Yunanistan'daki konut krizi artık sadece artan emlak fiyatları ve kiralarla sınırlı değil. Bu kriz, gençlerin aile evinden ayrılıp kendi evlerini kurmakta yaşadığı zorluklarla günlük hayatta kendini gösteriyor. Yüksek konut maliyetleri, gerçek yaşam masraflarının gerisinde kalan maaşlarla birleşince, evden ayrılmak birçok genç için ulaşılması zor bir hedef haline geldi.
Eurostat verilerine göre Yunanistan, Avrupa Birliği'nde 25-34 yaş arası gençlerin ailesiyle yaşama oranında ikinci sırada yer alıyor. Bu yaş grubunun tam yüzde 56,3'ü hala aile evinde kalıyor. AB ortalaması ise sadece yüzde 30,1. Yani her iki genç Yunanlıdan biri henüz kendi evini satın alamamış ya da kiralayamamış durumda.
Bu oranın en yüksek olduğu ülke yüzde 62,3 ile Hırvatistan. Onu Slovakya (yüzde 54,3), Polonya (yüzde 51), İtalya (yüzde 50,7) ve İspanya (yüzde 50,2) takip ediyor. Sorun, gelirlerin düşük, işgücü piyasalarının dar, konut maliyetlerinin yüksek ve uygun fiyatlı arzın sınırlı olduğu Güney ve Doğu Avrupa'da yoğunlaşmış durumda.
Kuzey Avrupa ise çok farklı bir tablo çiziyor. Danimarka'da 25-34 yaş arası gençlerin sadece yüzde 3,9'u ailesiyle yaşarken, Finlandiya'da bu oran yüzde 4. İsveç'te yüzde 7,5, Hollanda'da yüzde 10,9, Almanya'da yüzde 13,5 ve Fransa'da yüzde 14,8. Danimarka'da her 25 genç yetişkinden sadece biri evde kalırken, Yunanistan'da bu oran ikide birden fazla.
Bu farkın temel nedeni kültür ya da aile gelenekleri değil. Maaşlar, finansmana erişim, sosyal konut imkanları ve konut piyasalarının işleyişindeki net farklılıklar bu tabloyu ortaya çıkarıyor. Kuzey Avrupa'daki gençler, daha yüksek gelirler, daha kolay ipotek erişimi ve daha geniş kiralık konut arzı sayesinde ilk evlerini daha rahat kiralayabiliyor veya satın alabiliyor.
Yunanistan'da ise piyasa yoğun baskı altında. Satış fiyatları istikrarlı bir şekilde yükselirken, kiralar daha da hızlı arttı. Sınırlı arz, güçlü yatırım talebi, kısa dönemli kiralamaların (Airbnb benzeri) büyümesi ve hem yerli hem de yabancı alıcıların ilgisi, uygun fiyatlı seçenekleri ciddi şekilde azalttı.
Baskı en çok büyük şehirlerde hissediliyor. Atina, Selanik ve popüler turistik bölgelerde kiralık daire bulmak çok zor ve istenen fiyatlar fırladı. Kariyerinin başındaki genç bir çalışan için kira, aylık gelirin büyük bir kısmını alıp götürüyor. Elektrik, aidat, ulaşım ve diğer temel masraflar eklendiğinde, bağımsız yaşamak son derece pahalı bir tercih haline geliyor.
Sonuç olarak, artan sayıda genç tercihten değil, hesabın tutmamasından dolayı aile evinde kalmaya devam ediyor.
Daha Geniş Kapsamlı Sonuçlar
Bu durumun etkileri konutun çok ötesine geçiyor. Geciken mali bağımsızlık, yeni hanelerin kurulmasını erteliyor, evlilik ve çocuk sahibi olma kararlarını etkiliyor ve gençlerin ebeveynlerine olan ekonomik bağımlılığını uzatıyor. Ayrıca emlak piyasasını da yeniden şekillendiriyor: Geleneksel olarak genç yetişkinlerin ilk adımı olan küçük başlangıç evlerine olan talep belirgin şekilde zayıflıyor.
İlk olarak “Kyriakátiki Apogeymatini” gazetesinde yayımlanmıştır.
