Avrupa Komisyonu, sonbahar raporunda Yunanistan ekonomisi için 2027 büyüme tahminini bahar raporuna kıyasla düşürdü. Komisyon, Yunanistan'ın 2027'de yüzde 1,5 büyüyeceğini öngörüyor.
Komisyon, 2026 için yüzde 1,8'lik büyüme tahminini koruyor. Ancak 2027 tahminini bahar raporundaki yüzde 1,6'dan yüzde 1,5'e indiriyor. 2028'de de yüzde 1,5 büyüme bekleniyor. Bunun nedeni, Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) desteğinin azalması ve enerji maliyetleri ile daha sıkı finansman koşullarının ekonomik faaliyeti baskılamasıdır.
Öte yandan Yunanistan'ın bütçe fazlası vermeye devam edeceği ve kamu borcunu düşürmeyi sürdüreceği öngörülüyor. Kamu borcunun GSYH'ye oranının 2026'da yüzde 135,7'ye, 2027'de yüzde 130,7'ye ve 2028'de yüzde 126,6'ya gerilemesi bekleniyor.
Enflasyon yükseliyor
Komisyon, Yunanistan'ı reel ücretlerin düşeceği sekiz AB ülkesi arasında gösteriyor. Bunun nedeni çok yüksek enflasyon. Komisyon, Yunanistan'da enflasyon tahminini bu yıl için yüzde 4,1'e, 2027 için yüzde 3,2'ye yükseltti. Nominal ücret artışlarına rağmen enflasyon satın alma gücünü sınırlıyor.
Komisyonun verilerine göre Yunanistan'daki enflasyon tahmini 2026 için 0,4 puan, 2027 için 0,8 puan yukarı yönde revize edildi. Komisyon, enflasyonun bu yıl yüzde 4,1'e çıkacağını, 2027'de yüzde 3,2'ye, 2028'de ise yüzde 2,4'e gerileyeceğini öngörüyor.
Enflasyon, 2026'nın üçüncü çeyreğinde ortalama yüzde 3,8 seviyesindeydi. Komisyon, daha yüksek enerji maliyetlerinin enerji dışı mal ve hizmet fiyatlarına da yansıyacağını düşünüyor. Bu durum, enflasyon baskısını 2027'de de sürdürecek, ardından baskılar kademeli olarak zayıflayacak.
Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) yatırımları artırıyor – Hanelere baskı
Komisyona göre Yunanistan ekonomisi 2026'nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 1,9 büyüdü. Büyümenin itici gücü, iç talebin geniş çaplı artışı oldu. Yatırım faaliyetinin ikinci yarıda da güçlü kalması bekleniyor. Bunu, Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) kapsamında rekor düzeydeki Avrupa kaynakları destekliyor.
Buna karşın hanehalklarının durumu baskılı. Komisyon, enerji şokunun hanehalklarının reel gelirini azalttığını ve tüketim artışını sınırladığını değerlendiriyor. Enerji desteği önlemleri ile çalışma gelirlerindeki sigorta ve vergi yükünün azaltılması bu etkiyi hafifletiyor. Ancak öngörülen reel ücret düşüşünü önlemiyor.
Komisyona göre özel tüketim 2026'da yüzde 1,5, 2027'de yüzde 1,3, 2028'de yüzde 1,4 artacak. Çalışan başına nominal ücretlerin ise sırasıyla 2026'da yüzde 3,8, 2027'de yüzde 3,4 ve 2028'de yüzde 2,8 artması bekleniyor.
Reel ücretlerde düşüş
Ancak nominal ücret artışı tek başına satın alma gücünü güçlendirmiyor. Komisyon, Yunanistan'ın 2026'da reel ücretlerin gerileyeceği sekiz ülke arasında yer aldığını belirtiyor. Bu gruptaki ülkeler arasında İtalya ve İspanya'dan Belçika, Avusturya, Lüksemburg, Kıbrıs ve Romanya'ya kadar birçok ülke bulunuyor.
Raporda şu ifade yer alıyor: 'Ülke bazında, 2026'da Romanya, Avusturya, Belçika, Lüksemburg, İtalya, Yunanistan, Kıbrıs ve İspanya'da reel ücretlerde bir miktar düşüş öngörülüyor.' Raporda, düşüşün çoğu durumda 2027'de tersine döneceği, Belçika, Avusturya ve İspanya'da ise bunun 2028'e kadar süreceği belirtiliyor.
Bu verilere rağmen Yunanistan'ın toplam büyümesinin 2026'da yüzde 1,8, hem 2027'de hem de 2028'de yüzde 1,5 olacağı tahmin ediliyor. Bunun nedeni, 2026'dan sonra yüksek enerji maliyetleri, daha sıkı finansman koşulları ve Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı'nın (RRF) kademeli olarak sona ermesinin yatırım dinamiğini sınırlamasıdır. Brüt sabit sermaye oluşumunun (yatırım harcamaları) 2026'da yüzde 7,3, 2027'de yüzde 2,5 ve 2028'de yüzde 2,6 artması bekleniyor. 2027 için yatırım tahmini, bahar tahmini olan yüzde 1,3'ün üzerinde.
Komisyon ayrıca rafine petrol ürünlerinin ihracatının ve bu ürünlerin ham petrolle fiyat farkının genişlemesinin, ülkenin yüksek enerji ithalatına rağmen dış ticaret dengesini desteklediğini belirtiyor.
Dayanıklı iş piyasası
İş piyasası iyileşmeyi sürdürüyor, ancak işsizlikteki düşüşün daha yavaş ilerlemesi bekleniyor. İşsizlik oranının 2026'da yüzde 8,4, 2027'de yüzde 8 ve 2028'de yüzde 7,7 olması öngörülüyor. İlk iki yıl için tahminler, bahar tahminlerinden (2026 için yüzde 8,3, 2027 için yüzde 7,9) biraz daha kötü.
Rapora göre 2026'nın ikinci çeyreğinde işsizlik yüzde 8,3'e gerilemişti. Uzun süreli işsizlik ise yüzde 4,3'e inmişti, ancak bu oran AB'de hâlâ en yüksek seviyede kalıyordu. Özellikle turizmde olmak üzere boş iş pozisyonları da yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyordu. Komisyon, yapısal engel olarak beceri eksikliklerini ve çocuk ile yaşlı bakım hizmetlerine sınırlı erişimi gösteriyor.
İstihdamın 2026'da yüzde 0,5, 2027'de yüzde 0,4 ve 2028'de yüzde 0,3 artması bekleniyor. Ekonomik faaliyetin yavaşlaması ve yapısal engeller, yeni iş yaratma hızını sınırlayacak.
Birincil fazla 2026'da yüzde 4,1, 2027'de yüzde 3,7
Genel hükümetin toplam bütçe fazlasının, 2025'te GSYH'nin yüzde 2'si iken 2026'da yüzde 0,9'a, 2027'de yüzde 0,7'ye ve 2028'de yüzde 0,2'ye gerilemesi bekleniyor. Yine de 2026 ve 2027 tahminleri bahar tahminlerinden 0,1 puan daha yüksek.
Birincil fazla, yani faiz giderleri öncesi bütçe sonucu, 2026'da GSYH'nin yüzde 4,1'i, 2027'de yüzde 3,7'si ve 2028'de yüzde 3,4'ü olarak öngörülüyor.
2026 için enerji desteği önlemleri dışındaki yeni harcamaların GSYH'nin yaklaşık yüzde 0,8'i kadar ek bütçe maliyeti bulunuyor. Enerji desteği önlemlerinin maliyeti ise GSYH'nin yüzde 0,3'ü olarak hesaplanıyor.
