ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik ablukanın yeniden başlatıldığını ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD'nin 'Hürmüz Boğazı'nın Koruyucusu' olarak anılacağını belirterek, 'Dünyanın en değişken bölgelerinden birinde güvenliği ve emniyeti sağlama işi için gereken tüm maliyetleri karşılamak üzere, taşınan tüm kargolardan yüzde 20 oranında geri ödeme alınacaktır' ifadelerini kullandı. Trump, İran gemilerinin boğazdan geçişine izin verilmeyeceğini, diğer ülkelerin ise adil ve açık bir şekilde boğazı kullanabileceğini söyledi.
Trump'ın bu kararı, barış görüşmelerinin tıkanması ve bölgede artan çatışmaların ardından geldi. ABD ordusu Pazartesi günü İran'da çok sayıda hedefi vurduğunu açıkladı. Saldırılarda hava savunma sistemleri, radar tesisleri, füze ve insansız hava aracı ekipmanları ile küçük botların hedef alındığı belirtildi. ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), ilk kez insansız su üstü araçları (deniz dronları) kullanarak Bandar Abbas deniz üssündeki bir İran denizaltısına ve bakım tesislerine saldırı düzenlediğini duyurdu.
İran Devrim Muhafızları ise Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Umman'daki hedeflere misilleme saldırıları düzenlediğini açıkladı. Bu, Nisan ayındaki ateşkesten bu yana en büyük saldırı değişimlerinden biri olarak kaydedildi. İran'ın Khatam al-Anbiya Merkez Karargahı Sözcüsü, Tahran'ın 'hiçbir koşulda' Washington'un boğazın yönetimine müdahale etmesine izin vermeyeceğini söyledi. İran dini liderinin danışmanı Muhammed Mohber ise 'Gemilerimizin geçişi için düşmana haraç ödemeye zorlanmamak adına bunu savunuyoruz' ifadelerini kullandı. İran devlet medyası, Devrim Muhafızları deniz kuvvetlerinin boğazdan izinsiz geçmeye çalışan iki gemiye uyarı ateşi açtığını bildirdi.
ABD Donanması'nın 5. Filosu'nun üssüne ev sahipliği yapan Bahreyn'de Pazartesi günü üç kez füze alarmı çaldı. Kuveyt de düşman ateşini önlediğini duyurdu. Ürdün ordusu ise İran'a ait dört füzeyi düşürdüğünü ve olayda 'can veya mal kaybı yaşanmadığını' açıkladı. İran'da yetkililer, güneydeki Hürmüzgan, Huzistan ve Merkezi eyaletlerine saldırılar düzenlendiğini ve en az iki kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Yarı resmi İran medyası ayrıca Umman Körfezi kıyısındaki doğu Sistan ve Belucistan eyaletine de saldırı düzenlendiğini aktardı.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, boğazın savaş öncesindeki gibi açık olması gerektiğini belirterek, 'Seyrüsefer serbestisine saygı gösterilmelidir' dedi. Almanya, Fransa ve İngiltere dışişleri bakanları ortak bir açıklamayla İran'ın Körfez ülkelerine ve ticari gemilere yönelik saldırılarını kınayarak itidal ve yenilenmiş diplomatik çabalar çağrısında bulundu. İngiltere ayrıca İran Devrim Muhafızları'nı ulusal güvenlik tehdidi olarak sınıflandırmayı planladığını duyurdu; bu adım, destekçilerini cezai yaptırımlarla karşı karşıya bırakabilir.
Diplomatik çabalar devam ediyor. Pakistan, Katar ve Mısır'ın da aralarında bulunduğu arabulucular, savaşı sona erdirecek nihai bir anlaşmaya varma çabalarını sürdürüyor. Görüşmelere aşina ve adının açıklanmaması kaydıyla konuşan bölgesel bir yetkili, ateşkesi güçlendirme çabalarının Pazar günü de devam ettiğini söyledi. Pakistan Dışişleri Bakanı'nın İranlı mevkidaşıyla telefon görüşmesi yaparak her iki tarafı da 'sakinleştirmeye' çağırdığı bildirildi. İran, Haziran ayında varılan çerçeve anlaşmasının 'krizde' olduğunu belirtirken, Trump İran'ı ateşkesi ihlal etmekle suçladı ve 'Onlara çok sert vuracağız' dedi.
