Alexis Tsipras'ın partisi ELAS (Ellinikí Aristerí Simpáratasi), hükümetin yeni dijital platform railway.gov.gr'yi sunuş biçimini sert biçimde eleştiriyor. Eleştiri, partinin Dijital Politika ve Altyapı & Ulaştırma sektörlerinin ortak açıklamasında yer alıyor.
Parti, şeffaflığı destekleyen her aracı desteklediğini ama bu uygulamanın bir güvenlik sistemi değil, bir izleme sistemi olduğunu net biçimde belirtiyor. Açıklamada anlamlı bir hatırlatma da yapılıyor: “Bir harita trenleri durdurmaz.”
ELAS'a göre hükümet, platformu “yeni bir güvenlik güvencesi” olarak sunmaya çalışıyor. Bu sunumda ise ETCS'nin tam işletmede olmadığı gizleniyor. ETCS, tehlike anında müdahale edip trenleri durduran tek sistem.
Açıklamada özellikle vurgulandığı üzere, Tempi'deki kazanın acısını hâlâ yaşayan bir demiryolu için bu orantısızlık, vatandaşlar karşısında bir doğruluk meselesidir.
Açıklamanın tamamı:
railway.gov.gr: Bir harita trenleri durdurmaz
ELAS'ın Dijital Politika ve Altyapı & Ulaştırma sektörleri olarak, şeffaflığı ve yurttaşların demiryolunun işleyişi hakkında bilgilendirilmesini güçlendiren her dijital aracı destekliyoruz.
Ancak hükümet railway.gov.gr platformunu “yeni bir güvenlik güvencesi” olarak sunuyor. Oysa trenleri gerçekten durduran sistem olan ETCS tam işletmede değil. Bu orantısızlık teknik bir ayrıntı değil. Tempi'nin acısını hâlâ yaşayan bir demiryolu için bu, vatandaşlar karşısında bir doğruluk meselesidir.
Eleştirilerimizi ve taleplerimizi aşağıda sıralıyoruz:
Takip sistemi, güvenlik değil
Bu bir telematik sistem. Uydu konumlandırması (HEPOS/Galileo) ve Starlink üzerinden veri aktarımıyla her trenin nerede olduğunu ve hangi hızla ilerlediğini gösteriyor. Buna makinist ve istasyon şefleri arasındaki iletişimleri yapay zekâyla işleyen ek denetim araçları da ekleniyor. Sistem trafiğin denetimine yardımcı olabilir ama çarpışmayı önleyemez, trafiğe müdahale etmez ve treni otomatik olarak frenlemez. Sertifikalı bir demiryolu güvenlik sistemi değildir; sinyalizasyonun, merkezi yönetimin ve ETCS'nin yerini de tutamaz. Aynı hatta iki treni gösteren bir harita hayat kurtarmaz. Hayatı yalnızca trenleri durduran sistem kurtarır.
Yüksek maliyet, belirsiz öncelikler
Yunan Armatörler Birliği'nin (Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών) 2,49 milyon euroluk bağışı; çekiş makinelerindeki konum belirleme ve uydu iletişim ekipmanını, bunların kurulumunu ve her tren için on iki aylık Starlink aboneliğini karşılıyor. Özel bir bağış olsa bile maliyetin kamuoyuna açıkça belgelenmesi gerekir; özellikle de ortada bir güvenlik sistemi değil, bir izleme aracı varsa. Bu durum akla şu soruları getiriyor:
– Maliyetin teknik ve ekonomik gerekçesi neydi, tedarikçiler hangi süreç ve kriterlerle seçildi? Ortada bir kamu ihalesi yapıldığına dair bir iz bulunmadığına göre bu nasıl gerçekleşti? Bağış kabul edilmeden önce bağımsız bir fizibilite değerlendirmesi yapıldı mı?
– Bağışın karşılayacağı ilk on iki ayın sonrasında uydu aboneliğinin maliyetini kim üstlenecek? Devlet, sistemin işletilmesi, bakımı ve yükseltilmesi için hangi başka mali yükümlülükleri üstleniyor?
– Sistemin iletişimi AB dışında bulunan özel bir sağlayıcıya dayandığında, ulusal bir altyapının operasyonel sürekliliği ve teknolojik bağımsızlığı nasıl güvence altına alınıyor? Alternatif bağlantı çözümleri ve sağlayıcı değiştirme imkânı var mı?
Gerçek güvenlik projeleri ise tamamlanmamış durumda. Tempi'den neredeyse dört yıl sonra, Atina – Selanik hattındaki ETCS otomatik koruma sistemi kurulmuş durumda, ama tam işletmede değil. OSE yönetimi, temmuz 2026'da Meclis'te “bugün ETCS çalışmıyor” diyerek bunu kabul etti. Eylül 2026'da ise hattın yalnızca yüzde 75'i ruhsatlandırılmıştı. Demiryolu Düzenleme Kurumu'nun (ΡΑΣ) son dönemde bazı bölümler için verdiği onaylar bu tabloyu değiştirmiyor: hattın tamamında henüz tam işletme yok. Hükümet, 2026 yazına kadar sinyalizasyon, merkezi yönetim ve ETCS'de yüzde 100 hedefini taahhüt etmişti. Tüm ağ için ufuk ise 2030'a kaydırıldı. 2014'te imzalanan ve iki yıllık süresi olan 717 numaralı sözleşme ise demiryolundaki beceriksizliğin ve cezasızlığın simgesi haline geldi.
Talep ediyoruz:
Demiryolu Düzenleme Kurumu'nun onayıyla, ETCS'nin bölüm bölüm işletmeye alınmasına dair kamuya açık ve bağlayıcı bir takvim.
railway.gov.gr'nin, hat bölümü bazında güvenlik sistemlerinin durumunu (sinyalizasyon, merkezi yönetim, ETCS) gerçek zamanlı olarak yayımlaması. Vatandaşların ihtiyaç duyduğu şeffaflık yalnızca trenlerin konumu değil, bu.
