Yunanistan, bu yıl Avrupa Birliği'nin en borçlu ülkesi olma konumunu kaybedecek ve İtalya'nın ardından ikinci sıraya yerleşecek.
Avrupa Komisyonu'nun sonbahar ekonomik tahminlerine göre, yükselen enerji fiyatları hanehalklarının reel gelirlerini eritiyor ve özel tüketimin büyümesini baskılıyor.
Enflasyonun 2026'da yüzde 4'ün üzerine çıkması bekleniyor. Yatırımların AB fonlarının kullanılmasıyla desteklenerek yüksek seviyelerde kalacağı öngörülüyor. Ekonomik büyümenin AB ortalamasına yaklaşması bekleniyor. Genişletici mali önlemlerin uygulanmaya devam etmesi büyük birincil fazlaları önümüzdeki yıllarda kademeli olarak daraltsa da Yunan ekonomisinin bu fazlaları vermeye devam etmesi bekleniyor.
Komisyon özellikle kamu borcunun düşmeye devam edeceğini ve 2028 sonunda GSYH'nin yüzde 126,6'sına gerileyeceğini tahmin ediyor.
Genel olarak GSYH büyümesinin 2026'da yaklaşık yüzde 1,8'e, 2027 ve 2028'de ise her iki yılda da yüzde 1,5'e yavaşlaması öngörülüyor. Bu durum Yunan ekonomisinin büyüme hızını avro bölgesi ortalamasına yaklaştıracak. Ayrıca finansman koşullarının sıkılaşması ve Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) kapsamındaki ödemelerin kademeli olarak sona ermesinin yatırımları baskılaması bekleniyor.
Enerji krizi enflasyonu yüzde 4,1'e çıkarıyor
Yükselen enerji fiyatlarının enflasyonu Komisyonun bahar tahminlerinde öngörülen seviyelerin üzerine taşıyarak bu yıl yüzde 4,1'e ulaşmasına yol açması bekleniyor. Enflasyonun ardından 2027'de yüzde 3,2'ye, 2028'de ise yüzde 2,4'e doğru kademeli olarak gerilemesi öngörülüyor.
Komisyonun vurguladığı üzere, yüksek enerji fiyatlarının özel tüketimi baskılaması bekleniyor. Bu etki, 2026'da uygulanan son enerji destekleri ve vergi indirimleriyle kısmen hafifletilse de bu önlemlerin 2027'de de yürürlükte kalması planlanıyor.
Komisyonun açıklamasında şöyle deniliyor: “Güçlü talebin ve sınırlı işgücü arzının olduğu bir ortamda, yüksek enerji fiyatlarının enerji dışı mal ve hizmet fiyatlarına yansıması bekleniyor. Bu da 2027'de de enflasyonun yüksek seyretmesine yol açacak.”
2028'de ise enerji piyasalarındaki bozulmaların fiyatlara etkisinin azalması ve iç talebin yavaşlamasıyla enflasyonun yüzde 2,4'e daha da gerilemesi öngörülüyor.
Komisyon ayrıca Yunanistan'ın enerji ithalatına hâlâ büyük ölçüde bağımlı olmasına rağmen dış ticaret dengesinin rafine petrol ürünleri ihracatından ve rafine petrol ürünleri ile ham petrol fiyatları arasındaki farkın açılmasından fayda sağladığına dikkat çekiyor. Bu gelişme dış ticaret koşullarını iyileştirerek 2026'da GSYH deflatörünü (ekonomideki genel fiyat düzeyinin göstergesi) yukarı çekiyor.
Kamu borcu 2028'de GSYH'nin yüzde 130'unun altına inecek
Nominal GSYH'nin büyümesi, mali fazlaların elde edilmesi ve Yunanistan'ın kurtarma programları kapsamında aldığı kredilerin taksitlerinin erken geri ödenmesiyle kamu borcunun daha da azalması bekleniyor.
Borcun bu yıl GSYH'nin yüzde 135,7'si seviyesinden 2027'de yüzde 130'un biraz üzerine, yani yüzde 130,7'ye ve 2028'de ise GSYH'nin yüzde 126,6'sına düşmesi öngörülüyor.
