Yunanistan'da konut krizi engelli tahliyeleri, yüksek kira ve şehir stresi gibi başlıklarla gündemde. Muhalefet hükümetin planını eleştirirken Merkez Bankası maliyet baskısına, hükümet ise ek önlem bütçesine işaret ediyor.
Deutsche Bank Research Institute verilerine göre Atina, kiranın tek bir maaşın tamamını yuttuğu Avrupa kentleri arasında yer alıyor. Atina'da ortalama net maaş 1.156 euro iken şehir merkezinde üç odalı bir evin ortalama kirası 1.164 euro. Güney Avrupa kentleri de listenin alt sıralarında bulunuyor.
Yunanistan'da konutların üçte biri boş olmasına rağmen uygun fiyatlı konut bulmak zor. IOBE'ye göre boş konutlar çoğunlukla talebin az olduğu yerlerde bulunuyor, kredi erişimi daralmış durumda ve yabancı talebi fiyatları yukarı çekiyor. Kısa süreli kiralama ve takipteki kredilere bağlı stoklar da konut arzını sınırlıyor.
PASOK Sözcüsü Kostas Tsoukalas, Devlet Bakanı Akis Skertsos'un paylaşımını gerekçe göstererek hükümeti konut politikası nedeniyle eleştirdi. Parti, 40 bin sosyal konut ve kira artışlarına tavan gibi önerilerini hatırlatarak seçimlerde konutu ana mesele yapacağını söyledi. Açıklamada 18-35 yaş grubunun yüzde 56'sının hâlâ aile evinde yaşadığı belirtildi.
Muhalefetteki PASOK, yaklaşan seçimlerde belirleyici olacağını düşündüğü konut, hayat pahalılığı ve özel borç başlıklarını öne çıkardı. Parti yönetimi, toplu iş sözleşmelerinin geri getirilmesinden 13. maaşa ve küçük işletmelere vergi kolaylıklarına uzanan bir programla oy peşinde. Lider Nikos Androulakis ise konut krizini sert sözlerle eleştirirken bugün Kastellorizo'ya giderek sınır bölgesine mesaj verecek.
Yunanistan Ulusal Engelli Konfederasyonu (ESAmeA), engellilerin genel nüfusa kıyasla barınma konusunda çok daha kırılgan olduğunu belirten bir açıklama yayımladı. Madrid'de tahliyeyle karşı karşıya kalan 87 yaşındaki engelli Maricarmen Abascal'ın ölümüyle gündeme gelen konu, Yunanistan'da da her gün yaşandığı vurgulandı. Konfederasyonun verilerine göre engellilerde konut maliyeti yükü yüzde 34,3 ile AB ortalamasının neredeyse 25 puan üzerinde.
Ana muhalefet partisi PASOK'un lideri Nikos Androulakis, konut açığını yeni binalara iki üç kat eklenmesiyle kapatmayı amaçlayan planın krizi müteahhitlere iş haline getireceğini savundu. Androulakis, altın vize programının tümüyle durdurulmasını ve boş konutların onarılarak sosyal konut stokuna katılmasını istedi. Atina'daki forumda konuşan Androulakis, kentin kaldırımsızlığından turizmin yarattığı baskıya kadar birçok soruna da değindi.
Metron Analysis'in anketine göre Yunanlılar Atina'yı tarih, kültür ve fırsatlar kenti olarak görse de, başkentte yaşayanlar yaşam koşullarının kötüleştiğinden yakınıyor. Atinalılar kenti diğer Avrupa şehirlerinin gerisinde bulurken, yetkililer ve yazarlar forumda turizm, konut, uyuşturucu ve kamusal alan sorunlarını konuştu. Atina Belediye Başkanı Haris Doukas, kent merkezine gelen turist sayısının bu yıl 10 milyona çıkacağını söyledi.
Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, Atina'nın ülke ekonomisindeki belirleyici rolünü ve kentin güçlü büyümesinin yarattığı sorunları değerlendirdi. Atika bölgesi, brüt katma değerin neredeyse yarısını üretiyor; ancak konut fiyatları, trafik ve altyapı ihtiyacı baskıyı artırıyor. Stournaras, başkentin tüm ülkenin üretim dönüşümünü hızlandırması gerektiğini vurguladı.
Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, bu yıl fazladan KDV gelirinin 900 milyon euroyu bulduğunu, acil çerçevede açıklanan ek önlemlerin ise 1,2 milyar euroya ulaştığını bildirdi. Konut kiraları ve hayat pahalılığına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Marinakis, asıl hedefin kiraya verilecek yeni konut üretmek olduğunu söyledi. Marinakis, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Atina ziyaretini de ilişkilerde gelinen en iyi nokta olarak niteledi.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, konut krizini hafifletmek için yalnızca uzun dönem kiraya özel inşa edilecek binalara ek kat izni verilmesini önerdi. Öte yandan Partenon Heykelleri'nin iadesi için hem British Museum'a hem de İngiliz hükümetine yönelik baskının artırılacağını duyurdu. Miçotakis, İspanya örneğini vererek sosyalist hükümetin krizi yönetemediğini savundu.
Eurostat verilerine göre Yunan gençleri ebeveyn evinden ortalama 30,9 yaşında ayrılıyor ve bu oran AB'de üçüncü en yüksek seviye. Konut sıkışıklığı ve yüksek kira yükü gençlerin evden ayrılmasını geciktiren başlıca etkenler arasında. AB genelinde ortalama ayrılma yaşı 26,3 olurken, en erken ayrılan ülkeler Kuzey Avrupa'da yer alıyor.
