Zorunlu borç, Yunanistan Maliye Bakanı Petros Protopapadakis'in ortaya attığı yeni bir fikirdi. Amacı, Küçük Asya'daki savaşın masrafını karşılamaya devam etmek, drahmiyi istikrara kavuşturmak ve devletin bütçe açığını kapatmaktı.
Bu önlemden önce Yunanistan Başbakanı Dimitrios Gounaris ile Dışişleri Bakanı Georgios Baltazzis, Yunanistan'ı Küçük Asya'dan çıkarmanın bir yolunu aramak için Londra, Paris ve Roma'yı ziyaret etti. Londra'da iflasın eşiğindeki ekonomiye destek olmak için İngiliz hükümetinden kredi istediler. İngiliz Dışişleri Bakanlığı belgelerine göre Gounaris ve Baltazzis'e İngiliz Hazinesi'nden doğrudan bir kredi verilmeyeceği söylendi. Kendilerine, kredinin Londra'daki özel finans piyasasından sağlanabileceği bildirildi. Ancak bu girişimlerin hepsi sonunda sonuçsuz kaldı.
Bu radikal önlemi içeren yasa tasarısı 4 Nisan 1922'de Yunan Meclisi'ne sunuldu. 7 Nisan'a kadar zorunlu borç, Yunan Meclisi'nden geçti. Bu karar, Yunan drahmisinin ikiye bölüneceği anlamına geliyordu. Böylece para arzı 3,2 milyar drahmiden 1,6 milyar drahmiye düşürüldü. Yarısı günlük para birimi olarak kullanılacak, diğer yarısı ise yüzde 7,5 faizle Yunan hükümetine ödünç verilecekti. Yunanistan Ulusal Bankası, ilk valisi Georgios Stavros'un adını taşıyan 'Stavros' adlı yeni banknotlar çıkardı. Hükümetin elinde bulunan banknotlar ise 'Stemma' olarak biliniyordu.
Zorunlu borç Amerikalıları ve Avrupalıları şaşırttı. Bu önlemin Yunanistan'daki iş faaliyetlerini nasıl etkileyeceği konusunda kaygılandılar. Yunanistan dışında faaliyet gösteren yabancı şirketler bu uygulamanın dışında tutuldu. Ancak Yunanistan'da faaliyet gösteren işletmeler zorunlu borçtan muaf değildi. Amerikalı ve Avrupalı iş insanlarından “derhal protestolar” geldi. Bu iş insanları, aslında iç meseleye ilişkin bir düzenlemeye “katılmaya zorlandıklarını” ileri sürdü. Bireylerin muafiyetten yararlanabilmesi için 90 gün içinde “elçilikleriyle birlikte kendilerini uygun olarak beyan etmesi” gerekiyordu. Yunan hükümeti bu muafiyet süresini birkaç kez uzattı.
Yunan Dışişleri Arşivi'nde, çeşitli elçilik ve konsolosluklara zorunlu borçtan muafiyet talebinde bulunan kişilerin isimlerini içeren belgeler yer alıyor. Atina'daki Amerikan Bakanı Jefferson Caffrey, muafiyet kapsamındaki kişi ve firmaların gerçek listelerinin hazırlanması için birkaç konsoloslukla yakın çalıştı. Bloke edilmiş hesaplar da serbest bırakıldı.
Önlemin İzmir'de uygulanmasında bir sorun vardı, çünkü bu bölge Yunanistan'a resmen katılmamıştı. Amerikan ve yabancı şirketler, Yunan hükümetinin bu borcu kendilerine uygulamaya kalkması halinde bunun uluslararası hukuka aykırı olacağı kaygısını taşıyordu. Bölge Yunan Yüksek Komiserliği'nin yönetiminde olmasına rağmen İzmir'i yabancı toprak olarak görüyorlardı. İzmir bölgesinde yasal para birimi drahmiydi.
26 Nisan 1922'de İzmir'de görevli yabancı diplomatlar, Yunan Yüksek Komiseri Aristidis Sterghiadis'e ortak bir nota vererek zorunlu borçla ilgili kaygılarını dile getirdi. Ortak notanın tamamı aşağıda yer alıyor.
“İmzacı İtilaf Devletleri Yüksek Komiserlerinin Delegeleri ve İzmir'deki İtilaf Devletleri ile tarafsız devletlerin konsolosları, zorunlu borç kanununun uygulanmasından yabancı tebaaya, kanunun yürürlüğe girdiği sırada tanınan muafiyetin daha sonra yalnızca Yunanistan'da yaşayan yabancılarla sınırlandırıldığını öğrenmiş olarak, bu kararın vatandaşlarının haklarını çiğnediğini ve çıkarlarına açıkça zarar verdiğini düşünmektedir. Bu nedenle, kararın en kısa sürede resmen ve kararlı biçimde protesto edilmesini görev bilmektedirler.