Mali önlemler fazlaları baskılıyor
Genel hükümet fazlasının 2025'teki GSYH'nin yüzde 2,0'ından 2026'da yüzde 0,9'a gerilemesi bekleniyor. Bu, birincil fazlanın GSYH'nin yüzde 5,1'inden yüzde 4,1'ine düşmesi anlamına geliyor.
Genel mali fazlanın azalması, genişletici mali önlemlerin etkisini yansıtıyor. Bu etki, devlet gelirlerindeki güçlü artışın sürmesiyle kısmen dengeleniyor.
Enerji destek önlemleri hariç tutulduğunda, mali önlemlerin 2026'da GSYH'nin yaklaşık yüzde 0,8'i kadar ek bir bütçe maliyeti yaratması bekleniyor. Bu önlemler arasında gelir vergisinde indirimler, kamu sektöründe maaş artışları ile emeklilere ve engelli kişilere yönelik desteklerin artırılması yer alıyor.
Enerji destekleri, yüksek enerji fiyatlarının hanehalkı ve işletmeler üzerindeki etkisini hafifletmek için 2026'da GSYH'nin yüzde 0,3'ü kadar bir maliyet yaratıyor. Bu desteklerin büyük bölümünün 2027'de kademeli olarak kaldırılması bekleniyor.
2027'de genel hükümet fazlasının GSYH'nin yüzde 0,7'sine, birincil fazlanın ise yüzde 3,7'ye gerilemesi öngörülüyor.
Komisyon bu durumu şöyle açıklıyor: “Mali önlemlerin GSYH'nin yaklaşık yüzde 0,6'sı kadar ek net bütçe maliyeti yaratması tahmin ediliyor. Bunlar arasında kamu sektöründe yeni maaş artışları, kamu çalışanlarına ödenecek 500 euroluk Noel ikramiyesi ve sosyal güvenlik primlerinde 0,5 puanlık bir indirim yer alıyor.”
Büyük aileler, çiftçiler ve serbest meslek sahipleri için yapılacak vergi indirimleri ile tüzel kişiler için işletme vergisindeki indirim de ek mali maliyetlere yol açacak.
Tahminlere ayrıca, 2026'da yüksek elektrik maliyetlerini dengelemek için imalat sektörüne verilecek 95 milyon euroluk bir destek de dahil edilmiş.
Bu ek maliyetlerin, Dijital İş Kartı'nın yeni ekonomik faaliyet sektörlerine genişletilmesinden elde edilecek ek gelirler ve diğer küçük ölçekli gelir artırıcı önlemlerle kısmen dengelenmesi bekleniyor.
2028'de genel mali fazlanın GSYH'nin yüzde 0,2'sine, birincil fazlanın ise yüzde 3,4'e düşmesi öngörülüyor.
Mali önlemlerin GSYH'nin yaklaşık yüzde 0,1'i kadar ek net maliyet yaratması bekleniyor. Bu maliyet esas olarak önceden kabul edilmiş önlemlerin tam yıllık etkisinden kaynaklanırken, faiz giderlerinin GSYH'nin yüzde 0,2'si kadar artması öngörülüyor.
İşsizlik düşmeye devam edecek
İşgücü piyasası 2026'nın başında genişlemeyi sürdürdü; yılın ikinci çeyreğinde işsizlik oranı yüzde 8,3'e geriledi. Uzun süreli işsizlik oranı da yüzde 4,3'e indi, ancak bu oran AB'de hâlâ en yüksek düzeyde.
İş ilanı oranları yüksek kalmaya devam ediyor. Bu durum, özellikle turizm sektöründe işgücü piyasasının sıkı koşullarda olduğuna işaret ediyor.
Komisyonun projeksiyonlarına göre istihdam, beceri uyumsuzlukları ile çocuk ve yaşlı bakım hizmetlerine sınırlı erişim gibi yapısal sorunlar ve ekonomik faaliyetteki yavaşlama nedeniyle ılımlı bir hızda artmaya devam edecek.
İşsizlik oranının, bu yıl yüzde 8,4 ve 2027'de yüzde 8 olmasının ardından 2028'e kadar yüzde 7,7'ye düşmesi öngörülüyor.
Enflasyonist baskılar kademeli olarak azalırken, tahmin döneminde ücret artışlarının da yavaşlaması bekleniyor.