Euronews'un The Ring programı Brüksel ve Strasbourg'dan sonra Akropolis'i gören Atina'ya taşınıyor. Program göç, konut krizi ve Benjamin Netanyahu'ya yönelik tutuklama emri ekseninde bir siyasi yüzleşmeye odaklanıyor. Yayında Yunanistan'da yaşam maliyetine ve konut erişimine de yer veriliyor.
Blupeak Estate Analytics’in Ierax Analytics tarafından yürütülen araştırması, Yunanistan’da konut maliyetlerinin kuşaklararası bir sorun haline geldiğini gösteriyor. Gençler bağımsız yaşamda zorlanırken 36-55 yaş grubu da gelirinin önemli bir kısmını konuta ayırıyor. Her iki yaş grubu da piyasada şeffaflık eksikliği görüyor ve ulusal bir mülkiyet siciline destek veriyor.
Yunan üniversitelerine başvuran yaklaşık 3.100 Kıbrıslı öğrenci sonuçların açıklanmasını beklerken, yerleşenlerin kısa sürede barınma bulma telaşı başladı. Kiralar Kıbrıs seviyesine yaklaşırken Atina ve Selanik çevresinde metrekare fiyatları hızla yükseldi. Bölgesel şehirlerde daha uygun seçenekler olsa da talep baskısı özellikle üniversite yakınlarında hissediliyor.
Eurostat verilerine göre Yunanistan, 25-34 yaş arası genç yetişkinlerin aileleriyle yaşama oranında AB ortalamasının neredeyse iki katına ulaştı. Yüksek kiralar ve düşük maaşlar, gençlerin bağımsız bir eve çıkmasını giderek zorlaştırıyor.
Atina Belediye Başkanı Haris Dukas, şehrin bazı bölgelerinde yeni kısa dönemli kiralama izinlerinin askıya alınmasının sonuç vermeye başladığını ve Airbnb tarzı konaklamaların yayılmasını yavaşlattığını açıkladı. Belediyenin Sürdürülebilir Turizm Gözlemevi'nin verilerine göre, izin dondurmasının uygulandığı bölgelerde yıllık büyüme oranı %1,7 ile %5,4 arasına gerilerken, önlem öncesinde bu oran %18-20 seviyesindeydi.
Yunanistan genelinde kiralar artmaya devam ediyor. Atina ve Selanik'te yeni artışlar kaydedilirken, konut erişilebilirliği büyük bir sorun olmaya devam ediyor. Arz-talep dengesizliği kiraları yukarı çekiyor.
Deutsche Bank'ın 'Mapping the World's Prices 2026' raporu, Atina'nın son 10 yılda dünya genelinde kiraların en hızlı arttığı şehir olduğunu ortaya koydu. Yüzde 144'lük bu artışa karşın maaşlar aynı oranda yükselmeyince konut krizi derinleşti.
Avrupa'nın en çok ziyaret edilen şehirleri, kısa dönemli kiralık konutların (Airbnb) yol açtığı konut krizine karşı daha sıkı düzenlemeler talep ediyor. İtalya, Portekiz ve Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu ülkeler, tarihi şehir merkezlerinde konut bulunabilirliğini artırmak ve yerel toplulukları korumak için yasal yetkilerini genişletmeye hazırlanıyor.
Yunan hükümeti, kısa süreli kiralık mülklere yönelik ilk büyük çaplı denetimlere başladı. Yeni düzenleme kapsamında 1.500 Airbnb tipi konaklama yeri denetlenecek, uyumsuz mülk sahiplerine 20.000 Euro'ya kadar para cezası kesilecek. Denetimler ayrıca konut sıkıntısını da hedefliyor.
Yunanistan'da evlilik oranları 1980'den bu yana düşüş gösterirken, boşanma oranları 100 evlilikte 42.4 ile rekor seviyeye ulaştı. Yüksek konut maliyetleri, istikrarsız iş piyasası ve ekonomik belirsizlik genç çiftlerin evlilik ve çocuk sahibi olma kararlarını ertelemesine yol açıyor. Uzmanlar, bu eğilimin Yunanistan'ın yaşlanan nüfusu ve demografik geleceği için ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.
Yunan hükümeti, konut krizini aşmak için 50 tedbiri kapsayan 2026-2035 Ulusal Konut Politikası Stratejisi'ni hayata geçiriyor. Toplam bütçesi 6,5 milyar euro olan plan; arzı artırmayı, ailelere doğrudan destek sağlamayı ve süreci dijital araçlarla takip etmeyi hedefliyor. Birleşik bir konut ajansı kurulması ve adalardaki kamu arazilerinde konut inşası da planın öne çıkan unsurları arasında yer alıyor.
Yunan hükümeti, 2026-2035 Ulusal Konut Stratejisi'ni kamuoyu görüşüne sundu. Strateji, kira tavanı, kalıcı konut kredisi programı, kiralama odaklı Altın Vize ve sosyal konut için indirimli KDV gibi önlemler içeriyor.
New York Belediyesi, konut krizini çözmek için küçük mülk sahiplerini yeni daireler inşa etmeye teşvik ediyor. Ancak mevcut vergi sistemi, bu yeni inşaatları bir anda yüksek vergi faturasıyla karşı karşıya bırakarak projelerin önüne geçiyor.