Sığınma Bakanlığı, o dönem in.gr'nin sorusuna yanıt verirken Avrupa'daki EU-Lisa sisteminde yaşanan bir sorunu gerekçe göstermişti. Oysa Thanos Plevris, ilgili açıklamasında 'hapis ya da geri dönüş' doktrinin 'taviz verilmeden' uygulanacağını vurgulamıştı.
Ancak ilgili yasaya göre bu doktrin, ülkeye yasadışı giriş ve ülkede yasadışı kalma durumlarını kapsıyor. Mouzourakis ise uluslararası koruma kurallarına dikkat çekerek şunları söyledi: 'Bu insanlar yalnızca ülkede yasadışı durumda değiller; ayrıca ülkeye kağıtsız gelmiş ya da kağıtsız kalmış olmaları nedeniyle suçlanmaları da yasak.'
Buna rağmen iltica işlemlerinin donması, hak ettikleri belgeleri alamayan çok sayıda insanı ortada bıraktı. Bu belgeler, başvurularının incelenme sürecinde olduklarını ve ülkede yasal olarak bulunduklarını gösteriyor.
