Icerige atla
Politika ⭐ 75/100

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, yapılaşma katsayılarına itiraz eden 6 belediye başkanıyla bugün görüşüyor

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, yapılaşma katsayılarına itiraz eden 6 belediye başkanıyla bugün görüşüyor

Başbakan Miçotakis, yapılaşma katsayılarının aktarımının geleceğini değerlendirirken kuzey banliyölerinin belediye başkanlarıyla yaşanacak çatışmanın siyasi maliyeti ile ülkenin kentsel planlama sisteminde domino etkisi yaratabilecek sarsıntı riski arasında bugün bir tercih yapmak zorunda.

Maximos Konağı'ndaki kritik toplantı, Yapılaşma Katsayıları için Belirlenmiş Kabul Bölgeleri (ZYS) konusundaki sert tepkilerin gölgesinde yapılıyor. Bölgelerin tamamen askıya alınması seçeneği hâlâ masada. Öte yandan, gerekli görülen yerlerde çalışmalarda kapsamlı düzeltmeler ve revizyonlar yaparak süreci sürdürmek için de güçlü gerekçeler var.

Anlaşmazlığın siyasi ağırlığına rağmen, planlama sürecini çok iyi bilen kişilerin değerlendirmesine göre hükümet, reformu bütünüyle rafa kaldırmadan muhalefeti yatıştırabilecek bir çıkış yolu arayacak. Bu doğrultuda en ideal çözüm, uygun görülen yerlerde çalışmaları gözden geçirmek ve belirlenmiş kabul alanlarını yeniden değerlendirmek olacak. Çünkü kamuoyu görüşüne sunulan planlama önerisi henüz kesinleşmiş bir kentsel planlama kararı değil.

Yine de önceden hiçbir şeye karar verilmiş sayılmıyor. Çevre ve Enerji Bakanlığı'na yakın güvenilir bir kaynak, nihai kararları başbakanın kendisinin vereceğini belirtiyor. Karar öncesinde Miçotakis, belediye başkanlarının itirazlarını dinleyecek. Ayrıca Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou ile Mekânsal Planlama Genel Sekreteri Evangelos Kyriazopoulos'un görüşlerini alacak. İkisi de çalışmaların arkasındaki yöntemi ve planlama çerçevesinin temel felsefesini anlatacak.

Masada çeşitli senaryolar bulunuyor. Bunlardan biri, mevcut iki aylık süreden daha uzun bir danışma sürecini sürdürmek ve kapsamlı değişiklikler yapmak. Diğeri ise süreci tamamen sonlandırmak. Ancak reformun savunucuları, tam bir dondurmanın kentsel planlama ve ekonomi açısından doğurabileceği geniş sonuçlar nedeniyle bu seçeneğe çekingen yaklaşıyor.

Bu metin kesinleşmiş değil

Toplantıya katılacak Kostis Hatzidakis ile Stavros Papastavrou'nun son saatlerde yaptığı açıklamalar, ayrıca şikâyetlerin büyük bölümünün çıktığı bölgelerden birini temsil eden milletvekili Adonis Georgiadis'in sözleri, hükümetin konuyu yönetmeye çalıştığını gösteriyor.

Başbakan Yardımcısı Hatzidakis konuyu “teknik ve hukuki” bir tartışma olarak nitelendirdi. Herkesi “görüşlerini sorumlulukla ortaya koymaya ve uzlaşmacı bir çözüm bulmaya” çağırdı. SKAI radyosuna konuşan Hatzidakis şunu açıkladı: “Birincisi, danışmaya sunulan metin, adından da anlaşılacağı gibi, nihai değil. İkincisi, hükümet yapılaşma katsayılarının bir belediyeden diğerine aktarılmasını kesinlikle dışladığını açıkça belirtti.”

Çevre ve Enerji Bakanı şöyle konuştu: “Yapılaşma katsayılarının aktarılması bir kentsel planlama aracıdır. Belediye başkanlarının sesini yükseltmesi haklı; çünkü vatandaşlarının çıkarlarını korumakla yükümlüler. Üzerine bina yapılacak arsa sayısının azalmasını istiyoruz.”

