Icerige atla
Politika 📰 62/100

Yunanistan, Girit-Kıbrıs elektrik kablosu için ABD desteğini memnuniyetle karşılıyor

Yunanistan, Girit-Kıbrıs elektrik kablosu için ABD desteğini memnuniyetle karşılıyor

Yunanistan için Türkiye ile yaşanan bir anlaşmazlıkta Amerika'nın kamuoyu önünde destek vermesi genellikle diplomatik bir kazanç sayılır. Ancak Büyük Deniz Enterkonektörü söz konusu olduğunda soru, Washington'ın kamuya açık bir açıklamasının fayda mı yoksa zarar mı getireceği.

Washington, Yunanistan ile Kıbrıs'ı birbirine bağlaması planlanan denizaltı elektrik kablosuna yönelik müdahaleye karşı bir açıklama yapmayı değerlendirirken, Yunan hükümeti bu aşamada kamuya açık bir müdahalenin pek fayda sağlamayacağına işaret etti. Hükümetin kaygısı, bir azarlamanın Türkiye hükümetini daha sert bir karşılık vermeye zorlayabileceği ve Amerikan diplomasisinin ilerletmeye çalıştığı projeyi kendisinin zorlaştırabileceği.

Proje, Girit adasını Kıbrıs'a bağlayacak. Kıbrıs, elektrik sistemi AB'nin geniş şebekesinden hâlâ kopuk olan tek AB üyesi. Projenin ileride İsrail'e uzatılması da planlanıyor. Avrupa fonlarıyla desteklenen kablonun, bölgede enerji güvenliğini artırmayı ve yenilenebilir elektrikten daha fazla yararlanmayı amaçladığı belirtiliyor.

Ancak proje, Doğu Akdeniz'deki rakip deniz yetki iddialarının içine çekildi. Yunanistan ile Türkiye arasında bu iddialar üzerinde yaşanan anlaşmazlıklar, projenin ilerlemesini şimdiden yavaşlattı.

Washington'ın tutumu önemli bir ayrım yapıyor. ABD kabloyu destekliyor, ancak Yunanistan ile Türkiye arasındaki temel anlaşmazlıkların esasına girmiyor. Atina için şu an asıl soru, bu desteğin projenin ilerlemesine en iyi nasıl katkı sağlayabileceği.

Yunan hükümetleri, Ankara ile yaşanan önceki anlaşmazlıklarda neredeyse refleks olarak Washington'a yöneldi ve taraflara sakin olma çağrısının ötesine geçen açıklamalar bekledi. Bu tür müdahalelerin iki işlevi var. Türkiye üzerinde baskı kurabiliyorlar ve aynı zamanda iç siyasette hükümete, diplomatik ilişkilerinin sonuç verdiğini savunma imkânı tanıyorlar.

Bu tanıdık tablo, Türkiye'nin Libya ile yaptığı deniz yetki anlaşmasına ilişkin uyuşmazlıkta da görüldü. Atina o dönemde ABD'den kamuya açık bir tepki istemişti. Ekim ayında Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın onaylanmasına ilişkin duyuruyu “yardımcı olmayan ve kışkırtıcı” olarak niteledi ve bunun bölgedeki gerilimi artırdığını belirtti.

ABD, projenin ilerlemesini desteklemek için kendi inisiyatifiyle, özel kanallardan zaten müdahale etti. Atina bu katılımdan memnun. Yunan değerlendirmesine göre Türkiye, itirazlarına rağmen bu aşamada projenin ilerlemesini engelleyecek düzeyde bir karşılığa yönelmedi.

Kamuoyu önünde yapılacak bir azarlama ise bu dengeyi bozabilir. Atina'nın bakışına göre Dışişleri Bakanlığı'ndan gelecek eleştiri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hükümetini iç siyasi baskıya açık bırakabilir ve hükümeti aksi halde kaçınmayı tercih edebileceği bir çatışmaya itebilir. Kaygı, Amerikan desteğinin eksik olması değil; bu desteğin daha sert hale getirilmesinin ters tepip tepmeyeceği.

Sessiz diplomasiyi tercih etme yaklaşımı, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Ekim ayındaki Atina ziyaretinde ortaya koyduğu yaklaşımla uyumlu. Yunan mevkidaşıyla birlikte konuşan Rubio, kabloyu Amerikan ve Yunan çıkarlarının kesiştiği bir örnek olarak tanımladı ve Washington'ın projenin önemini tüm taraflara açıkça göstermek için diplomatik etkisini kullanmayı planladığını söyledi. Rubio, bu tür hassas konuların “basın toplantılarının dışında, özel diplomasi yoluyla” ele alınmasının en iyi yol olduğunu anlattı.

Bu yaklaşım, Rubio'nun Dışişleri Bakanı olmadan önce oluşturulmuş bir politika çerçevesine dayanıyor. Yaygın olarak Doğu Akdeniz Yasası (East Med Act) olarak anılan 2019 tarihli Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail arasında daha yakın enerji iş birliğini ABD politikası olarak destekledi. Yasa ayrıca bölgenin enerji altyapısına özel yatırımların teşvik edilmesini de kapsıyordu.

Rubio bu çerçevenin oluşturulmasına yardımcı oldu. Florida'dan Cumhuriyetçi bir senatör olarak yasa teklifini New Jersey'den Senatör Bob Menendez ile birlikte sundu. Şimdi Dışişleri Bakanı olarak, kurulmasına kendisi yardımcı olduğu bir politikayı uygulamakla sorumlu.

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü