Yunan hükümetinin resmi beklentileri ile uluslararası ve yerli analistlerin değerlendirmeleri, 2027'ye kadar birbirinden kopuk iki ayrı gerçeklik içinde ilerliyor gibi görünüyor.
Hükümetin iyimser tahminleri ile Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Ekonomik ve Endüstriyel Araştırmalar Vakfı'nın (IOBE) daha temkinli öngörüleri arasında belirgin bir fark var. Ekonomi yönetimi 2027'de yüzde 2,3 büyüme beklerken, bağımsız kuruluşlar bu rakamı sırasıyla yüzde 1,8 ve yüzde 1,9 olarak öngörüyor.
Yeni bütçe taslağında ekonomi yönetimi iyimser bir tutum sürdürüyor. Buna karşılık hem IMF hem de IOBE net bir gerçeklere dönüş çağrısı yapıyor.
Bu ayrışmanın merkezinde ısrarlı bir pahalılık dalgası ve yüksek yaşam maliyeti var. Bu unsurlar hanehalklarının kullanılabilir gelirini sistematik olarak aşındırıyor ve büyüme dinamiğinin sürdürülebilirliğine dair ciddi soruları gündeme getiriyor.
Tahminlerdeki makas
Bütçe taslağındaki verilere göre hükümet, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) 2027'de yüzde 2,3 artacağını öngörüyor. Bu senaryo, iç talebin, kamu yatırımlarının ve Avrupa kaynaklarının kullanımının ekonomik faaliyeti yüksek hızlarda desteklemeye devam edeceği varsayımına dayanıyor.
Ancak bağımsız raporlardan ortaya çıkan tablo çok daha temkinli.
IMF, son Dünya Ekonomik Görünüm raporunda tahminleri aşağı çekti ve Yunanistan'ın 2027 büyüme oranını yalnızca yüzde 1,8 olarak öngördü.
IOBE ise üç aylık değerlendirmesinde benzer bir tutum benimsedi. Kurum, 2027 için yüzde 1,9 büyüme tahmin ediyor. Daha önce bu rakamı yüzde 2 olarak hesaplamıştı.
Bu tahmin farkı küçümsenecek düzeyde değil. Yüzlerce milyon avroluk daha az üretilen zenginliğe karşılık geliyor ve Yunan piyasasının istikrarsız bir uluslararası ortamda karşılaştığı daha derin belirsizlikleri yansıtıyor.
Enflasyon ve Avro Bölgesi'nden ayrışma
Büyüme denklemin bir ayağıysa, fiyat artışı dalgası toplumsal uyum ve reel ekonomi için büyük bir tehdit oluşturuyor. Veriler, Yunanistan'ın enflasyonunun Avro Bölgesi ortalamasının sistematik olarak üzerinde seyrettiğini gösteriyor. Bu durum rekabet gücünü ve alım gücünü doğrudan vuruyor.
IMF tahminleri: Fon, Yunanistan'da enflasyonun bu yıl yüzde 4,2 gibi yüksek bir seviyeye ulaşacağını, ardından 2027'de yüzde 3,6'ya gerileyeceğini öngörüyor.
IOBE tahminleri: Kurum, fiyat endeksinin bu yıl yüzde 4, 2027'de ise yüzde 3 olacağını hesaplıyor.
Hükümet tahminleri: Ekonomi yönetimi ise daha hızlı bir gerileme bekliyor. Buna göre enflasyon bu yıl yüzde 3,8, 2027'de yüzde 2,6 olacak. Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyat Endeksi'ne göre ise 2027 için tahmin yüzde 2,4.
IOBE Genel Müdürü Profesör Nikos Vettas, Yunanistan ile Avrupalı ortakları arasındaki enflasyon farkının kalıcılaşmasının yapısal bir risk oluşturduğu konusunda uyardı. Vettas'a göre fiyat artışları artık yalnızca enerji ürünleriyle sınırlı değil. Artışlar temel hizmetlere, konuta, yeme-içmeye ve ulaşıma da yayılıyor ve hanehalkları için kalıcı bir yük yaratıyor.
Yaşam maliyeti merkeze alındı
Yüksek yaşam maliyeti, Yunan toplumunun hâlâ bir numaralı sorunu. İşsizlik oranı kademeli olarak düşüyor. IMF'ye göre bu oran bu yıl yüzde 8'e, 2027'de yüzde 7,6'ya inecek. Buna rağmen nominal ücretlerdeki artış, süpermarket raflarındaki ve enerji faturalarındaki sürekli fiyat artışları yüzünden eriyor.
Geleneksel olarak Yunan ekonomisinin 'motoru' sayılan özel tüketim yorgunluk belirtileri gösteriyor. Reel kullanılabilir gelir baskı altında. Hanehalklarının tasarrufu ise negatif ya da marjinal düzeyde kalmaya devam ediyor. Bu tablo refah alanını daraltıyor ve ekonomiyi dış sarsıntılara karşı kırılgan hale getiriyor.
Yatırımlar, toparlanma fonu ve dış denge
IOBE'nin dikkat çektiği bir diğer sorun, Toparlanma ve Dayanıklılık Fonu'nun (TAA) tamamlanmasının ardından yatırım faaliyetinin nasıl seyredeceği. Bu yıl yatırımlar, Avrupa Birliği kaynaklarının girişi ve kredi genişlemesi sayesinde olumlu seyrini koruyor. Ancak 2027'de belirgin bir yavaşlama bekleniyor. Kamu Yatırım Programı'nın (PDE) ulusal bölümü, yapılan revizyonlara rağmen TAA'nın bitişiyle oluşacak boşluğu yalnızca kısmen kapatabilecek gibi görünüyor.
Cari işlemler dengesindeki açık ise yüksek seviyesini koruyor. IMF, bu açığın bu yıl GSYH'nin yüzde 6,5'ine ulaşacağını, 2027'de ise yüzde 5,9'a hafifçe gerileyeceğini öngörüyor. Bu tablo, ülkenin hâlâ ihraç ettiğinden çok daha fazla mal ve hizmet ithal ettiğini gösteriyor. Durum, yatırımların yüksek ithalat yoğunluğuyla da bağlantılı.
Uluslararası ve yerli kuruluşların verdiği mesajlar açık: Yunan ekonomisi pozitif seyrini koruyor, ancak büyüme hızları yatırım ve gelir açığını Avrupa'nın geri kalanıyla kıyaslandığında çabucak kapatmaya yetmiyor.
Hükümetin 2027 için öngördüğü yüzde 2,3'lük büyüme iyimserliği, IMF'nin (yüzde 1,8) ve IOBE'nin (yüzde 1,9) rakamlarının sert gerçekliğiyle karşı karşıya.
