Türkiye, kıdemli diplomat Feridun Sinirlioğlu'nu bir sonraki BM Genel Sekreteri adayı olarak resmen öne sürdü. Hamle, Kıbrıs'tan sert eleştiri aldı. Yunanistan'ın da adaylığa karşı çıkması bekleniyor.
Ankara adaylık başvurusunu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı bir mektupla yaptı. Mektubu Türkiye'nin Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, BM'ye iletti. Hamle, BM Güvenlik Konseyi üyeleri arasında Yunanistan'ın başkanlığında yapılan yedinci gayriresmi oylamanın ardından geldi.
Türkiye, daha önce Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin tamamıyla diplomatik temas kurmuştu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi adaylığın, birkaç sonuçsuz gayriresmi oylama turunun ardından oluşan tıkanıklığı aşmaya yardımcı olmak amacıyla yapıldığını söyledi.
Sinirlioğlu'nun seçim sürecindeki ilk değerlendirmesinin tarihi henüz belli değil. Bu arada Rusya, Güvenlik Konseyi'nin dönem başkanlığını yürüten Letonya'nın döneminde oylamanın yapılmasına itiraz ederse, sekizinci oylama turu aralık ayının başına kadar ertelenebilir.
Güvenlik Konseyi'ndeki tıkanıklık adaylık yarışını zorlaştırıyor
Yedinci gayriresmi tur, Kosta Rika'nın Rebeca Grynspan'ın 11 teşvik oyu alarak önde bitirdi. Birleşik Arap Emirlikleri'nin yeni katılan adayı Lana Zaki Nusseibeh ise 7 teşvik oyuyla dördüncü sırada yer aldı.
Sonuçlar, Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD'den oluşan beş daimi üyenin adaylara bakışını ortaya koymadı. Bu turda beyaz oy pusulası kullanıldı. Daha önceki renkli oy pusulaları ise bir daimi üyenin adayı destekleyip desteklemediğini, karşı çıkıp çıkmadığını ya da çekimser kalmayı planlayıp planlamadığını gösterebiliyordu.
Veto yetkisine sahip beş daimi üye, adaylar konusundaki tercihlerini şimdiye kadar gizli tuttu. Bu nedenle onların tutumu seçim sürecinin merkezinde duruyor.
Fransa da Yunanistan ve Kıbrıs ile olan ittifakını göz önünde bulundurarak, bir Türk adayı destekleyip desteklemeyeceğini kamuoyu önünde netleştirmekten kaçındı.
Uluslararası basında, Sinirlioğlu'nun karşılaşabileceği engeller öne çıkarıldı. Bunlar arasında 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi'nin üyelerinden biri olan Yunanistan'ın muhalefeti ile İsrail'in bu atamayı engellemek için Washington'ı ikna etme çabaları yer alıyor.
Kıbrıs adaylığı “siyasi paradoks” olarak niteledi
Lefkoşa, Türkiye'nin kararına sert tepki gösterdi. Kıbrıs Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, Sinirlioğlu'nun adaylığını “siyasi paradoks” olarak niteledi. Letymbiotis, Türkiye'nin Kıbrıs Cumhuriyeti topraklarının yüzde 37'sini işgal ettiğini, Güvenlik Konseyi kararlarını hiçe saydığını ve bu nedenle devletlerin toprak bütünlüğünü savunmak için kurulmuş bir örgütün başına geçmeye çalışamayacağını savundu.
Atina henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Yunanistan'ın, Kıbrıs sorununun bir sonraki genel sekreterin gündeminde üst sıralarda yer alması gerektiği yönündeki uzun süredir savunduğu tutum göz önüne alındığında, Türk adaylığına karşı çıkması bekleniyor.
Yunan yetkililer, Kıbrıs uyuşmazlığının BM'nin öncelikleri arasında kalmasının önemini defalarca vurguladı.
Ankara adaylığı bir fırsat olarak görüyor
Türkiye için Sinirlioğlu'nun atanması, ülkenin dış politikasının eleştirildiği bir dönemde önemli bir diplomatik başarı anlamına gelecek.
Türkiye'deki muhalefet, Erdoğan'ı Yunanistan ile ilişkilerde yaşanan gerilemelerden sorumlu tutuyor. Bu gerilemeler arasında Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatı da yer alıyor. Yunan raporuna göre, Yunanistan ile Mısır arasındaki deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin anlaşmanın aksine, Türkiye-Libya mutabakatı uluslararası tanınma görmedi.
Raporda, Ankara için bir başka geri adım olarak Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in son dönemde BM Güvenlik Konseyi'ndeki müdahalesi gösterildi. Miçotakis, geleneği olduğu üzere her pazar yaptığı sosyal medya paylaşımında, Türkiye-Libya anlaşmasının Yunan adalarının deniz haklarının önüne geçemeyeceğini yinelemek için BM platformunu kullandığını belirtti.
