Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, pazar günü hükümet faaliyetlerini değerlendirdiği haftalık incelemesinde ABD ile ilişkilere ve Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesine değindi. Açıklamalar, deniz araştırma izinleri ve seyir uyarıları konusunda Türkiye ile yeniden gerginlik yaşanmasının ardından geldi.
Miçotakis, Facebook paylaşımında yaşam pahalılığını, borçlulara yönelik destek tedbirlerini, 'Yunan FBI'ı' olarak bilinen Organize Suçlarla Mücadele Dairesi'nin çalışmalarını ve yatırım, savunma, sağlık ve altyapıyı kapsayan bir dizi hükümet girişimini ele aldı.
Miçotakis: Yunan-ABD ilişkileri seçim döngülerinin ötesinde
ABD'deki ara seçimlere değinen Miçotakis, sonuçların Kongre'nin her iki meclisinde de siyasi dengeyi değiştirdiğini ancak Atina-Washington ilişkilerinin temellerini değiştirmeyeceğini belirtti.
“Yunan-Amerikan ilişkilerinin güçlü temelleri var ve seçim döngülerinin ötesine geçiyor” dedi.
Başbakan, Yunan kökenli Amerikalıların Kongre'ye seçilmesini veya yeniden seçilmesini ve Yunan hükümetiyle iyi ilişkileri olan isimlerin savunma ve dış politika alanındaki kilit komitelerde yer almasını memnuniyetle karşıladı. Bu varlığı, özellikle bölgedeki jeopolitik istikrarsızlık ortamında Yunanistan için önemli olarak nitelendirdi.
Yunanistan ve Kıbrıs kablo araştırma çalışmalarına onay verdi
Miçotakis ayrıca Girit ile Kıbrıs arasında planlanan elektrik bağlantısı olan Büyük Deniz Enterkonnektörü'nü (GSI) gündemine aldı.
Cuma günü yetkililerin, araştırma çalışmaları ve kablo döşeme faaliyetleri için bir izin ile ilgili bir NAVTEX (seyir uyarısı) yayımladığını belirtti. Bu adımlar, projenin hayata geçirilmesi yolunda atılmış önemli adımlar olarak görülüyor.
“Yunanistan ve Kıbrıs, Avrupa'nın ortak ilgi projesi olarak belirlenen ve Fransız şirketlerin de yer aldığı bir proje için araştırma çalışmalarına izin veren ülkeler” dedi.
Enterkonnektör gibi bağlantı projelerinin enerjide kendine yeterliliği, bölgesel iş birliğini ve istikrarı güçlendiren stratejik yatırımlar olarak görülmesi gerektiğinin altını çizdi. Bu projelerin daha geniş bölgede barış ve güvenliğe katkı sunacağını ifade etti.
Hükümet fiyat indirimi girişimini uzatıyor
Ekonomik sorunlara değinen Miçotakis, bazı ekonomik göstergelerde iyileşme olmasına rağmen yaşam pahalılığının ABD'deki seçmenlerin de başlıca sorunu olduğunu ve Yunan hanelerinde baskı yaratmaya devam ettiğini dile getirdi.
Bu nedenle hükümet, Ulusal Fiyat İndirimi Girişimi'ni yıl sonuna kadar uzatacak. Program, gıda dahil aileler tarafından sık satın alınan yaklaşık 1.000 temel ürünü kapsıyor.
Miçotakis, açıklanan fiyat indirimlerinin uygulamada gerçekten yapıldığından emin olmak için piyasa denetimlerinin de sürdürüleceğini belirtti.
Miçotakis ayrıca hafta içinde Meclis'ten geçen ve borçlulara yönelik 16 tedbir ile iki ek hükmü içeren yasayı öne çıkardı.
1 Aralık'tan itibaren savunmasız borçlular ile diğer uygun borçlular, Yunanistan'ın mahkeme dışı borç yapılandırma mekanizması üzerinden borçlarını yeniden yapılandırdıklarında, geri ödeme planları süresince yüzde 3 sabit faiz oranı uygulanacak. Bu oran, yüzde 5,67'ye kadar çıkabilen değişken faiz oranının yerini alacak.