2027 için rapor, GSYH'nin yaklaşık yüzde 0,6'sı kadar ek net maliyet getiren harcamaları içeriyor. Bunlar arasında kamu sektöründe ek ücret artışları, kamu çalışanlarına 500 euroluk Noel ikramiyesi, sigorta primlerinde yüzde 0,5 puanlık indirim ve çok çocuklu aileler, çiftçiler ile serbest meslek sahipleri için vergi indirimleri yer alıyor. Rapor ayrıca imalat sanayisine, 2026'daki artan elektrik maliyeti nedeniyle 95 milyon euro destek verileceğini de belirtiyor.
Borç
Kamu borcunun GSYH'ye oranının 2025'te yüzde 145,4'ten 2026'da yüzde 135,7'ye, 2027'de yüzde 130,7'ye ve 2028'de yüzde 126,6'ya gerilemesi öngörülüyor. 2027 tahmini, bahar tahminine göre 3,7 puan daha düşük. Ayrıca 2025 baz yılı da revize edildi. Borç oranı, önceki tahmindeki yüzde 146,1 yerine yüzde 145,4 olarak gösteriliyor.
Komisyon, öngörülen düşüşü nominal GSYH'deki güçlü artışa, bütçe fazlalarına ve nakit rezervlerin borç ödemelerinde kullanılmasına bağlıyor.
AB'de GSYH tahmininde yukarı yönlü revizyon
Genel olarak AB ekonomisi, 2026'nın ilk üç çeyreğinde beklenenden daha dirençli bir performans gösterdi. Tahmin döneminde de büyümeyi sürdürmesi bekleniyor. Bu, daha güçlü ve daha kalıcı enflasyon baskılarına ve daha sıkı finansman koşullarına rağmen gerçekleşiyor.
Bu çerçevede Komisyon, AB'nin 2026 büyüme tahminini yüzde 1,4'e yükseltti. Bu oran, 2025 ile aynı seviyede.
Ekonomik faaliyetin 2027'de yüzde 1,4, 2028'de ise yüzde 1,5 artması bekleniyor.
Euro bölgesinin GSYH'sinin bu yıl ve gelecek yıl yüzde 1,2 artması, 2028'de ise yüzde 1,3'e yükselmesi öngörülüyor.
AB ve euro bölgesinde enflasyon
Ekim ayında euro bölgesinde enflasyon, Eylül ayındaki yüzde 3,8'den yüzde 4,0'a yükseldi.
Öte yandan işlenmemiş gıda fiyatlarındaki enflasyon baskılarının kısa vadede artması ve tedarik zinciri boyunca işlenmiş gıda fiyatlarına kademeli olarak yansıması bekleniyor.
Komisyon ayrıca artan enerji maliyetlerinin tüketicinin toplam sepetine yansıyacağını öngörüyor.
Ancak ikincil enflasyon etkilerinin sınırlı kalması bekleniyor. Bunun nedeni, ücret artışlarının yavaşlaması ve işletmelerin toplam kâr marjlarının yalnızca hafif artması.
Genel olarak AB'de genel enflasyonun 2026 sonu ile 2027 başı arasında yüzde 4'ün üzerine çıkarak zirve yapması bekleniyor.
Yıllık enflasyonun 2026'da yüzde 3,3, 2027'de yüzde 3,2 olacağı, ardından 2028'de yüzde 2,3'e gerileyeceği öngörülüyor.
Euro bölgesindeki enflasyonun da benzer bir seyir izlemesi bekleniyor.
2022'deki önceki enflasyon dalgasında olduğu gibi, düşük gelirli hanehalkları yüksek gıda fiyatlarına ve enerji faturalarındaki artışa daha fazla maruz kalıyor. Bunun nedeni, bu temel malların tüketim harcamalarının daha büyük bir bölümünü oluşturması.
