Dikey Koridor'un rakipleri, ABD doğal gazını Yunanistan üzerinden Doğu Avrupa'ya taşımayı hedefleyen iddialı projeyi baltalayabilir. Bu proje, Yunanistan'a önemli bir jeopolitik ağırlık kazandırıyor. AKTOR Grubu'nun yönetim kurulu başkanı ve CEO'su, aynı zamanda ATLANTIC SEE LNG TRADE'in CEO'su Alexandros Exarchou, bunu Atina'daki Green Deal Greece 2026 konferansında söyledi.
Exarchou, “Bu girişimin Yunanistan için açıkça önemli bir jeopolitik değeri var. Bence birçok nedenle ulusal öneme sahip bir proje, ama aynı zamanda çok sayıda karşıtı da var” dedi.
Exarchou, ATLANTIC SEE LNG TRADE'in tedarikçisi Venture Global'in ABD'deki rakiplerinin doğal gaz için Yunanistan yerine Türkiye üzerinden alternatif bir güzergâh tercih edeceğine dikkat çekti. Bu güzergâh, ABD LNG'sinin Rus gazıyla harmanlanmasına ve daha düşük fiyatların güvence altına alınmasına imkân verecek. AB'nin Rus gazı ithalatına getirdiği yasak nedeniyle bu, Yunanistan üzerinden mümkün olmayacak.
“Önemli olan, yaşanan ve hâlâ süren mücadele. Evet, bir risk var, bu konuda hiç şüphe yok” diyen Exarchou, Dikey Koridor'u baltalayabilecek Venture Global'in rakiplerine değindi. Ayrıca bazı Yunan iş çevrelerinin ulusal öneme sahip bu projeye karşı çıktığını belirtti.
Dikey Koridor'u genişletmek
Exarchou, Dikey Koridor'un mevcut ya da gelecekteki gaz altyapısıyla değil, bu tesisler üzerinden hayata geçirilecek ticari anlaşmalarla tanımlandığını vurguladı.
Hedefin, Dikey Koridor'un gaz hacimlerini güneyden kuzeye taşımak olduğunu ekleyen Exarchou, girişimi ulusal öneme sahip bir proje olarak niteledi.
Exarchou ayrıca yüzde 60 hissesi AKTOR Grubu'na, kalan yüzde 40'lık hissesi ise DEPA Commercial'a ait olan ATLANTIC SEE LNG TRADE'in diğer Doğu Avrupa ülkeleriyle görüşmelerini sürdürdüğünü söyledi.
ATLANTIC'in geçen yıl Venture Global'den güvence altına aldığı fiyatların artık piyasada bulunmadığını ve güncel seviyelerin çok altında kaldığını belirten Exarchou, geçen kasımda ticari anlaşma imzalandığında birçok kişinin bu fiyatların sürdürülebilir olup olmadığını sorguladığını hatırlattı.
AKTOR Grubu'nun başkanı, Yunan devletinin bu anlaşmalar kapsamında ABD doğal gazı satın alma yönünde hiçbir taahhütte bulunmadığının altını çizdi. Bununla birlikte devlet, ATLANTIC SEE LNG TRADE'in Arnavutluk ve Bosna Hersek ile güvence altına aldığı ticari anlaşmaların uygulanmasından gelir elde ederek kazançlı çıkacak.
“Kimse Amerikan LNG'si almak ve bunu Avrupa'da satmak isteyenlerin önünü kesmedi. Bu, ATLANTIC SEE LNG'ye özel bir ayrıcalık ya da münhasır bir hak değil. Ne oldu peki? O zamanlar kimse 20 yıl boyunca sabit bir LNG fiyatına bağlanmaya ilgi duymuyordu. Bu riski almaya istekli kimse yoktu. Özel yatırımcılardan hiçbiri, kendisini rakip yapabilecek benzer bir anlaşmayı imzalamak için özellikle hevesli değildi. Bazı özel oyuncular ise yıllardır Rus gazı kullanıp ticaretini yaptıkları için Amerikan gazını hiç istemiyordu” dedi.
Rus gazının Avrupa'ya dönüşü
Exarchou, “Rus gazının Avrupa'ya geri dönmesine izin verilirse, bu Dikey Koridor'u güçlendirmek için kimsenin bize verebileceği en büyük hediye olur” dedi.
ATLANTIC SEE LNG TRADE'in ABD LNG'sini Rusya'dan gelen doğal gazla harmanlayarak fiyatları düşürebileceğini açıklayan Exarchou, Türkiye'nin de bunu yapmak istediğini ekledi. Ancak öngörülebilir bir gelecekte böyle bir gelişmenin olmayacağını dile getirdi.
Exarchou, Avrupa'nın Rus gazına olan bağımlılığını ABD tedarikçilerine bağımlılıkla değiştirmemesi gerektiğini savundu. Jeopolitik nedenlerle AB'nin tek bir enerji kaynağına bağlı kalmasının hayati önem taşıdığını söyledi. Kimsenin Rus gazı yasağının süresiz olarak yürürlükte kalacağını beklemediğini de belirtti.
“Amerikan ve Rus gazı arasında bir denge kurulması gerekecek” dedi.
Avrupa, hemen harekete geçmeden sonuçlarına katlanıyor
AKTOR Grubu başkanı, Avrupa'nın uluslararası gelişmeleri seyirci olarak izlediğini ve bir zamanlar akla bile gelmeyen seviyelere çıkan gaz fiyatlarının sonuçlarına katlandığını söyledi.
AB'nin enerji krizini derhal ele alması gerektiğini vurgulayan Exarchou, Birliğin neredeyse hiçbir şey yapmadığını ve yalnızca enerji rezervlerini tükettiğini savundu.
Exarchou ayrıca dünyanın en büyük gaz rezervlerine sahip Çin ile savaş nedeniyle gaz tedarik sözleşmelerini yerine getiremeyen Katar'ın, şu anda ABD'den LNG'yi yüksek fiyatlarla spot piyasadan satın aldığını hatırlattı.
Exarchou yüksek enflasyona karşı uyardı
Exarchou, bu kış Avrupa'da ciddi enflasyonist baskıların ortaya çıkacağını öngördü. Bunun da faiz artışlarına yol açacağını söyledi. AB'nin şimdi önlem almaması ve kararlarını daha da erteleyerek geciktirmesi hâlinde ekonominin ciddi zarar göreceği, bunun Yunanistan'a da yansıyacağı uyarısında bulundu.
Kış ilerledikçe ve Avrupa genelinde doğal gaz talebi arttıkça gaz fiyatlarının yükselmeye devam edeceğini vurgulayan Exarchou, Fransa ve Almanya gibi büyük ekonomilerdeki herhangi bir olumsuzluğun Yunanistan'a da yansıyacağına dikkat çekti.
“Umarım Avrupa bir noktada, şu anda durumu kurtarabilecek tek şeyin şimdi çıkarılması gereken eurobond (AB ortak borç tahvili) olduğunu fark eder; şubatta değil, hemen. Önce, daha sonra çıkarılırsa çok daha fazla paraya ihtiyaç duyulacak. İkincisi, bu kış krizinin siyasi sonuçlarının bütün Avrupa için önemli olacağından korkuyorum” diyerek sözlerini tamamladı.