Başbakana göre, 20 yılda geri ödenen 100.000 avroluk borcu olan bir borçlu, borç teminatlı ise 20.200 avroya, teminatsız ise 28.000 avroya kadar tasarruf edebilecek.
Yasa ayrıca Yunanistan Merkez Bankası'nın kredi hizmet sağlayıcılarına ağır ihlaller için uygulayabileceği azami para cezasını on kat artırıyor. Bu ceza 500.000 avrodan 5 milyon avroya çıkıyor.
Miçotakis, tedbirlerin hükümet çoğunluğunun dışından da destek gördüğünü belirtti. Hükümetinin 2019'dan bu yana bankacılık sisteminde en az 27 müdahale yaptığını ekledi.
Sözünü ettiği tedbirler arasında, Yunan bankalarının elindeki takipteki kredilerin payını 2016'da yüzde 48,5'ten bu yıl yüzde 3,4'e düşürmeye yardımcı olan 'Hercules' programı; mahkeme dışı borç yapılandırma mekanizmasının kurulması; ana konutlara yönelik korumalar; banka ücretleri ile ATM ücretlerindeki indirimler vardı. Miçotakis, son değişikliklerin tüketicilere yıllık yaklaşık 150 milyon avro tasarruf sağladığını tahmin ediyor.
Miçotakis'e göre Yunanistan'daki özel borç, gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 96,6'sına ulaşırken bu oran Avrupa ortalaması olan yüzde 119,3'ün altında kalıyor.
Yunan FBI'ı iki yılda 1.500'den fazla dosya işledi
Başbakan ayrıca 'Yunan FBI'ı' olarak anılan Organize Suçlarla Mücadele Dairesi'nin kuruluşunun ikinci yılına değindi.
Miçotakis'e göre birim son iki yılda 1.500'den fazla dosyayla ilgilendi, 5.400'den fazla kişi hakkında suçlama getirdi ve 259 suç örgütünü çökertti.
Dosyalar akaryakıt ve sigara kaçakçılığından vergi dairelerinde, imar müdürlüklerinde ve cezaevlerinde faaliyet gösteren yolsuzluk ağlarına kadar birçok alana uzanıyor.
Miçotakis, organize suç ve yolsuzlukla mücadele çabalarının 2019'dan beri sürdüğünü belirterek sahte reçeteler, Ulusal Sağlık Hizmetleri Sağlama Örgütü (EOPYY) ve Sosyal Sigorta Fonu'nu (EFKA) hedef alan dolandırıcılık, yasa dışı ehliyet verilmesi, kamu hizmetlerinde rüşvet ve plajların izinsiz işgali konusundaki soruşturmalara dikkat çekti.
Dosyaların bir kısmında polis memurları dahil kamu görevlilerinin yer aldığını ekledi.
“Hiçbir alan denetim dışı değil, denetimden muaf tutulan kimse de yok” diyen Miçotakis, yasanın herkese eşit uygulanması gerektiğinde ısrar etti.
Yasa dışı tarımsal sübvansiyon düzenlerine ilişkin soruşturmalara da değinen Miçotakis, yeni bir ödeme sistemine geçişin çiftçiler için özellikle başvuru aşamasında zorluklar yarattığını kabul etti.
Yetkililerin teknik sorunları çözmek ve ödemeleri tamamlamak için çalıştığını aktardı. Yaklaşık 40.000 yararlanıcının şimdiden ödeme aldığını, avans ödemelerinin 30 Kasım'a kadar yapılması gerektiğini ve nihai hesaplaşmaların Aralık ayında tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
Henüz başvuru yapmamış çiftçiler, 10 Kasım Salı gününe kadar süren ek süreden yararlanabilecek.
Hükümet önümüzdeki altı ay için 90 öncelik belirledi
Miçotakis, Bakanlar Kurulu'nun önümüzdeki altı ay için 90 hükümet önceliğini sunduğunu belirtti. Bu öncelikler arasında asgari ücretin 2028 başına kadar 1.000 avroya yükseltilmesi, konut tedbirleri, sağlık ve eğitimde iyileştirmeler ile büyük altyapı projelerinin tamamlanması yer alıyor.
Hükümetin net bir plan ve takvimi olduğunu söyleyen Miçotakis, seçmenlerin genel performansı değerlendirmesinden önce taahhütlerini yerine getirmeyi hedeflediklerini ekledi.
