Başlangıç seviyesindeki, yeni başlayanlara uygun bir dövme seti 100 euroya kadar inebiliyor. Set, “tabanca” olarak da bilinen temel bir dövme makinesi içeriyor. Margot Robbie, Suicide Squad çekimlerinin son haftalarında bu makinelerden birini eline geçirmiş ve isteyen oyuncu ve ekip arkadaşlarına küçük, hazır tasarım dövmeler yapmıştı. Görünen o ki, ekipmanı bulmak Yunanistan'da kendi dövme salonunu açmaktan yalnızca biraz daha kolay.
Ülkede dövme stüdyosu açmak için birkaç temel izin ve sağlık müfettişi ziyareti gerekiyor. Bunların hiçbiri, kişinin birinin derisine düzgün dövme yapabilme becerisine sahip olduğunu doğrulamıyor. Geçen yıla kadar dövme işletmeleri ne müşteri ne de hizmet sağlayıcı için herhangi bir yasal güvence kapsamındaydı. Bu yazı kaleme alınırken dövme sektörü hâlâ berber ve güzellik salonlarıyla aynı yasal çerçevede faaliyet gösteriyordu. Sağlık Bakanlığı'nın çıkardığı bir değişiklik ise ancak Aralık 2025'te Yunanistan'daki dövme salonları için bazı sağlık kuralları getirdi.
Yine de bu kurallar, Avrupa ve küresel standartlara uygun, güvenli ve steril bir dövme ortamı sağlamak için gereken şeyin yalnızca küçük bir kısmını kapsıyor.
Athens Tattoo Expo'nun 10. edisyonu sırasında TO VIMA International Edition, birkaç sanatçıyla görüşerek dövme sektörünün Yunanistan'da nasıl geliştiğine dair görüşlerini aldı. Sanatçıların farklı deneyimlerinde ortak bir nokta vardı: Profesyonellerle acemileri ayırt etmenin önemi.
Öğrenme sürecini resmileştirmek
Sektörün deneyimli isimleri, bürokrasinin ve sağlık denetimlerinin itibarlı bir sanatçı yaratmadığı konusunda hemfikir. Dane adıyla tanınan Giannis Andreou, 17 yılı aşkın süredir bu işin içinde. Andreou'ya göre “Dövme yapmak, ustalaşması yıllar alan bir meslek. Çıraklıktan usta bir profesyonele geçmek zaman ve bir miktar maddi fedakârlık gerektiriyor.”
TO VIMA International Edition'a Yunanistan'daki dövme sahnesinin bugün nasıl göründüğünü anlatan Andreou, hem umutlu hem de temkinli görünüyor. “Genç kuşak bilgiye daha kolay ulaşıyor ve sektöre daha hızlı giriyor, ama sabah kalkıp bir dövme makinesi alarak sanatçı olamazsın.”
Yerleşik dövme salonlarında çıraklık, uzun süredir itibarlı bir dövme sanatçısı olmak isteyenler için ilk adım sayılıyor. Becerileri yasallaştırma çabasıyla Athens Tattoo Academy gibi kurumlar, sektör profesyonellerinin rehberliğinde bu alanda sertifika programı sunuyor. Ancak bu değişim tüm sanatçılar tarafından sıcak karşılanmış değil. Bazıları, itibarlı bir stüdyodaki birebir deneyimin yerini hiçbir şeyin tutamayacağını düşünüyor. Başka bir sanatçı, “Profesyonel birinin yanında gözlemleyerek ve çalışarak öğrenmekten daha iyi bir yol yok” dedi ve ekledi: “Yeni başlayanların ciddi bir mentora ihtiyacı var.”
Aşırı doygunluk, değişim ve riskler
Atina ve Selanik, ülkenin en büyük dövme merkezlerinden ikisi. Yalnızca Yunanistan'ın başkenti Atina'da 200'ün üzerinde kayıtlı dövme stüdyosu bulunuyor.
Dane, The Lovelorn Tattoo'yu 2021'de açtı. “Yunanistan'daki dövme sektörünün uluslararası sektörden daha iyi durumda olduğuna inanıyorum. Sık sık seyahat ediyorum ve birkaç yıl yurt dışında yaşadım. Burada talebin düşmediğini fark ettim” dedi.
