Kurye ile gönderilen paketlerde nakit ödemenin yasaklanması önerisi Yunanistan'da sert bir tartışmaya yol açtı. Tüketiciler, çevrim içi satıcılar ve kurye şirketleri, önlemin vergi kaçakçılığını azaltıp azaltmayacağı ya da ödeme yöntemlerini haksız yere kısıtlayıp kısıtlamayacağı konusunda görüş ayrılığı içinde.
Öneri, Yunanistan Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın kamuoyu görüşüne açtığı kapsamlı yasa taslağında yer alıyor. Taslak hakkında 150'den fazla yorum gönderildi. Bazı katılımcılar önlemin geri çekilmesini isterken, bazıları gerekli değişiklikler yapılması kaydıyla uygulanmasını destekliyor.
Taslağın 299. ve 300. maddeleri, tutarına bakılmaksızın tüm kapıda ödemeli işlemlerin elektronik yolla yapılmasını zorunlu kılacak. Kapıda nakit ödeme kabul eden kurye şirketleri ise işlem tutarının iki katı tutarında ceza ile karşılaşacak.
Destekçiler, değişikliğin vergi kaçakçılığıyla mücadeleye yardımcı olacağını, gereksiz siparişleri azaltacağını ve yasal faaliyet yürüten işletmeleri koruyacağını savunuyor. Karşı çıkanlar ise elektronik ödeme yöntemlerine erişimi olmayan tüketicilerin dışlanabileceğini ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin üzerindeki baskının artacağını uyarıyor.
Çevrim içi satıcılar olası faydalar görüyor
Bazı çevrim içi mağaza sahipleri, kapıda ödemenin bir hizmet olarak sürmeye devam edeceğini, yalnızca ödeme yönteminin değişeceğini söylüyor.
Bir perakendeci, işletmesinin gönderdiği paketlerin yaklaşık beşte birinin teslim edilemeden iade edildiğini ve bunun ek maliyet yarattığını belirtti. Perakendeciye göre elektronik ödemeler, teslim almak niyetiyle verilmeyen siparişleri azaltabilir.
Diğer e-ticaret işletmeleri, değişikliğin kısa vadede satışları düşürebileceğini kabul ediyor. Ancak bu işletmeler, değişikliğin sosyal medya üzerinden beyan edilmeden satış yapan satıcılarla rekabette meşru perakendecilere de yardımcı olabileceğine inanıyor.
Tüketiciler dışlanma konusunda uyarıyor
Öneriye karşı çıkan tüketiciler, özellikle küçük alışverişler için nakdin bir seçenek olarak kalması gerektiğini söylüyor. 5 euro ya da 10 euro tutarındaki siparişlerde bile nakit ödemenin yasaklanmasının orantısız olacağını savunuyorlar.
Tüketiciler ayrıca yaşlıları, mali açıdan savunmasız hanehalklarını ve banka hesabı ya da ödeme kartı olmayan kişileri de endişelendiriyor. Bu zorunluluğun çevrim içi alışverişi daha az erişilebilir hale getirebileceği uyarısını yapıyorlar.
Eleştirmenler ayrıca nakit ödemenin tek başına vergi kaçakçılığının kanıtı olmadığını ileri sürüyor.
Kurye şirketleri öneriye itiraz ediyor
Birkaç kurye şirketi, 299. ve 300. maddelerin taslaktan çıkarılmasını istiyor. Şirketler, bu kısıtlamaların gelirleri, istihdamı ve e-ticareti olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Karşı çıkan şirketlerin aktardığı verilere göre, kapıda ödeme Yunanistan'daki çevrim içi alışverişlerin yüzde 40'ından fazlasını oluşturuyor. Bu, yıllık 3 milyar ile 5 milyar euro arasında bir işlem hacmine karşılık geliyor. Şirketlere göre bu tutarın yüzde 70 ile yüzde 75'i nakit olarak ödeniyor.
Şirketler ayrıca Yunanistan'da genel nakit ödeme sınırının diğer ülkelere kıyasla zaten düşük olduğunu savunuyor. Şirketlere göre 500 euro olan ulusal sınır, Avrupa Birliği'nin 10 bin euroluk sınırının 20 kat altında kalıyor.
Şirketler, Fransa ve İspanya'da sınırın 1.000 euro, Belçika ve Hollanda'da 3.000 euro, İtalya'da ise 5.000 euro olduğunu belirtiyor. Almanya, Avusturya, İrlanda, Lüksemburg ve Finlandiya'da ise ulusal bir sınır uygulanmadığını ifade ediyorlar.
Şirketlere göre, kapıda ödemeli teslimatlar için nakit ödemeyi yasaklayan başka bir AB üye ülkesi bilmiyorlar. Önerinin yürürlüğe girmesi halinde Yunanistan'ın bloktaki tek ülke olacağını savunuyorlar.
Şirketler ayrıca eşit olmayan bir uygulama olduğunu düşünüyor. Tüketiciler fiziki mağazalarda hâlâ nakit ödeyebilirken, kurye ile teslim alınan mallar için bunun mümkün olmayacağını belirtiyorlar.
Şirketler alternatif olarak, tüm perakende işlemlerinde tutarlı bir sınır uygulanmasını öneriyor. Bu kapsamda Yunanistan'daki mevcut 500 euroluk sınırın 300 euroya indirilebileceğini söylüyorlar.
Cezalar konusunda anlaşmazlık
Önerilen cezalar bir başka tartışma konusu oldu.
Taslak hükme göre, bir teslimat için 200 euro nakit kabul eden bir kurye şirketi 400 euroluk ceza ile karşılaşabilecek. Oysa şirketin paketi taşıma ücreti yalnızca birkaç euro.
Önleme karşı çıkan şirketler cezaların orantısız olduğunu vurguluyor. Kuryelerin malların satıcısı olmadığını, ödemeleri üçüncü taraflar adına topladıklarını özellikle belirtiyorlar.
Bazı kurye şirketleri değişikliği destekliyor
Tüm kurye şirketleri öneriye karşı değil. Büyük bir operatör bu adımı destekliyor. Şirket, elektronik ödemelerin nakit işlemenin maliyetini ve hırsızlık ya da mali kayıp riskini düşüreceğini savunuyor.
Ancak aynı şirket bir geçiş dönemi, tüm operatörler için ortak kurallar, sorumlulukların açıkça ayrılması ve daha orantılı cezalar talep ediyor. Şirket ayrıca elektronik ödemelerin tamamlanmasını engelleyebilecek teknik sorunlara yönelik hükümler eklenmesini istiyor.
Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, kamuoyu görüşme sürecindeki geri bildirimleri değerlendiriyor ve tartışmalı hükümleri yeniden ele alıyor. Habere konu raporda yer alan bilgilere göre, önlemin Meclis'e sunulacak nihai yasa taslağının dışında bırakılma ihtimali yüksek.
