Kanada Başbakanı Mark Carney, Salı günü Ankara'da düzenlenen NATO zirvesinde yaptığı açıklamada, Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu dokuz ülkenin yeni bir küresel savunma bankası kurmayı taahhüt ettiğini duyurdu. Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası (DSRB) adı verilen yapı, müttefik ülkelere 100 milyar sterline kadar ucuz finansman sağlamayı hedefliyor. Hükümet kaynakları, Yunanistan'ın kurucu üyeler arasında yer almasının hem ülke hem de küresel savunma ve güvenlik finansmanı mimarisi açısından önemli olduğunu belirtti.
Carney, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna'nın merkezi Kanada'da olacak DSRB'ye destek verdiğini söyledi. Banka, 100 milyon avro toplam sermaye ile kurulacak ve bu sermaye, katılımcı ülkeleri çağdaş hibrit ve konvansiyonel tehditlere karşı korumak için kamu ve özellikle özel sermayeyi harekete geçirmeyi amaçlıyor.
Kanada dışında listede G7 ülkelerinden hiçbirinin bulunmaması, bankanın mali gücünü sınırlayabilir. Ancak Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Reuters'a yaptığı açıklamada bankanın yeni üyelere açık olacağını belirtti.
Savunma düşünce kuruluşu Royal United Services Institute'tan analist Linus Terhorst, "Bu bir başlangıç, ancak daha büyük Avrupalı oyuncuların desteğini umuyor olabilirler. Prensip olarak bu taahhütlerle projeyi hayata geçirebilirler" dedi.
Bankanın amacı, benzer düşünen müttefik ülkelerin savunmasını güçlendirmek için 100 milyar sterline (134 milyar dolar) kadar ucuz finansman sağlamak. DSRB, savunma ve güvenlik, teknolojik üstünlük ve inovasyon, kritik altyapı ve katılımcı ülkelerin dayanıklılığını güçlendiren projeleri finanse edecek.
Carney, "Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası yatırımların önünü açacak, savunma sanayi tabanımızı güçlendirecek ve Kanada ile müttefiklerimizin daha tehlikeli ve bölünmüş bir dünyanın zorluklarıyla birlikte başa çıkma kapasitesine sahip olmasını sağlayacak" ifadelerini kullandı.
Kanada, ortak ülkelerin DSRB'yi 2027 yılında faaliyete geçirme hedefiyle planları kendi ülkelerinde onaylamaya davet edildiğini de ekledi.
Rusya'nın Ukrayna'yı tam kapsamlı işgalinin, müttefiklerin savunma kabiliyetlerini hızlı ve büyük ölçekte üretme ihtiyacını ortaya koyduğu belirtildi.
Dokuz ülke ortak bir bildiride, "DSRB, sermayeye erişimi genişletmek, finansman maliyetlerini düşürmek ve üye ülkelerde endüstriyel kapasitenin genişlemesini desteklemek için tasarlandı" dedi.
Lüksemburg daha önce desteğini kamuoyuna açıklamıştı.
Carney hükümeti bu yıl DSRB'yi tanıtma görevini üstlendi ve ülkenin baş müzakerecisi geçen hafta Reuters'a yaptığı açıklamada NATO zirvesinde yaklaşık 10 ulusal destekçiyi açıklamayı hedeflediklerini söylemişti.
Carney, bu yılın başlarında geleneksel ABD liderliğindeki dünya düzeninin parçalandığını düşündüğü için buna karşı koymak amacıyla "orta güçler" ittifakı çağrısında bulunmuştu.
Ancak DSRB, daha büyük Avrupa ülkelerinden destek sağlamakta zorluklarla karşılaştı. İngiltere ve Almanya daha önce projeden uzak durmuştu. Ancak İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, geçen ay parlamentoda yaptığı açıklamada ülkesinin artık DSRB konusunda Kanada ile "yakın işbirliği içinde" çalıştığını söyledi.
İngiltere, Polonya'nın Pazartesi günü desteğini alan ve Hollanda ile Finlandiya'nın da desteğini alan kendi ayrı çok taraflı savunma finansman programını tanıtıyor.
DSRB, üçlü A kredi notu almayı hedefliyor. Bu sayede, özellikle daha ucuz finansmana erişmekte zorlanan ülke ve şirketlere düşük faizli krediler sağlayarak savunma projelerini finanse edebilecek.
Banka ayrıca, savunma sanayisinin ölçeklenmesini desteklemek için özel bankalara kredi garantileri sağlamayı da planlıyor.
Eski NATO güvenlik danışmanları, üst düzey eski askeri personel ve bankacılardan oluşan bir grup, DSRB'yi 2024 yılında önermişti.
NATO ülkeleri ve müttefikleri, Ukrayna savaşı, Rusya ile artan gerilimler ve Çin'in askeri genişlemesine ilişkin endişeler nedeniyle artan savunma talepleriyle boğuşuyor.
NATO liderleri, Haziran 2025'te 2035 yılına kadar GSYİH'nın yüzde 5'ini savunma ve güvenlikle ilgili yatırımlara harcama konusunda anlaşmıştı.
JPMorgan, Deutsche Bank, Commerzbank ve ING'nin yanı sıra Kanada'dan RBC, BMO, CIBC, National Bank of Canada, Scotiabank ve TD Bank gibi büyük bankalar da projeye katıldı.