COVID pandemisi sırasındaki ciddi iş kaybı dahil, sürekli zorluklara rağmen Yunanistan'daki dövme sektörü büyümeye devam ediyor.
Selanik'teki Sayagata Tattoo Studio'da çalışan sanatçı Matina, müşterilerin çoğunun hâlâ araştırma yerine tavsiyelerle geldiğini gözlemliyor. Matina şöyle konuşuyor: “Yunanistan'da ağızdan ağıza tavsiye, yurt dışına göre çok daha güçlü. Müşteriler sırf sizin belirli bir dövme tarzınız için gelmeyebilir; arkadaşlarının dövmesini siz yaptığınız için gelirler.”
Yapay zekânın kullanımı da sanatçılar için yeni zorluklar doğuruyor. Matina bu konuda şunu söylüyor: “Bazı insanlar, sanatçının hiçbir değişiklik yapmadığı, yapay zekânın ürettiği birebir bir tasarım istiyor. Yapay zekânın aşırı kullanımı, bildiğimiz anlamdaki özgün dövmeleri yok edecek.”
2025'te yürürlüğe giren yeni yasa, Yunanistan'da bir dövme salonu işletmek için gereken tüm araçları belirledi. Ayrıca yasaya göre bir dövme çalışma alanı için asgari zemin alanı artık 15 metrekare olarak belirlendi. Hijyen ve sterilizasyon tekniklerine ilişkin kurallar ise muğlak. Yalnızca tek kullanımlık malzeme kullanılması gerektiğinden söz ediliyor, ancak uygun sterilizasyonun neyi kapsadığına dair gerçek bir kural yönergesi yok.
Fabrika Tattoo Aesthetika'nın ortak sahibi olan ve mesleki olarak AMOK adıyla bilinen dövme sanatçısı Sotiris, açık hijyen kurallarının belirlenmesi ve uygulanmasının önemi üzerine konuştu. Sotiris, her stüdyonun yasanın öngördüğü kurallara göre çalıştığını belirtiyor. Ona göre deneyimli isimler ise ortak tecrübeleri sayesinde asgari standartların ötesine geçiyor.
“Sağlık hizmetleri bizi denetliyor, ama bunu çok genel bir kural kitabına göre yapıyorlar. Bu, sektörümüz için etkili değil.” Muğlak kuralların en büyük sorunlarından biri, bireysel yoruma ne kadar açık olmaları. “Dövmeyi evde yaptırmak yerine bir stüdyoyu tercih etmek elbette önemli, ama bütün stüdyolar aynı değil.”
Sotiris'in dediği gibi, “Maalesef yerel sektör dağınık. Her dövme salonu, sahibinin kişisel etik anlayışına ve standartlarına göre çalışıyor.”
Kendine ait bir çatı
Yunanistan Dövme ve Piercing Birliği, yukarıda sayılan sorunların hepsini camiayı bir araya getirerek çözmeyi hedefliyor. Birlik, profesyonelleri özentilerden ve ortada kalan kısa ömürlü işletmelerden ayırmak istiyor. Şu anda yalnızca 120 üyesi bulunan birlik hâlâ erken aşamada.
TO VIMA International Edition, Birlik Başkanı Kyriakos Valassis ve Sayman Elpida ile örgütün temel amacını konuştu. Kyriakos, “Pandemiden sonra dövme stüdyoları yeniden açılan son işletmeler oldu. Düzgün bir temsiliyetimiz olsaydı, sektör adına savunuculuk yapmak daha kolay olurdu” dedi.
Haberlere göre, yasal düzenlemelerde yakında daha fazla değişiklik bekleniyor. Dövme ve Piercing Birliği, devlet yetkilileriyle iş birliği içinde uygun güvenlik düzenlemelerinin hayata geçirilmesine yardımcı olmayı umuyor. Elpida ise birliğin dövme ve piercing sanatçıları için bir koruma kalkanı işlevi göreceğini anlattı: “Mümkün olduğunca çok üye kazanmaya çalışıyoruz. Böylece gelecekte sektörümüzü etkileyecek yasal değişikliklerde biz de söz sahibi olabilelim.”
Düzeltme ve Açıklama: Sotiris, sanatçı Leah Tattooer ile birlikte Fabrika Tattoo Aesthetika'nın ortak sahibidir.
