Yunanistan Ulusal Opera Sahnesi (ELS), Carnegie Hall'da sahneye çıkarak New York'taki ilk konserini verdi. Konserde «Nikos Kazantzakis: Müzikte Bir Odysseia» programı sunuldu.
Konser, Stavros Niarchos Vakfı'nın (ΙΣΝ) 30 yıllık hayırseverlik faaliyetlerini kutlama kapsamında gerçekleşti. Organizasyona Vangelis Marinakis ve Capital Clean Energy Carriers sponsor oldu. Konser, New York Yunan Başkonsolosluğu ve Amerika Yunan Ortodoks Başpiskoposluğu'nun himayesinde düzenlendi. Ioannis S. Latsis Hayır Vakfı, Libra Philanthropies ve Atlantic Bulk Carriers Management Ltd. da organizasyonu destekledi. Konser, Kültür Bakanı Lina Mendoni'nin desteği ve Kültür Bakanlığı'nın mali katkısıyla gerçekleşti.
Farklı kuşaklardan Yunan bestecilerin eserleri, Nikos Kazantzakis'i ölümünden 69 yıl sonra uluslararası müzik sahnesinin tam ortasına taşıdı.
ELS Orkestrası ile Manos Hadjidakis Ensemble'ın çaldığı konserde, uluslararası alanda tanınmış Yunan şef Vasilis Christopoulos orkestrayı yönetti. New York'taki dinleyiciler, büyük Girit yazarının düşünce dünyasına bu konserle adım attı. Yazarın kendi eseri ve kişiliğiyle derin izler bıraktığı simgesel müzik yapıtları da bu yolculukta öne çıktı.
Manos Hadjidakis'in «Kaptan Mihalis», Mikis Theodorakis'in «Zorba» (seçmeler) ve Giorgos Koumendakis'in «Amor Fati» adlı eserlerinin melodileri, Nikos Kazantzakis'in evrenini merkezine alan bir müzik yolculuğunda bir araya geldi.
Uluslararası alanda tanınan mezzo-soprano Anita Ratsvelişvili ile Yunan soprano Maria Kostraki, bu ünlü eserleri seslendirdi.
Konserde ayrıca iki özgün eser de dinlendi. Bunlardan biri, uzun tarihi ve halk kültürüyle Kazantzakis'in yapıtını derinden etkileyen Girit'ten ilham alıyor. Eserler Nikos Skalkotas'ın «Üç Girit Dansı» ve Dimitri Mitropoulos'un «Girit Şenliği» adlı yapıtları.
Dikkat çekici bir ayrıntı da şu: Nikos Kazantzakis hayatı boyunca çok seyahat etti ve Japonya'ya kadar uzandı, ancak ABD'yi hiç ziyaret etmedi.
Vangelis Marinakis'in Nikos Kazantzakis ile bağlantısı
Vangelis Marinakis'in Carnegie Hall konserine verdiği destek, onun Yunan kültürel mirasını dünya sahnesinde tanıtma konusundaki uzun soluklu bağlılığını yansıtıyor. Bu destek, Kazantzakis'in eserinin özünde yer alan özgürlük, cesaret ve bağımsız düşünce gibi zamansız ideallerin de öne çıkarılmasını amaçlıyor. Bu fikirler New York'ta özel bir karşılık buluyor. Bireysel özgürlük ve düşünce özgürlüğü ilkeleri ilk kez antik Yunan'da ortaya konuldu. Bu ilkeler ABD'nin kurucularını derinden etkiledi ve Yunanistan'ı Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlayan ortak entelektüel mirasın bir parçası olmayı sürdürüyor. Marinakis için bu bağlılık aynı zamanda kişisel bir konu.
Pire'li bir armatör olan Marinakis'in aileden gelen kökleri, Kazantzakis'i ve onun eserinin büyük bölümünü şekillendiren Girit'in Herakleion kentine uzanıyor. Marinakis, yüzyıllardır Yunanları ve Yunan kültürünü dünyanın dört bir yanına taşıyan deniz ticareti geleneğinin bir temsilcisi. Her iki ebeveyni de Herakleion'dan geliyor. Babası, çok küçük yaşta Kazantzakis'in kitaplarını ilk kez ona okutmuş. Bu etki, Marinakis'e Kazantzakis'in fikirleriyle tamamen örtüşen bir düşünme biçimi ve ilkeler kazandırmış.
Kazantzakis'in en ünlü sözlerinden biri de bu bağlamda öne çıkıyor: «Sorumluluğu sevmelisin; «ben» diyebilmeyi. «Ben tek başıma dünyayı kurtaracağım.» Eğer kaybolursa, suç bende olacak.» Yazarın «Askitiki» adlı felsefi eserindeki bu cümle, bireysel sorumluluk anlayışını birkaç kelimeyle özetliyor. Ancak bu cümle, Vangelis Marinakis için bilinçli bir yaşam tavrı anlamına geliyor.
2014'ten bu yana Marinakis, yazarın baba köyü Myrtia'daki Nikos Kazantzakis Müzesi'nin sürekli destekçisi. Ayrıca eserini dünyanın dört bir yanındaki yeni kitlelere ulaştıran girişimleri de destekliyor.
Yunan kültürüne uzun soluklu destek
Yunan kültürüne verdiği desteğin bir parçası olarak Marinakis, birçok önemli girişimi üstlendi. ABD'deki Ohio Eyalet Üniversitesi'nde bulunan «Miltiadis Marinakis Modern Yunan Dili ve Kültürü Kürsüsü» Haziran 2020'de kuruldu. Bu programda dünyaca ünlü akademisyenler Yunan dilini, kültürünü, halk bilimini, tarihi ve edebiyatı öğretiyor. Akademisyenler ders ve araştırma görevlerinin yanı sıra yerel Yunan toplumuyla yakın işbirliği yapıyor. Yurt dışına sık sık seyahat ederek Yunan diasporasının ve Amerikalı öğrencilerin Yunanistan'la bağlarını koruyor ve güçlendiriyor.
Marinakis, yakın zamanda büyük bir sponsorlukla Panatinaiko Stadyumu'nun korunması ve tanıtılması projesini de destekledi. Yaklaşık 120 yılda ilk kez Kallimarmaro'nun mermer yüzeyleri düzenli bir şekilde temizleniyor. Amaç, Pentelik mermerinin doğal görünümünü geri kazandırmak ve anıtın eşsiz mimari ve tarihi değerini daha da öne çıkarmak.