Yunanistan Kalkınma Yasası kapsamında Makedonya, Orta Yunanistan, Tesalya ve Girit'te on büyük yatırım projesi de ilerliyor. Projelerin toplam değeri 226,2 milyon avro; devlet desteği 104 milyon avroyu aşıyor ve 400'den fazla yeni istihdam bekleniyor.
Projeler çimento, alüminyum, gıda, ilaç ve veri işleme gibi sektörleri kapsıyor.
Hükümet ayrıca yatırım prosedürlerini sadeleştiriyor. Yatırım planındaki küçük değişiklikler artık ayrı bir onay gerektirmeyecek; ayrıca daha açık süre sınırları getirilecek. İşletmelerin uzun vadeli yükümlülükleri küçük şirketler için altı yıldan üç yıla, orta ve büyük ölçekli işletmeler için ise beş yıla indirilecek.
İş yerinde yapay zekâ için yeni kurallar
Miçotakis, Maliye Bakanlığı'nın sunduğu yeni bir yasa tasarısının iş yerinde yapay zekânın kullanımına ilişkin kurallar getireceğini söyledi.
Dijital platformlar üzerinden çalışan kişiler için önerilen yasa, kendilerini etkileyen kararlarda kullanılan kriterlerde daha fazla şeffaflık, önemli kararlarda zorunlu insan denetimi ve kişisel verilerin korunması için güvenceler öngörüyor. Yasa ayrıca bu kişilerin istihdam statüsünü netleştirmeyi amaçlıyor.
Başbakan ayrıca Yunanistan'ın kamu sağlık hizmeti sağlayıcısı EOPYY'nin hizmetlerinde yapılan iki değişikliği de anlattı.
1 Kasım'dan itibaren doktorlar, teşhis laboratuvarları ve sözleşmeli tüm sağlayıcılar test sonuçlarını yeni bir dijital depoya yüklemek zorunda. Sistemin, hastalara ve doktorlarına tıbbi testlerin bir arada tutulan kaydına erişim imkânı sağlaması hedefleniyor.
Bu arada yeni myEOPYYapp uygulaması, sigortalı kullanıcıların EOPYY eczanelerinde randevu almasına, yüksek maliyetli ilaçların eve teslimini talep etmesine ve geri ödeme için belgelerini cep telefonlarından göndermesine olanak tanıyor.
Belediyelere finansman ve borç tedbirleri
Miçotakis, Kalamata'da düzenlenen Yunanistan Belediyeler Merkez Birliği (KEDE) konferansında yerel yönetimleri desteklemeye yönelik altı artı iki girişimden oluşan bir paket açıkladı.
Tedbirler arasında geri dönüşüm projeleri için 300 milyon avro ile enerji sağlayıcılarına olan vadesi geçmiş borçları kapatmak için kasım ayı içinde kullanıma sunulacak 240 milyon avro yer alıyor.
Hükümet ayrıca belediyelerin konaklama vergisini yüzde 0,75'ten yüzde 1'e çıkaracak ve okul binalarının bakımına ayrılan yıllık devlet fonunu iki katına çıkaracak.
Yakıt piyasası istikrar kazandığında yerel yol projeleri için yılda ek 200 milyon avro ayrılması planlanıyor. Ayrıca belediyelerin yerel yenilenebilir kaynaklardan ürettikleri elektriği kullanabilmesi için batarya kurulumlarına 50 milyon avro ayrılacak.
Hükümet, Kamu Elektrik Şirketi (PPC) ile iş birliği içinde belediyelerin 60 milyon avroya kadar olan ödenmemiş borçlarının kapatılmasını da sağlayacak. Miçotakis, enerji piyasasındaki mevcut aksaklık hafiflemeye başladığında belediyeler için özel bir elektrik tarifesi uygulamayı da taahhüt ettiklerini belirtti.
Kalamata'da başlayan Peloponnesos ziyareti kapsamında başbakan, Kalamata-Methoni yolundaki çalışmaları, kentin havalimanındaki iyileştirmeleri ve atıkları işlemek için güneş enerjisi kullanan yeni bir güneş enerjili çamur kurutma tesisini inceledi.
