Türkiye Savunma Bakanlığı, İsrail ve Yunanistan arasında hızla gelişen askeri ortaklığı yakından takip ettiğini ve kriz, yüksek gerilim ile açık savaşa varan senaryolar için hazırlık yaptığını açıkladı. Bu bilgi, bakanlığın resmi bir yazışmasına yansıdı.
Savunma Bakanı Yaşar Güler imzalı ve 10 Ağustos'ta bir milletvekiline gönderilen mektupta, Türkiye'nin çevresindeki bölgede "olası kriz, gerilim ve savaş" ile ilgili çalışmaların tüm ilgili devlet kurumları arasında yakın koordinasyon içinde sürdürüldüğü belirtildi. Savaş ifadesinin bu kadar açık bir şekilde kullanılmasının sebebi, mektubun özellikle Yunanistan'ın Ege'deki askeri duruşuna ve İsrail ile büyüyen savunma ilişkisine odaklanmasıydı.
Türkiye'nin savaş planlarında görülen bu alışılmadık değişiklikte Güler, Ankara'nın savaş ihtimaline yönelik acil durum planlamasını, İsrail-Yunan askeri işbirliğini ve Ege ile Doğu Akdeniz'deki Türk güvenliğini etkileyen gelişmeleri yakından izledikleri tespitiyle birleştirdi. Bakanlık belgede, "Bölgemizde meydana gelebilecek olası kriz, gerilim ve savaş dahil her türlü gelişmeye ilişkin çalışmalar, devletimizin tüm birimleriyle tam koordinasyon içinde titizlikle devam etmektedir" ifadelerini kullandı.
Mektup, devlet kurumları ve kuruluşları arasındaki koordinasyona açıkça atıfta bulunarak, planlamanın sadece orduyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda Türkiye genelinde konuşlandırılan daha geniş bir ulusal kaynak yelpazesini de içerdiğine işaret ediyor. Bu dil, Ankara'nın çevresinde ortaya çıkan düşmanca bir eksen olarak gördüğü duruma karşı potansiyel olarak geniş çaplı bir seferberlik hazırlığına işaret ediyor.
Mektup, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili Hasan Öztürkmen'in soru önergesine yanıt olarak kaleme alındı. Öztürkmen, Türk kıyılarına yakın Yunan adalarındaki askeri yığınak ve Yunanistan'ın İsrail ile giderek kapsamlı hale gelen savunma işbirliğinin sonuçlarını sorgulamıştı. Soru önergesi, Ankara'da Yunanistan'ın özellikle İsrail silahları ve hava savunma teknolojisi tedariki konusundaki modernizasyonuna yönelik artan endişeyi yansıtıyordu.
Milletvekili, Yunanistan'ın Türkiye'ye yakın adaları İsrail yapımı hava savunma sistemleriyle güçlendirmeye, yeraltı askeri tesisleri inşa etmeye ve komuta merkezleri ile cephanelikleri tahkim etmeye hazırlandığına dair iddiaları dile getirdi. Ayrıca Yunanistan'ın Türkiye yakınlarındaki adalarda savaş uçakları için pistler inşa edip etmediğini veya Patriot bataryaları ya da İsrail menşeli sistemlerin konuşlandırılıp konuşlandırılmadığını sordu. Öztürkmen'in temel sorularından biri, İsrail-Yunan askeri işbirliğinin boyutu ve hükümetin bunu Türk ulusal güvenliği için bir tehdit olarak görüp görmediğiyle ilgiliydi. Öztürkmen, Yunanistan'ın planladığı çok katmanlı "Aşil Kalkanı" hava ve füze savunma mimarisine karşı Ankara'nın hangi önlemleri geliştirdiğini de sordu.
Güler, Türk önlemleri, kuvvet konuşlandırmaları veya acil durum planları hakkında operasyonel detaylar vermedi. Bunun yerine bakanlık, geniş kapsamlı ancak hedefe yönelik bir değerlendirme sundu. Bakanlık, Ankara'nın Yunanistan'ın Ege ve Doğu Akdeniz'deki "haklarını, çıkarlarını ve endişelerini" ve uluslararası hukuku ihlal eden faaliyetlerini sürekli izlediğini ve gerekli adımların hızla atıldığını belirtti.
