Kuzey Venezuela'daki şehirlerde, ardı ardına yaşanan iki depremin ardından komşular birbirlerine yardım ederek enkaz altındaki sevdiklerini aramaya devam ediyor. Yetkililer, depremlerde 230'dan fazla kişinin hayatını kaybettiğini, binlerce kişinin de yaralandığını açıkladı.
Venezuela Sağlık Bakanı Carlos Alvarado, devlet medyasına yaptığı açıklamada Perşembe günü geç saatler itibarıyla resmi ölü sayısının 235'e yükseldiğini, en az 4.300 kişinin yaralandığını bildirdi. Binlerce kişinin kayıp olduğu ve kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğü belirtilirken, can kaybının artmasından endişe ediliyor.
Çarşamba akşamı vuran 7.2 ve 7.5 büyüklüğündeki depremler Venezuela'da bir asırdan uzun süredir görülen en şiddetli sarsıntılardı ve tüm bölgede hissedildi.
Uluslararası Göç Örgütü, depremlerden Venezuela'da 6,76 milyon kişinin etkilenmiş olabileceğini, bunların yaklaşık 2 milyonunun başkent Karakas'ta yaşadığını açıkladı. Uluslararası Kızılhaç'ın Amerika bölge direktörü Loyce Pace, 'insanların evlerine yeniden girmekten hâlâ korktuklarını' söyledi.
Yaralılar toz ve kanlar içinde enkazdan çıkarılırken aralarında çocuklar da vardı. Venezuela devlet televizyonu dramatik kurtarma görüntüleri yayınladı; bunlardan birinde beton bir levhanın altında sıkışan bir kadının sadece çıplak ayağı görünüyordu ve kurtarma ekipleri onu canlı olarak çıkarmayı başardı. Ancak başkent Karakas dışında çok az sayıda devlet arama ekibi görüldü.
Başkent Karakas'ın kuzeyindeki La Guaira kıyı bölgesi en ağır hasarı ve can kaybını yaşadı. Ülkenin ana havalimanı da bu bölgede bulunuyor ancak depremde hasar gördüğü için kapatıldı, bu da yardım çalışmalarını zorlaştırıyor.
Deprem sarsıntısını atlatan Venezuelalılar Perşembe sabahı binaların iskelet haline geldiğini, pencerelerden mobilyaların sarktığını ve helikopterlerin üzerlerinde dolaştığını gördü. Binalar yerle bir olmuş, sokaklar yarılmıştı.
Aileler sevdiklerinin fotoğraflarının olduğu kayıp ilanları asarken, diğerleri elle yazılmış isim listelerini paylaşarak arama yapıyor. Yurt dışındaki Venezuelalılar telefon hatlarının kesik olması nedeniyle yakınlarına ulaşmakta zorluk çekiyor.
Karakas'ın merkezinde yüzlerce kişi geceyi parklarda, otoparklarda ve diğer açık alanlarda geçirdi.
Üç çocuk annesi Dayana Delgado, hükümet yetkililerinin söz verdiği ağır iş makinelerinin nerede olduğunu sordu ve enkaz altındaki binaları bizzat sakinlerin kazdığını söyledi. Kayıp 8 yaşındaki oğlu için 'Çocuğumun nerede olduğunu, enkaz altında mı yoksa bir sığınakta mı olduğunu bilmek istiyorum' dedi.
Bir anne, 3 ve 10 yaşındaki çocuklarının cesetleri battaniyelere sarılıp götürülürken hıçkırarak ağladı ve yere yığıldı. Diğerleri kayıplarının isimlerini haykırdı. Kimileri sessiz bir şok içinde öylece durdu.
Venezuela makamları, kurtarma ekiplerini ülkenin diğer bölgelerinden La Guaira'ya yönlendirdiklerini açıkladı. La Guaira doğal afetlere yabancı değil: 1999'daki bir toprak kayması binlerce kişinin ölümüne yol açmış ve ülkenin en kötü doğal afetlerinden biri olarak kayıtlara geçmişti.
La Guaira'da Cristian Carreño, tehlikeli bir şekilde bir yana yatmış, yanmış apartmanına bakakaldı. 'Her şeyimi kaybettim' dedi. 'İçeride hâlâ insanlar var, tahmin ediyorum ki çıkamadılar. İnanılmaz derecede yıkıcı.'
Emekli öğretmen Juan Alberto Mendaño, La Guaira'daki enkazın arasında bir cesedin yanından geçerken sıkışmış ve eliyle yardım işareti yapan bir kadın gördü. Mendaño, 'Tanrı onu bir an önce kurtarsın. Çığlığı duyduğumuzda yapabileceğimiz hiçbir şey yoktu' dedi.
