WASHINGTON (AP) — Başkan Donald Trump'ın Perşembe akşamı ulusa sesleniş konuşmasında seçimler ve oy makineleri konularına değinmesi bekleniyor. Bu, Trump'ın daha önce Cumhuriyetçilerin kayıpları, özellikle de kendi 2020 yenilgisi hakkında yaptığı kanıtlanmamış iddiaları yeniden gündeme getirebileceği anlamına geliyor.
Trump'ın altı yıl önce Demokrat Joe Biden'a karşı kaybettiği seçime ve bu konuda dolaşıma soktuğu, uzun süre önce çürütülmüş teorilere takıntısı, başka konuları tartışırken bile sık sık gündeme getirdiği bir konu. Ancak bu son derece siyasi ve komplocu konuları başkanlık düzeyinde bir ulusa sesleniş konuşmasına taşıması, Trump'ın ikinci döneminde hem normları aşmak hem de eski kırgınlıklarına takılıp kalmak için ne kadar ileri gittiğini gösteriyor.
Trump, TSİ 04.00'te yapılması planlanan konuşma hakkında yalnızca belirsiz ayrıntılar verdi. Salı günü bir muhabirin konuşmanın 'seçim makineleri ve bütünlüğü' ile ilgili olup olmayacağını sorması üzerine Trump, 'bu konuyla ilgili olacağını' ve 'söyleyecek birkaç şey daha olduğunu' söyledi.
Trump, 'Gerçekten, gerçekten büyük bir haberim var ve ülkemizin kendini toparlaması gerekiyor. Ama Perşembe günü konuşacağımız konu bu' dedi. Ayrıca 'daha büyüğü yok çünkü özgür ve adil seçimler olmadan ülkeniz olmaz' ifadelerini kullandı.
Trump'ın bu açıklamalarına rağmen Beyaz Saray Çarşamba günü konuşmanın içeriğinin değişebileceğini ima etti.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt yaptığı açıklamada, 'Her zamanki gibi isimsiz kaynaklar Başkan Trump'ın Perşembe akşamı yapacağı konuşmada ne söyleyeceği hakkında spekülasyon yapıyor. Gerçek şu ki, Başkan Trump'ın ne söyleyeceğini henüz kimse bilmiyor, bu yüzden herkesin konuşmayı izlemesi gerekiyor' dedi.
Başkanlık düzeyindeki ulusa sesleniş konuşmaları genellikle önemli dönüm noktaları veya ulusal çapta önemli olaylar için yapılır.
Trump en son Nisan ayında İran savaşı hakkında konuşmak için böyle bir konuşma yapmıştı. O zaman ABD'nin hedeflerine 'çok kısa sürede' ulaşacağını ve 'zor kısmın bittiğini, bu yüzden kolay olacağını' söylemişti. Ancak savaş uzadı ve ABD ile İran arasındaki çatışmalar bu hafta yoğunlaştı.
Trump ayrıca Aralık ayında da siyasi içerikli bir ulusa sesleniş konuşması yapmış ve zorlu ekonomik koşulların sorumlusunun Demokratlar olduğunu iddia etmişti.
Televizyon kanallarının Perşembe günkü konuşmayı yayınlayıp yayınlamayacağı veya ne ölçüde yayınlayacağı henüz bilinmiyor. ABC, CBS, NBC, CNN, Fox News Channel ve MS NOW'a yayın planları hakkında sorulan sorular yanıtsız kaldı.
Demokratlar, Trump'ın geçmiş seçimlerin çalındığına dair yanlış iddiaları canlandırarak, Cumhuriyetçi Parti'nin zorlandığı 2026 ara seçimlerini meşruiyetten uzaklaştırmaya çalıştığı uyarısında bulundu.
Virginia Demokrat Senatörü Mark Warner, X platformunda yaptığı açıklamada, 'Yarın gece Trump, seçimlerimiz hakkında yanıltıcı iddiaları körüklemek için bir ulusa sesleniş konuşması yapacak. Bunu ara seçimlere müdahale etmeyi meşrulaştırmak için yapıyor. Gerçekleri takip etmek ve onun sürekli yanlış yönlendirmelerini ve yalanlarını kabul etmemek hepimizin görevi' dedi.
New Jersey Demokrat Senatörü Andy Kim de X'te yaptığı paylaşımda, 'Trump, Kasım seçimleri öncesinde yine temelsiz seçim komploları üretmeye çalışıyor. Amerikalılar bitmek bilmeyen savaştan, fırlayan benzin fiyatlarından ve kendilerine bakmayan bir başkandan bıktı. Seçmenler, Trump istese de istemese de seslerini duyuracak' ifadelerini kullandı.
Çarşamba günü Capitol Hill'de Başkan Yardımcısı JD Vance'e, Trump'ı Perşembe konuşmasında geçmiş seçimleri yeniden tartışmak yerine Kasım ara seçimlerine odaklanmaya teşvik edip etmeyeceği soruldu. Vance, muhabirin sözlerini tekrarlayarak, 'Asılsız iddialar... Sorunuzun içinde zaten cevabı varsayıyorsunuz' dedi.
Vance, 'Başkan yarın gece bir dizi konu hakkında konuşacak. Açıkçası onun söyleyeceklerinin önüne geçmeyeceğim. Ancak Amerikan halkının bir dizi sorunundan bahsedebiliriz. Amerikan halkının bir dizi sorununu çözebiliriz' diye ekledi.
Senato Çoğunluk Lideri Güney Dakota Cumhuriyetçisi John Thune, gazetecilere Trump'ın ne söyleyeceğini bilmediğini söyledi. 'Ama size söyleyebileceğim tek şey, en azından ben 2026 seçimlerine odaklanmış durumdayım ve sanırım meslektaşlarımın çoğu da öyle' dedi.
___
MICHELLE L. PRICE, Associated Press
Associated Press muhabirleri Mary Clare Jalonick ve Will Weissert Washington'dan, Jocelyn Noveck ise New York'tan bu habere katkıda bulundu.