Mektup sadece tehdit ve risklere değil, aynı zamanda fırsatlara da atıfta bulunuyor. Bu, Türkiye'nin komşuluğundaki değişimlerin ülkenin ulusal çıkarlarını ilerletmek için fırsatlar yaratabileceğine işaret ediyor, ancak bu fırsatların ne olabileceği detaylandırılmadı. Bakanlık daha sonra doğrudan İsrail'e değindi. Yunanistan ve İsrail'in son yıllarda savunma sanayii, askeri eğitim, tatbikat ve teknoloji alanlarında askeri işbirliğini geliştirdiğini kabul etti. Küresel ve bölgesel belirsizliklerin damga vurduğu, Türkiye'ye yönelik risk ve tehditlerin genişlediği, değişen ve çok kutuplu bir güvenlik ortamına karşı, bakanlık İsrail'in Yunanistan ile askeri işbirliğinin "yakından izlendiğini" belirtti. Ankara ayrıca, Ege'deki güvenliğinin, haklarının ve çıkarlarının "her koşulda" korunacağını savundu.
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, 20 Ocak'ta Atina'da İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ile görüştükten sonra, iki ülke arasındaki işbirliğinin operasyonel birlikte çalışabilirlik, ortak tatbikatlar, araştırma, yenilik, savunma teknolojisi ve askeri sanayi dahil "tüm yelpazeyi" kapsadığını söylemişti. İki ülke, Yunanistan'da 29 ve İsrail'de 25 faaliyet öngören 2026 savunma işbirliği programını imzaladı. Ayrıca insansız hava aracı sürüleri, insansız denizaltı sistemleri ve siber tehditlerle mücadele konusunda uzmanlık değişimi konusunda anlaştılar. Dendias, bu ilişkiyi Doğu Akdeniz'deki daha geniş Yunanistan-Kıbrıs-İsrail-ABD çerçevesinin bir parçası olarak nitelendirdi.
4 Haziran'da İsrail ve Yunanistan savunma bakanlıkları, Elbit Systems'ın PULS hassas roket topçuluğu sistemi için yaklaşık 750 milyon dolarlık (650 milyon avro) bir anlaşma imzaladı. Paket; fırlatıcıları, farklı menzillere sahip hassas güdümlü roketleri ve dolaşan mühimmatı içeriyor. İsrail Savunma Bakanlığı, anlaşmayı iki ülke arasındaki stratejik güvenlik ortaklığının "en üst noktaya" ulaştığının kanıtı olarak nitelendirdi.
23 Temmuz'da Yunanistan, İsrail'den 3,5 milyar avroya kadar çok katmanlı bir hava savunma sistemi alımını onayladı. Bu sistem, İsrail radarlarını ve Rafael ile Israel Aerospace Industries tarafından üretilen füzeleri entegre ederek anti-balistik füze, uçaksavar ve insansız hava aracı koruması sağlayan Yunan "Aşil Kalkanı"nın çekirdeğini oluşturuyor. Yunan Savunma Bakanı Dendias, sistemin 35 ay içinde tam olarak faaliyete geçmesi gerektiğini ve Yunan şirketlerinin en az yüzde 25'ini üreteceğini söyledi. Yunanistan, 2036 yılına kadar 40 adet ABD yapımı F-35 savaş uçağı, yeni fırkateynler, insansız hava araçları ve diğer gelişmiş sistemleri içeren 28 milyar avroluk daha büyük bir askeri modernizasyon programını aynı anda yürütüyor.
Stratejik ilişki aynı zamanda daha geniş bir bölgesel boyut kazanıyor. İsrail Savunma Bakanlığı Genel Direktörü Amir Baram, 30 Haziran'da Herzliya Konferansı'nda İsrail'in "Hindistan'dan BAE'ye, oradan da Yunanistan ve Kıbrıs'a kadar uzanan ülkeleri içeren yeni bir bölgesel mimari" inşa edilmesine yardımcı olması gerektiğini söyledi. Sözleri öncelikle Türkiye'den ziyade İran'ı engellemek etrafında şekillense de, Yunanistan ve Kıbrıs'ın İsrail'in uzun vadeli bölgesel güvenlik hesaplamalarına giderek daha fazla dahil edildiğini gösteriyor. Bu dil, Türk-İsrail gerilimlerinin komşu Suriye'de doğrudan askeri çatışmaya yaklaşmasıyla ek bir ağırlık kazandı.