Tepkinin nedenleri sorulan Stavros Papastavrou ise şöyle cevap verdi: “Yapılan çalışmalarda, oyun alanları ya da kamusal alanlarla ilgili bilgilerin kaydedilmesinin geliştirilmesi gerekiyor olabilir.”

Papastavrou şunları da ekledi: “Çok erken bir aşamadayız. Ancak deneyime dayanan bir algı var; kamuoyu görüşüne sunulan her şeyin zaten kesinleşmiş olduğu düşünülüyor. Bu yüzden açıklığa kavuşturayım: ortada bir kanun taslağı da yok, bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi de yok. Çalışmanın düzeltilmesi ve doğru hale getirilmesi gerekiyor; bu yüzden kamuoyu görüşüne açıldı. Bir kurum olarak çalışmanın yanlış olması mümkün değil. Bir meydanı yanlış yere koyuyorsa, bunun düzeltilmesi gerekir.”

Bu bağlamda, “belediye başkanlarının yaptığı tüm gözlem ve yorumların dikkate alınacağı” konusunda güvence verdi.

Sağlık Bakanı ise şöyle konuştu: “Bu, olduğu gibi kesinlikle geçmeyecek. Yerel toplulukların istekleri aleyhine genel olarak hiçbir şeyi yasalaştırmayacağız. Nasıl çözülebileceğinin belirlenmesi gereken bir sorun varsa, bu mümkün olabilir. Açıklığa kavuşturulacak, anlatılacak ve tartışılacak. Bir çözüm söz konusuysa buna bakacağız. Sunuluş ve yayımlanma biçimi doğru değildi.”

Adonis Georgiadis de “Bu bir yasa değil; kamuoyu görüşüdür” dedi ve ekledi: “Bu bölgelerdeki sakinler endişelenmemeli. Onları temsil eden milletvekilleri ve bakanlar var; onları temsilsiz ya da savunmasız bırakmayacaklar. Daha fazla tartışma ve daha fazla bilgi sunulmalıydı.”

Altı belediye başkanı geri çekilme talebiyle Maximos Konağı'na gidiyor

Yerel yönetimi temsil eden altı belediye başkanının bugün öğle saatlerinde Maximos Konağı'na gelmesi bekleniyor. Bunlar; Kifisia Belediye Başkanı Vassilis Xypolytas, Filothei-Psychiko Belediye Başkanı Charalambos Bonatsos, Chalandri Belediye Başkanı Symeon Roussos, Nea Ionia Belediye Başkanı Panagiotis Manouris, Papagou-Holargos Belediye Başkanı Ilias Apostolopoulos ve Lykovrysi-Pefki Belediye Başkanı Marios Psychalis. Önerilen planlama çerçevesine karşı ortak bir cephe oluşturdular.

Altı belediye başkanı şimdiden resmi olarak itirazlarını dile getirdi. Başbakana ortak bir mektup göndererek, şu anda kamuoyu görüşünde olan Stratejik Çevresel Etki Değerlendirmesi'nin geri çekilmesini ve planlama çerçevesinin yerel yönetimin anlamlı katılımıyla sıfırdan yeniden ele alınmasını istediler.

Ortak tutum, Attika Bölgesel Belediyeler Birliği'nin son toplantısında da yinelendi. Toplantıyı birliğin başkanı ve Galatsi Belediye Başkanı Giorgos Markopoulos yönetti.

Belediyelerin itirazları yalnızca ek inşaat metrekarelerle sınırlı değil. Belirlenen kabul bölgelerinin genel olarak seçimi, altyapının yeterliliği ve kuzey banliyölerinin nüfus yoğunluğu ile konut karakteri üzerindeki etki de itirazların konusu.

Geri çekilme talebinin ortaklaşa dile getirilmesi, bugünkü toplantıya özel bir siyasi önem katıyor. Çünkü hükümet, yalnızca tek tek yerel itirazlara değil, altı belediye yönetiminin koordineli tepkisine yanıt vermek zorunda.

Çalışmalar nihai plan değil: Sıfır seçeneği senaryosu

Bakanlık temsilcilerinin bugün öne sürmesi beklenen temel argümanlardan biri, kamuoyu görüşünde olan çalışmaların nihai kentsel planlama kararı oluşturmadığı. Planlama süreci yaklaşık iki yıldır hazırlanıyor. Mevcut kent planlarından, belediyelerin operasyonel planlarından ve topluma hizmet eden kamusal alan ve tesisler için belgelenmiş ihtiyaçlardan yararlanılıyor.