Yatırım ve ekonomik faaliyet
Buna karşılık, kamu yatırımları dahil konut dışı inşaat yatırımlarının, Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) mekanizmasının sağladığı itişle bu yıl artmaya devam etmesi bekleniyor. Ancak bu ivmenin tahmin dönemi boyunca zayıflaması öngörülüyor.
Ekipman yatırımlarının bu yıl tatmin edici bir hızla artmaya devam etmesi bekleniyor. İlkbahardan itibaren imalat sanayisindeki toparlanma da bu artışı destekliyor. Ancak yatırımların 2027'de yavaşlaması öngörülüyor.
Ağırlıklı olarak maddi olmayan varlıklardan oluşan diğer yatırımların, tahmin dönemi boyunca istikrarlı biçimde artmaya devam etmesi bekleniyor. Ancak bu artış ABD'ye kıyasla daha yavaş. Bu durum, Avrupa'daki yapay zekâ yatırımlarının daha düşük olmasını da yansıtıyor.
Toplamda yatırım artış hızının 2025'teki yüzde 2,6'dan 2026 ve 2027'de yıllık ortalama yaklaşık yüzde 1,5'e yavaşlaması, ardından tahmin dönemi sonunda kademeli olarak toparlanması bekleniyor.
Yatırımlardaki zayıf büyüme ile şirketlerin güçlü bilançoları bir araya geldiğinde, şirketlerin tasarruflarının yatırımların önünde kalmaya devam ettiği görülüyor. Böylece şirketler net borç veren konumunu koruyor (raporun I.5.2 kutusu).
Gençler arasında işsizlik artışı ve iş gücü esnekliği
Hesaplanan esneklik yaklaşık 0,25-0,3 düzeyinde. Bu, yaklaşık 0,5 olan uzun dönem ortalamasının altında. Bu da ekonomik genişlemenin, önceki yıllara kıyasla istihdamda daha düşük bir artışla birlikte gerçekleşeceği anlamına geliyor.
Bunun sonucunda emeğin döngüsel verimlilik artışının yaklaşık yüzde 1'e geri dönmesi bekleniyor.
Olumsuz demografik gelişmelere rağmen işgücünün tahmin dönemi boyunca artmaya devam etmesi bekleniyor. İş gücüne katılım oranı kademeli olarak yükselerek dönem sonunda yüzde 66,7'ye ulaşacak.
İşsizlik oranının, tahmin dönemi boyunca tarihi düşük seviyelere yakın, yüzde 6'nın biraz üzerinde kalması bekleniyor.
Ancak işsizlik oranındaki istikrar, genç yaş gruplarındaki işsizlik artışını gizliyor.
Aynı zamanda, istediklerinden daha az saat çalışan gençlerin oranı artıyor.
Bu gelişmeler iş piyasasında bazı zayıflıkların ortaya çıktığına işaret ediyor. Ancak bunların yapay zekânın istihdama olası etkileriyle bağlantılı olup olmadığını tespit etmek için henüz erken.
Ücretlerin bu yıl yüzde 3,8, gelecek yıl yüzde 3,7 artması bekleniyor. Bu oranlar ilkbahardaki tahminlerden biraz yüksek. 2028'de ise ücret artışının belirgin biçimde yavaşlaması öngörülüyor.
Bu, tahmin dönemi boyunca reel ücretlerde pozitif bir artış anlamına geliyor. Ancak artış hızı verimlilik artışının altında kalıyor.
Özel tüketim ve hanehalkı geliri
Tahmin döneminde reel kullanılabilir gelirin, yaşam maliyetindeki önemli artış nedeniyle bahar tahminlerine kıyasla daha yavaş artması bekleniyor.
Özel tüketimin artış hızının bu yıl yüzde 1,3'e yavaşlaması, 2027'de yüzde 1,1'e hafifçe gerilemesi ve 2028'de yeniden yüzde 1,3'e çıkması öngörülüyor. Enflasyonun gerilemesi, hanehalklarının satın alma gücünde daha güçlü bir artışa izin verecek.