Medya raporları yıkımın arasında umut verici anlar da yaşandığını aktardı: Karakas'ın San Bernardino semtinde bir sedyeyle çıkarılan genç bir adama izleyenler alkışlarken, gözyaşları içindeki annesi 'Leandro, seni seviyorum' dedi.
Venezuela devlet televizyonu, kurtarma ekiplerinin yardımıyla enkazdan çıkan, üzeri tozla kaplı ve koyu bir sweatshirt'e sarınmış bir kız çocuğunun görüntülerini yayınladı. Karakas metropolitan kurtarma ekibi başkanı José Luis Núñez, kızın La Guaira'da 'gözleme gibi' düzleşen 10 katlı bir binada bulunduğunu söyledi.
Núñez, 'Bu kızın gücünü, kararlılığını ve yaşama arzusunu vurgulamak istiyoruz' dedi.
Doğal afet, geçen Ocak ayında dönemin Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD tarafından yakalanıp görevden alınmasının ardından göreve gelen geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez için yeni bir sınav oldu. Venezuela on yılı aşkın süredir ekonomik krizle boğuşuyor ve birçok kişi Rodríguez'in temsil ettiği siyasi hareketin meşruiyetini reddediyor.
Rodríguez Çarşamba gecesi ulusa sesleniş konuşmasında olağanüstü hal ilan etti. Hükümetin hasar gören hastaneler ve evler için 200 milyon dolarlık bir yeniden inşa fonu oluşturacağını söyledi. Perşembe günü iş dünyasına çağrı yaparak ağır inşaat ekipmanlarını kurtarma çalışmaları için hazır hale getirmelerini istedi. Rodríguez, 'Mümkün olduğunca çok sayıda canlı kurtarmayı umuyoruz' dedi.
Venezuela birden fazla fay hattına yakın bir konumda bulunsa da, Güney Amerika ve Karayip levhalarının kesiştiği noktada yer alması, bölgede güçlü depremleri Latin Amerika'nın diğer bölgelerine kıyasla çok daha az yaygın hale getiriyor.
ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), her iki depremin de Karakas'ın yaklaşık 170 kilometre batısındaki Karayip kıyısında bulunan Moron yakınlarında merkezlendiğini açıkladı.
Brezilya Jeolojik Araştırmalar Merkezi'nden jeofizikçi ve araştırmacı Marcos Ferreira, depremlerin birbiri ardına gelmesinin ve sığ sismik hareketlerin yıkımı büyüttüğünü söyledi. Ferreira, 'Sanki ben bağırıyorum ve sonra bir başkası da bağırmaya başlıyor. Bu titreşimi güçlendiriyor ve potansiyel tehlikeyi artırıyor' dedi.
Birleşmiş Milletler yetkililerinin Venezuela'daki hükümete, insanların hayat kurtarıcı bilgilere erişebilmesi için sosyal medya kısıtlamalarını kaldırma çağrısı yapmasının hemen ardından, Venezuelalılar X platformuna erişebildi. Site, Maduro tarafından Ağustos 2024'te, Temmuz ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde zafer iddiasını reddedenler arasında bilgi alışverişini engellemek amacıyla kapatılmıştı.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi sözcüsü Jens Laerke, dünyanın dört bir yanından 25 arama kurtarma ekibinden yaklaşık 1.000 acil müdahale görevlisinin Venezuela'ya hareket ettiğini söyledi. Depremin ardından Rodríguez ile görüşen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin derhal yardım göndereceğini açıkladı. Rubio, 'Tüm hükümeti kapsayan bir müdahalemiz olacak. Büyük, hızlı ve etkili olacak' dedi ancak Karakas yakınlarındaki ana havalimanının kapanmasının lojistik zorluklar yarattığını kabul etti.
Venezuela devlet televizyonu Cuma günü İspanya'dan köpekler ve kameralar ile yere nüfuz eden radar gibi ekipmanlarla gelen kurtarma ekiplerinin varışını gösterdi. Şili ve İsviçre'den ekipler de indi, Almanya'dan personel ve yardım taşıyan üç askeri nakliye uçağı yoldaydı. Türkiye, Cuma günü İstanbul'dan kurtarma ekipleri ve iki arama köpeği taşıyan iki uçuşun kalkacağını duyurdu. Çin de yardım sağlayacağını bildirdi. Katar, Brezilya, Portekiz ve Kanada liderleri yardım göndereceklerini söyledi.
El Salvador ve Dominik Cumhuriyeti'nden kurtarma ekipleri Perşembe günü Venezuela'ya ulaşırken, Meksika'dan da kurtarma ekipleri ve malzeme yardımı geldi. Dominik hava kuvvetleri binbaşı Carlos Olivares, 'Hiçbir ülke gereken müdahaleyi sağlayacak şekilde hazır değil. Komşu ülkeler bunun için var' dedi.