Atina, Ankara'nın Yunanistan'ın doğu Ege adalarını yasa dışı olarak silahlandırdığı iddiasını reddediyor. Yunan Dışişleri Bakanlığı Mart ayında, askerlikten arındırma konusundaki Türk iddialarının "asılsız" olduğunu ve defalarca reddedildiğini söyledi. Atina, farklı ada rejimlerinin farklı ada grupları için geçerli olduğunu savunuyor, meşru müdafaa hakkını elinde tuttuğunu ve savunma hazırlığının bölgesel istikrarsızlık ve Yunanistan'ın devam eden Türk tehditleri olarak gördüğü durum nedeniyle gerekli olduğunu belirtiyor. Bu nedenle anlaşmazlık, Ege'deki güvenlik ve hukuk düzenimine dair keskin şekilde çelişen yorumları içeriyor. Türkiye, Lozan ve Paris antlaşmalarında yer alan kısıtlamalara atıfta bulunuyor ve Atina'yı Türk anakarasına yakın adaları giderek daha fazla tahkim edilmiş askeri mevzilere dönüştürmekle suçluyor. Yunanistan ise Ankara'nın yorumuna itiraz ediyor ve güçlerinin savunma amaçlı olduğunu ve güvenlik ortamı tarafından meşrulaştırıldığını söylüyor.
Güler'in Ağustos ayındaki mektubunu özellikle dikkate değer kılan şey, Ankara'nın kendi hazırlıklarını tanımlamak için kullandığı dil. Bakanlık, yanıtı diplomatik protestolarla veya rutin askeri izlemeyle sınırlamak yerine, devlet kurumlarının savaş dahil tam tırmanma yelpazesini kapsayan hazırlıkları koordine ettiğini doğruladı. Bu dil, 10 Ağustos'ta Güler mektubu imzaladıktan sekiz gün sonra, 18 Ağustos'ta İsrail uçaklarının kuzeybatı Suriye'deki Abu al-Duhur hava üssünü vurmasıyla daha da anlam kazandı. İsrail, Şam'ın Türk birliklerinin buraya konuşlandırılmasına izin hazırladığını ve bu konuşlandırmanın İsrail güvenliği için tehdit oluşturacağını savundu. Türkiye, askeri bir heyetin orada bulunduğunu yalanladı ve İsrail'in saldırısını pervasızca olarak kınadı. İsrail Savunma Bakanı Katz daha sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı Türkiye'yi "Suriye'deki tehlikeli maceralara" sürüklememesi konusunda uyardı. Washington, askeri bir yanlış hesaplamayı önlemek amacıyla İsrail, Türkiye ve Suriye arasında bir çatışmayı önleme mekanizmasını güçlendirdi. ABD yetkilileri, İsrail-Türkiye çatışmasının yakın olmadığını düşündüklerini söylediler, ancak müdahale, iki bölgesel gücün operasyonlarının kuvvetlerini tehlikeli bir yakınlığa getirebileceği endişesini gösterdi.
Suriye'deki çatışma, İsrail'in Yunanistan ve Kıbrıs ile büyüyen stratejik ortaklığı ve Atina'nın İsrail'den büyük çaplı füze, topçu ve hava savunma teknolojisi alımı kombinasyonu, Ankara'nın tehdit hesaplamalarını birden fazla cephede yeniden şekillendiriyor. Türkiye'nin 10 Ağustos tarihli belgesi, Yunanistan veya İsrail ile savaşın kesin olarak beklendiği anlamına gelmiyor. Ancak Ankara'nın, özellikle İsrail ile geleneksel rakibi Yunanistan arasında kurulan askeri ilişkiyi incelerken, savaş ihtimalini koordine edilmiş devlet planlamasına dahil ettiğinin nadir bir resmi kabulünü sunuyor. Ankara için bir zamanlar büyük ölçüde Ege üzerinde ikili bir Yunan-Türk rekabeti olan şey, giderek çok daha geniş bir bölgesel güvenlik yeniden yapılanmasıyla kesişiyor. İsrail silahları, teknolojisi, eğitimi ve stratejik işbirliği, Türk-İsrail rekabeti Doğu Akdeniz'den Suriye'ye kadar yoğunlaşırken, Yunanistan'ın askeri mimarisine yerleşiyor.
Haber ilk olarak 26 Ağustos 2026'da yayımlandı.