Bölgede önce askeri işgal, ardından İzmir'de Helen sivil yönetiminin kurulması, drahminin bu bölgede yaygın bir para birimi haline gelmesine kaçınılmaz olarak yol açtı. Yunan hükümetinin kendisi de bu para birimiyle çok sayıda ödeme yapmıştı. Bu para biriminin değerini keyfi biçimde ve önceden haber vermeden düşürmek, Helen hükümetinin yükümlülüklerinden kısmen vazgeçmesi anlamına gelir. İmzacılar bu duruma yalnızca vatandaşlarının çıkarlarını etkilediği ölçüde itiraz edebilir.
Bu nedenle Helen Yüksek Komiserliği'ni bu protestoyu dikkate almaya davet etmeyi görev bilmekte ve yukarıda sözü edilen kanunun uygulanmasına ilişkin olarak vatandaşlarının tüm haklarını açıkça saklı tuttuklarını bildirmektedir.”
Ortak nota; İtalya (Senni), Amerika Birleşik Devletleri (George Horton), İngiltere (Harry H. Lamb), Fransa (Graillet) ve Belçika (Siffert) Genel Konsolosları ile İspanya, Çekoslovakya, Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı (Yugoslavya), İran, Danimarka ve Norveç konsolosları tarafından imzalandı.
İzmir'deki diplomatlar ortak notalarında, zorunlu borcun kendi bölgelerinde uygulanmasını kabul etmeyeceklerini açıkça ortaya koydu. Ayrıca İzmir'deki işletmelerin eski Yunan drahmi banknotlarıyla yapılan ödemeleri kabul etmeyi bırakmaya zorlanmadığı belirtildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı, İzmir'de yasal dayanağı olmayan zorunlu borca itiraz etti. Bakanlık, 1830 tarihli ABD-Osmanlı Antlaşması'nın 1. ve 3. maddelerinin İzmir'deki Amerikan tüccarlarını muaf tuttuğunu savundu. Bu maddelere göre tüccarlar “hiçbir şekilde rahatsız edilmemeli ve işlerine müdahale edilmemeliydi”. Öte yandan Yunan hükümeti politikasını değiştirmekte güçlük çekti ve bu durum Yunanistan'ın Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkilerini gerdi. İşleri daha karmaşık hale getiren bir diğer unsur ise “İzmir'deki Yunan yetkililerinin, Amerikan ticari çıkarlarının aleyhine olacak biçimde İngiliz ticari çıkarları lehine bazı istisnalar tanımış olmasıydı”.
Bir diğer karmaşık konu, Yunanistan'ı ziyaret eden Yunan kökenli Amerikalılardı. Bunların çoğunun hem Yunanistan'daki Yunan bankalarında hem de yurt dışındaki Yunan bankalarında hesabı vardı. Yunan hükümeti, döviz kontrolü aracı olarak bu hesapları bloke edebilecek durumdaydı. Atina, Yunan kökenli Amerikalıların “Amerika Birleşik Devletleri ve diğer yerlerdeki Yunan bankalarının şubelerinin şubelerinde tasarruf hesapları” bulunup bulunmadığını umursamıyordu. Yurt dışında dolaşan ya da Yunanistan'da bireylerin elinde bulunan tüm drahmiler zorunlu borçtan muaf tutulmadı. Yunan hükümeti, Yunanistan içinde ve dışında dolaşan paranın spekülasyonda kullanıldığını savundu. Sonunda, 1914'ten önce vatandaş olmuş Yunan kökenli Amerikalıların zorunlu borçtan muaf tutulacağı konusunda bir uzlaşmaya varıldı.
Sonuç olarak, Londra'da kredi bulunamaması Yunanistan'ın Küçük Asya'daki konumuna yardımcı olmadı. Ülke, bütçe açığı ve diğer yabancı para birimleri karşısında değer kaybeden drahmi ile iflasın eşiğindeydi. Protopapadakis, Küçük Asya'daki savaşı finanse etmek ve para arzını azaltmak amacıyla Yunan drahmisini ikiye böldü. Bu önlem tarihte Yunan Zorunlu Borcu olarak anıldı ve siyasi ile mali bir felaketi önlemekte sonuçta başarısız oldu.