Megalopolis'te yeni bir cezaevi için sözleşme imzalanırken, Tripoli'de Peloponnesos Üniversitesi için yeni bir öğrenci yurdu açıldı. Eski bir otelde bulunan tesis 96 öğrenciye ev sahipliği yapacak ve üniversitenin toplam barınma kapasitesini 426'ya çıkaracak.
Yunanistan askeri kabiliyetlerini genişletiyor ve gazeteci güvenliği eğitimi veriyor
Miçotakis, Yunanistan'ın Portekiz'den üç Embraer KC-390 havada yakıt ikmal uçağı alacağını ve üç tane daha satın alma opsiyonu bulunduğunu açıkladı. Bunun, Yunanistan'ın havada yakıt ikmaline özel olarak tasarlanmış uçak edinmesinin ilk kez olacağını söyledi.
Uçaklar, Yunan savaş uçaklarının havada yakıt almasını sağlayacak. Önce Rafale ve Mirage filosunun, yaklaşık bir yıl sonra da F-16'ların yararlanması bekleniyor; bu da görev menzilini ve süresini artıracak.
Helenik Donanması ayrıca iki ek MH-60R Seahawk denizaltı avcı helikopteri teslim aldı. Sipariş edilen yedi uçağın son ikisinin yıl sonuna kadar teslim edilmesi bekleniyor.
Başbakan ayrıca savaşları ve diğer yüksek riskli görevleri izleyen gazeteciler için yeni bir eğitim ve sertifikasyon programı duyurdu.
Silahlı kuvvetlerin desteğiyle, Genel İletişim ve Bilgi Sekreterliği, gazeteci dernekleri ve Helenik Kızılhaç iş birliğinde geliştirilen girişim, muhabirlerin çatışma bölgelerine girmeden önce daha iyi hazırlanmasını amaçlıyor.
İlk eğitim grubunda kamu medya kuruluşlarından 25 gazeteci yer alacak. Doğal afetleri izleyen gazeteciler için eğitimler ise bunu takip edecek.
Tarihi dini eserler Yunanistan'a dönüyor
Miçotakis, Rodop bölgesinde Gümülcine yakınlarındaki Maksimyanupoli'de bulunan Bizans kilisesinin restorasyonunu öne çıkardı. Yüzyıllar sonra kilisede yeniden bir dua ve kutsama töreni yapıldı. Restorasyon çalışmaları, AB Kurtarma ve Dayanıklılık Aracı (RRF) kapsamında sağlanan 1,5 milyon avroluk fonla gerçekleştirildi.
Kilise artık ziyarete açık. Gümülcine İmareti ile eski buz fabrikasını kullanmak için de planlar yapılıyor; bunlar arasında kentin tarihine ve topluluklarına adanmış bir sergi de bulunuyor.
Başbakan ayrıca Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1917'de bölgenin Bulgar işgali döneminde alınan 48 değerli dini eserin Serez'e iade edileceğini duyurdu.
Eserler, Vaftizci Yahya Manastırı, Panagia Eikosifoinissa Manastırı ile Serez ve Nigrita Metropolisi'nden gelmişti. Alındıkları tarihten bu yana Sofya'da muhafaza ediliyorlardı.
İadenin, Yunanistan ile Bulgaristan arasındaki devletlerarası anlaşmanın ardından gerçekleştiği ve yerel topluluğun on yıllardır süren talebini karşıladığı belirtildi. Miçotakis, pazar günü Serez'de yapılacak törene katılacağını söyledi.
Özel sektör girişimleri
Miçotakis, incelemesini sonlandırırken özel şirketlerce duyurulan iki girişime değindi.
Eurobank, kadın çalışanlarının maaşlarını ilk çocuklarını doğurup doğum izninden döndükten sonra yüzde 5, ikinci çocuklarının doğumundan sonra ise ayrıca yüzde 10 artıracak. Banka ayrıca üçüncü çocuğun doğumu için 25.000 avro, dördüncü çocuk için 30.000 avro olan tek seferlik ödemelerini sürdürecek.
Başbakanın aktardığına göre Telekom şirketi ise yaklaşık 700.000 fiber optik bağlantıda, ek bir ücret almadan internet hızlarını iki ya da üç katına çıkaracak.