Danışma sürecinin amacı, danışmanların yaptığı varsayımları kontrol etmek, belediyelerin teknik servislerinin gözlemlerini değerlendirmek ve yerel yönetimlerin gerekçeli itirazlarını dikkate almak. Bu bağlamda, ciddi kentsel planlama sorunlarının tespit edildiği alanlarda çalışmaların gözden geçirilmesi, anlaşmazlığı yatıştırmanın olası bir yolu olarak öne çıkıyor.

Dikkat çeken bir nokta da çalışmaların sıfır seçeneği senaryosunu da öngörmesi. Çevre ve Enerji Bakanlığı'na göre bu seçenek, süreç kapsamında belediye ve bölge yönetimi tarafından tercih edilebilir.

Bakanlık yine de belediyelerin tercihlerinin maliyetine de katlanmaları gerektiğini belirtiyor. Belediyeler Yapılaşma Katsayıları için Belirlenmiş Kabul Bölgeleri'nin oluşturulmasını reddederse, kamusal alanların ve toplumsal tesislerin korunması için devletten mali destek almayı garanti sayamazlar.

Bakanlık kaynakları şöyle diyor: “Belediyeler, bir meydan ya da okulun kaybını önlemek için devletin tazminat ödemesini talep ederken ZYS'yi reddedemez.”

Kaynaklar ayrıca şu soruyu sorduklarını belirtiyor: “Kifisia'da kamulaştırmalar kaldırılmaya başlandığında ve tescilli binaların yanına yeni binalar inşa edildiğinde, bu şehrin karakterini değiştirmez mi?”

584 bin metrekare ve yapılaşma tartışması

Devlet ile yerel yönetimler arasındaki çatışmanın merkezinde, kuzey banliyölerindeki önerilen bölgelerin barındırabileceği öngörülen 584 bin metrekareye kadar ek inşaat kapasitesi var. Bu durum konut karakterinin değişeceği endişesini doğuruyor.

Planlama çerçevesini savunan Çevre ve Enerji Bakanlığı, yeni imar haklarının yaratılmadığında ısrar ediyor.

Bakanlık yetkilileri şöyle diyor: “Bunlar uydurduğumuz hayali metrekareler değil. Bu metrekareler zaten var.”

Yetkili kaynaklara göre bu yeni bir inşaat kapasitesi değil. Kifisia ve Psychiko için kent planlarında ve kentsel planlama çalışmalarında öngörülmüş mevcut imar hakları söz konusu.

Aynı kaynak şunu vurguluyor: “Ancak kentsel planlama çerçevesinin uygulanabilmesi için bu hakların karşılığının ödenmesi gerekiyor. Aksi takdirde kent planlarının hükümleri uygulanamaz kalacak.”

Buna rağmen bu hakların zaten var olması, aktarılmalarının aktarılan hakların gideceği alıcı taşınmazların izin verilen inşaat kapasitesini artırdığı gerçeğini değiştirmiyor. Belediyelerin temel itirazı tam da burada: Bölgelerinin, altyapıya ek yük bindirmeden ve konut karakterini değiştirmeden ek metrekareleri kaldırıp kaldıramayacağını sorguluyorlar.

Planlama çerçevesinin mantığına bir örnek: Bir bölgede yapılaşma katsayısının 0,6'dan 0,7'ye çıkarılması, 1.000 metrekarelik bir arsanın 600 yerine 700 metrekarelik imar hakkına sahip olmasını sağlıyor. Ek 100 metrekare, aktarılan imar haklarını satın almak için mali bir teşvik yaratıyor. Böylece kamusal meydan olarak kullanılması öngörülen başka bir mülkün sahibi tazmin edilmiş oluyor.

Soru, dolayısıyla, kabul bölgelerinin ne kadar ek inşaatı kaldırabileceği ve bu kapasiteyi belirlemek için hangi kentsel planlama kriterlerinin kullanıldığı.

