Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinden AP'nin bildirdiğine göre, ABD Perşembe günü erken saatlerde İran'a yönelik saldırılarını şiddetlendirerek daha kuzeydeki hedefleri vurdu. Amerikan güçleri ayrıca, İran'a uygulanan deniz ablukasını delmeye çalıştığı gerekçesiyle bir gemiye ateş açtı. İran ise şafak öncesinde Bahreyn, Ürdün ve Kuveyt'e füze ve drone saldırıları düzenleyerek karşılık verdi.
ABD ile İran arasında Orta Doğu'da günlerdir süren karşılıklı saldırılar ve Hürmüz Boğazı'na yönelik yenilenen tehditler, İran savaşını sona erdiren geçici anlaşmayı paramparça etti ve bölgeyi yeniden topyekûn bir savaşa sürükleyebilir. İranlı yetkililer, ABD saldırılarında 35'ten fazla kişinin öldüğünü ve 300'den fazla kişinin yaralandığını söylüyor. Saldırılar, bu son şiddet dalgasında ilk kez İran'ın başkenti Tahran çevresindeki bölgelere de ulaştı.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a savaş başlatmasıyla birlikte Tahran, boğazı gemi trafiğine fiilen kapattı. Bu hamle, petrol, gübre ve diğer birçok malın fiyatının bölgenin çok ötesinde fırlamasına neden oldu ve İran'a müzakerelerde önemli bir koz kazandırdı.
ABD ve İran karşılıklı tehditler savuruyor, saldırılar yoğunlaşıyor
Yükselen fiyatlar, özellikle Kasım ayında yapılacak seçimlerde Kongre'nin kontrolünü elinde tutmayı uman ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti için büyük bir zorluk oluşturuyor. Ancak Washington, su yolunu başarıyla yeniden açmayı başaramadı ve Trump Çarşamba günü deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu.
İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin geçici anlaşmanın şartlarına uymaması halinde İran'ın daha kapsamlı bir askeri çatışmaya hazır olduğunu söyledi. İran'ın paramiliter Devrim Muhafızları ise abluka nedeniyle Orta Doğu'dan tüm enerji ihracatını durdurmakla tehdit etti.
Devrim Muhafızları, "Bölgeden petrol ve gaz ihracatı ya herkes için olacak ya da hiç kimse için olmayacak" dedi.
Trump yine İran'ın bir barış anlaşmasına varmaya hazır olduğunda ısrar etti ancak ayrıntıya girmedi.
Trump, Pennsylvania'daki ABD Kara Harp Okulu'nda Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Yaptığımız şeyden hoşlanmıyorlar ve anlaşmak istiyorlar. Onlarla anlaşıp anlaşmayacağımızı ya da işi bitirip bitirmeyeceğimizi göreceğiz" dedi.
Trump ayrıca sosyal medyada, Tahran'ın 2024'ten beri İran'da haksız yere alıkonulan bir ABD vatandaşını serbest bırakarak iyi niyet jesti yaptığını söyledi. Daha fazla ayrıntı vermedi. İnsan hakları avukatı Jared Genser, alıkonulan kişinin, kar amacı gütmeyen bir kuruluş işleten ve casuslukla suçlanan ABD-İran çifte vatandaşı müvekkili Dena Karari olduğunu belirten bir açıklama yayınladı.
İran, serbest bırakmayı hemen doğrulamadı ve İslam Cumhuriyeti'ndeki gözaltılarda bazen olduğu gibi, Karari'nin davası kamuoyu tarafından bilinmiyordu.
Tahran'daki İslam Devrimi Meydanı'nda, ABD Başkanı Donald Trump'ı bir tabutun üzerinde yatarken gösteren ve aralarında "Trump'ı Öldürüyoruz" ifadesinin de bulunduğu Trump karşıtı mesajların yer aldığı bir reklam panosu, 15 Temmuz 2026 Çarşamba. (AP Fotoğraf/Vahid Salemi)
Abluka yeniden uygulanırken hem ABD hem de İran saldırı başlattı
Devlet medyasına göre, ABD'nin Perşembe günü erken saatlerdeki saldırıları Tahran çevresini vurdu. Ayrıca, İran'ın balistik füze üretimi ve uzay programının merkezi olan Semnan eyaletinin de Amerikan saldırılarının hedefi olduğu bildirildi.
Çarşamba günü ABD, İran'a gündüz saatlerinde de saldırmaya başlayarak saldırıların temposunun arttığını gösterdi. Merkez Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'nda stratejik bir nokta olan Büyük Tunb Adası'na düzenlenen saldırıda İran savunma ve füze mevzilerinin hedef alındığını açıkladı.
Bu arada ABD ordusu, İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası'na doğru seyreden Curacao bayraklı Belma adlı petrol tankerine ateş açtığını söyledi. Gemi "birden fazla uyarıyı dikkate almayınca", bir ABD uçağı, geminin bacasına bir füze atarak ticari gemiyi etkisiz hale getirdi.
İran devlet televizyonu, Çarşamba günü düzenlenen bir başka Amerikan saldırısında, Sistan ve Belucistan eyaletindeki İran'ın 388. Mekanize Piyade Tugayı'nın tank ve zırhlı araçların bulunduğu kışlasının hedef alındığını bildirdi. Haberde, Amerikalıların saldırıda en az 13 füze ateşlediği ve ölen yedi kişi arasında askerlik yapan erler ve muvazzaf askerlerin bulunduğu belirtildi. Çok sayıda asker de yaralandı.
İran, Perşembe günü Bahreyn, Ürdün ve Kuveyt'e füze ve drone saldırılarıyla karşılık verdi. Bu ülkelerdeki ABD güçlerinin bulunduğu yetkililer saldırıları doğruladı. Saldırılarda herhangi bir hasar veya can kaybı olduğu hemen bildirilmedi.
Hürmüz Boğazı kıyısında bir kadın, İran'ın Bender Abbas kenti açıklarında bir patlamanın ardından yükselen duman bulutunu izliyor, 13 Temmuz 2026 Pazartesi. (Razieh Poudat/ISNA via AP)
Çatışmanın merkezinde Hürmüz Boğazı var
Son çatışma turu Hürmüz Boğazı'nda yoğunlaşmış durumda. İran'ın savaşın ilk günlerinde boğazı kapatmasından bu yana ABD, boğazın nasıl yeniden açılacağı konusunda zorlanıyor.
Geçici anlaşma sırasında bazı gemiler, Tahran'ın kontrolü dışında, ABD ordusu tarafından denetlenen Umman yakınlarındaki bir rotayı kullanarak geçiş yapmaya başlamıştı.
Son günlerde İran, bu rotayı kullanan gemilere saldırdı ve karşılıklı saldırılar başladı. ABD, boğazı zorla yeniden açmakla tehdit etti ancak uzmanlar bunun için çok daha büyük bir donanma, hatta on binlerce kara askeri gerekeceğini söylüyor. Ablukayı uygulamak, İran'a baskı yapmanın başka bir yolu.
Bu arada petrol fiyatları yükseliyor. Uluslararası standart olan Brent ham petrolünün varil fiyatı Perşembe günü 85 doların üzerinde işlem gördü. Bu, savaş öncesi fiyatın %15'inden fazla daha yüksek, ancak çatışmanın zirvesinde ulaşılan yaklaşık 120 doların hâlâ oldukça altında.
