Jeopolitik istikrarsızlık, savaşlar ve artan uluslararası gerilimlere yanıt verebilmek için Avrupa'nın uzay sektöründe daha fazla özerklik sağlaması gerektiğini Yunan astrofizikçi Athena Coustenis, Atina-Makedonya Haber Ajansı'na (AMNA) söyledi.
Coustenis, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nde (CNRS) araştırma direktörü ve Hellenic Space Center yönetim kurulu üyesi. Yunanistan'ın ulusal uzay ajansını temsilen Paris'te düzenlenen Uluslararası Uzay Zirvesi'ne katıldı.
Zirve, çarşamba ve perşembe günü Paris'te yapıldı. Hükümet temsilcileri, bilim insanları ve şirketlerin Avrupa'nın uzaydaki geleceğini tartışmak üzere bir araya geldiği etkinlik, kıtaya yönelik önemli bir toplantı oldu.
Paris'teki Grand Palais'ten konuşan Coustenis, "Avrupa'nın uzay sektöründe bu özerkliği kazanması gerekiyor" dedi. Daha fazla özerkliğin Avrupa'ya savaşlara, olumsuzluklara ve ülkeler arasındaki farklılıklara yanıt verme imkanı sağlayacağını belirtti.
Coustenis, bu tür zirvelerin ülkeleri ve insanları bir araya getirmesi nedeniyle Avrupa'nın hedefe daha da yaklaştığını söyledi. Avrupa ülkeleri arasında olduğu kadar Afrika ve Kanada'dan katılan ülkeler arasında da uzlaşma işaretleri görüldüğünü kaydetti.
"Herkesin aynı ruh hali var ve bu beni özellikle mutlu ediyor" diyen Coustenis, Avrupa'nın birlik göstermesi için bu tür bir zirveye ihtiyaç olduğunu vurguladı. Yunanistan'ın eşit katılımından da memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Yunanistan ilk astronotuna hazırlanıyor
Zirve, Başbakan Kyriakos Miçotakis'in Yunanistan'ın ilk astronotu olarak Adrianos Golemis'i duyurmasının ardından Yunanistan için özel bir anlam kazandı.
"Kendi astronotumuzu Uluslararası Uzay İstasyonu'nda deney yapabilecek şekilde uzaya gönderme fırsatına sahip olacağız" diyen Coustenis, bunun önemli olduğunu söyledi.
Böyle deneylerin Yunanistan'ın bilimsel kapasitesini güçlendireceğini ve ülkenin sanayisi için fırsatlar yaratacağını açıkladı.
Coustenis, Uluslararası Uzay İstasyonu için Yunan bilim insanlarının önerdiği deneylerin seçiminde görev alıyor. Öneriler, Yunan bilim insanlarının ve sanayinin yurt içinde destekleyebileceği yeni araştırmalara odaklanıyor.
Deneyler tıp, mikro yerçekiminde insan vücudunun tepkisi, radyasyon ölçümü ve malzeme bilimini kapsayacak.
Yunanistan'ın uzaydaki rolü
Coustenis, Yunanistan'ın uluslararası uzay sektöründe önemli bir rol oynayabileceğine inanıyor.
"Yunanistan'ın birçok avantajı var" diyen Coustenis, ülkenin uydularına, uzay görevlerine katılan bilim insanlarına ve küresel uzay topluluğu için önem taşıyan verilere işaret etti.
Bunlar arasında iklim değişikliği, orman yangınları ve okyanuslar hakkında veriler yer alıyor. Coustenis, Yunanistan'ı sunacak çok şeyi olan bir merkez olarak tanımladı ve Hellenic Space Center'ın bu kapasiteleri koordine etmede kilit rol oynadığını söyledi.
Coustenis'in kendi araştırması dış Güneş Sistemi'ni keşfetmeye ve yaşamı destekleyebilecek koşulları araştırmaya odaklanıyor.
Şu anda dört büyük uzay görevine katılıyor: Jüpiter ve en büyük uydularını inceleyen Avrupa Uzay Ajansı'nın JUICE görevi; 1.000 ötegezegenin atmosferini inceleyecek ESA'nın ARIEL'i; Titan'ı keşfedecek NASA'nın Dragonfly'ı ve Mars'ın uydularından Phobos'tan örnek toplayacak Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı'nın Mars Ayı Keşif (MMX) görevi.
Zirvenin ilk günündeki sunumunda bu görevlere ve yanıt aramayı hedefledikleri temel bilimsel sorulara değindi.
Yeryüzü ötesinde yaşam arayışı
Coustenis'e göre uzay keşfinde habitabilite en merkezi sorulardan biri. İnsanlığın uzun süredir yaşamın başka yerde var olup olmadığını belirlemeye çalıştığını söyledi.
Mars'a şimdiye kadar yaklaşık 50 görev gönderildiğini belirtti. Mars, Dünya'nın en yakın gezegen komşusu ve bir yıldızın çevresindeki sıvı suyun gezegen yüzeyinde bulunabileceği bölgeye nispeten yakın.
Ancak bilim insanları artık dev gezegenlerin çevresindeki buzlu yüzeylerin altında okyanusların bulunduğu dış Güneş Sistemi'ne de artan ilgi gösteriyor.
"Bunlar muazzam okyanuslar, Dünya'daki tüm okyanuslardan çok daha fazla su içeriyor" diyen Coustenis, "Bu okyanusların içinde yaşam da olabilir mi sorusu ortaya çıkıyor" dedi.
Diğer dünyaları ve Dünya'yı koruma
Coustenis'in çalışmalarının bir diğer önemli alanı gezegen koruma. Bu alan, uzay görevlerinin diğer dünyaları biyolojik kirlilikten koruması ve uzaydan Dünya'ya getirilebilecek potansiyel olarak zararlı materyalleri engellemesi için kuralları kapsıyor.
Kurallar arasında uzay araçlarının sterilize edilmesi ve görevlerde toplanan örneklerin uygun şekilde yönetilmesi yer alıyor.
Coustenis, uluslararası bilimsel kuruluş COSPAR'ın Gezegen Koruma Paneli'nin başkanı ve gezegen koruma standartlarının uygulanmasında uzay ajansları ile büyük şirketleri koordine ediyor.
Uzay keşfindeki hızlı ilerlemeye rağmen, Dünya ötesinde insan yerleşiminin henüz uzak olduğunu düşünüyor.
"Mars'a yerleşim önümüzdeki iki-üç on yıl içinde gerçekleşmeyecek" diyen Coustenis, doktorlar ve astronotlarla yaptığı görüşmelerde insan vücudunun fizyolojik sınırlarına işaret etti.
Ay'da ise önümüzdeki on yıl içinde üslerin kurulabileceğini düşünüyor.
Böyle tesisler başlangıçta geçici kalacak. Bilim insanlarının henüz Dünya'da bile tamamen kapalı ve kendi kendine yeten bir biyosfer yaratamadığını belirtti.
"Ay'da daha kalıcı bir yerleşim için böyle bir biyosfer yaratabilmemiz için yolumuz hala uzun" dedi Coustenis.