2 milyar avroluk fatura ve kamusal alanlar

Tartışmanın arkasında, meydan, okul, yeşil alan ve yol genişletmeleri için arazileri kamulaştırılan mülk sahiplerine belediyelerin uzun süredir tazminat ödeyememesi yatıyor.

Planlama çerçevesini savunan kaynaklar, bu bölgelerdeki yüksek arazi fiyatları nedeniyle olası tazminat ihtiyacının 2 milyar avroya kadar çıkabileceğini tahmin ediyor.

Kaynak yetersizliği, onlarca yıl önceki kentsel planlama hükümlerinin uygulanamamasına yol açtı. Çevre ve Enerji Bakanlığı, gerekli tazminat sağlanmazsa kamusal kullanıma ayrılmış alanları ve toplumsal tesisleri kaybetme riski olduğu uyarısında bulunuyor.

Öne sürülen örnekler arasında Psychiko, Kifisia ve Chalandri'de aynı gerekçelerle meydanların, okul ve spor tesislerinin ya da planlanan yol genişletmelerinin kaybedildiği vakalar yer alıyor.

Tescilli bina sahipleri de bu denklemin bir parçası ve onların kaygıları daha da belirgin. Kullanılmayan imar haklarına sahipler, ama aynı zamanda yüksek bakım maliyetleriyle karşı karşıyalar.

Bakanlık, Yeşil Fon ile “Diatiro” koruma programlarından sağlanan finansmanın ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini savunuyor. Bu nedenle yapılaşma katsayılarının aktarımı, mülk sahiplerinin yalnızca kamu finansmanına bağlı kalmak yerine imar haklarını paraya çevirebilmelerini sağlayan alternatif bir tazminat mekanizması olarak sunuluyor.

Bakanlık kaynakları şöyle diyor: “Bir bölgenin mimari karakterini korumak için mülklerini kullanma imkânından fiilen yoksun bırakılmış insanları düşünün. Kullanılmayan 2,1'e kadar yapılaşma katsayısına sahip mal sahipleri, devletin mali yük altına soktuğu ve şimdi imar haklarını kullanma imkânından da mahrum bırakma riskiyle karşı karşıya olan kişiler.”

Kentsel planlamada domino etkisi korkusu

Mali maliyetin ötesinde, Belirlenmiş Kabul Bölgeleri'nin tamamen dondurulmasının ülkenin kentsel planlama reformu için daha geniş sonuçları olan bir emsal yaratma riski taşıdığı tahmin ediliyor.

Çevre ve Enerji Bakanlığı'nda dile getirilen kaygı şu: Hükümet yerel muhalefetin baskısı altında danışma sürecini durdurmaya karar verirse, Yerel ve Özel Kentsel Planlar kamuoyuna açılmaya başladığında benzer tepkilerle başa çıkmak son derece zorlaşacak. Bir planın hükümlerinden rahatsız olan her belediye, süreci durdurmak için benzer bir siyasi müdahale talep edebilir.

Bu argümanın bir dayanağı var. Ancak planlama süreci şimdiden her takvimin çok gerisinde kaldığı için, seçimlerden önce ilerlemesi zor görünüyor.

Haberlere göre bugün belediye başkanlarıyla görüşmenin hemen ardından Çevre ve Enerji Bakanı, büyük reformun seyri konusunda nihai kararları vermek amacıyla kentsel planlar meselesini Miçotakis ile görüşecek.

Bir bakanlık yetkilisi şunu vurguluyor: “Sorun daha da büyük boyutlar kazanıyor, çünkü kentsel planlama ülkenin Avrupa Birliği'ne yönelik taahhütlerinin bir parçası. Toparlanma Fonu'ndan yaklaşık 400 milyon avro finansmanla destekleniyor ve bu, Belirlenmiş Kabul Bölgeleri için yapılaşma katsayısı çalışmalarını da kapsıyor.”

Ülke, kentsel planlamanın ilerleyebilmesi için ilgili çalışmaları tamamlayıp kamuoyu görüşüne sunma taahhüdünde bulunmuş durumda. ZYS'nin olası bir askıya alınmasının otomatik olarak Avrupa fonlarının kaybına yol açacağı anlamına gelmiyor. Yine de bu durum, daha geniş bir reform programının parçası olan bir sürecin durdurulmasının ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor.

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü