Kalkınma Bakanı Takis Theodorikakos, Naftemporiki'nin Atina'daki Conrad Athens – The Ilisian'da “Yunan Ekonomisi – Yeni Mimari” ana temasıyla düzenlediği 5. Ekonomi Konferansı'nda konuştu. Bakan, Yunan ekonomisinin üretken dönüşümünün hızlandırılması gerektiğini, bunun da sanayi, enerji, teknoloji ve inovasyona odaklanılarak yapılması gerektiğini söyledi.
Bakan, jeopolitik alanda büyük değişimlerin ve teknolojideki hızlı gelişmelerin yaşandığı bir ortamda güçlü bir üretim ve sanayi tabanının artık yalnızca bir kalkınma politikası tercihi olmadığını vurguladı. Ona göre bu taban, ulusal güvenlik, toplumsal bütünlük ve ülkenin uluslararası rekabet gücü için ön koşul haline gelmiştir.
Theodorikakos, modern çağda güçlü silahlı kuvvetlerin tek başına bir ülkenin güvenliğini korumaya yetmediğini belirtti. Sanayinin, enerjinin ve teknolojinin yalnızca ekonomik güç için değil, her ülkenin jeopolitik konumu için de kritik faktörler haline geldiğini söyledi.
Bakan, özellikle yapay zekâya dikkat çekti. Yapay zekâyı yeni teknolojik ortamda ve küresel üstünlük için uluslararası yarışta belirleyici bir unsur olarak tanımladı.
Teknoloji yarışında geride kalan Avrupa
Theodorikakos, Avrupa'nın durumundan endişe duyduğunu dile getirdi. Avrupa'nın önemli ölçüde geride kaldığını ve Amerika Birleşik Devletleri ile Çin'den gelen rekabet baskısının arttığını söyledi. Bakana göre Avrupa, rekabet gücü ve teknolojik liderlikte kaybettiği zemini geç de olsa kapatmaya çalışıyor.
Bu tablo karşısında Yunanistan'ın üretim yapısının yeniden düzenlenmesinin ulusal bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti. Güçlü bir üretim ve sanayi tabanı olmadan ülkenin ne güvenliğini ne de toplumsal bütünlüğünü koruyabileceğini belirtti.
Bakan, son yedi yılda kaydedilen ilerlemeye de değindi. Yunanistan'ın ekonomik istikrarını ve güvenilirliğini yeniden kazandığını, Avrupa ortalamasının üzerinde büyüme oranlarına ulaştığını söyledi. Bu başarının başlıca nedenini yaklaşık 600 bin yeni istihdam yaratılması ve işsizlikte önemli bir düşüş olarak gösterdi. Bunu kendi başına önemli bir toplumsal başarı olarak nitelendirdi.
Verimlilik: Asıl sorun
Bununla birlikte Theodorikakos, verimliliğin hâlâ en büyük sorun olduğunu vurguladı. Yunanistan'ın önümüzdeki on yıllarda refahını sürdürebilmesi için üretimi artırması, daha güçlü bir sanayi tabanı kurması, inovasyonu teşvik etmesi ve uluslararası vizyonunu genişletmesi gerektiğini söyledi.
Bakan, yaşam standartlarındaki iyileşmenin yardım ödemelerine dayandırılamayacağını, daha yüksek ücretler, modern altyapı ve artan ekonomik verimlilik gerektirdiğini belirtti. “Yardımlarla daha iyi ücret elde edemezsiniz” dedi. Daha yüksek verimliliğin, arttığını söylediği toplumsal ve bölgesel eşitsizlikleri azaltmak için de şart olduğunu ekledi.
Theodorikakos, ülkenin üretim modelini değiştirme ihtiyacını demografik sorunla da ilişkilendirdi. Bu sorunu ulusal bir tehdit olarak tanımladı. Sorunun boyutunu kabul etmenin tek başına yeterli olmadığını, tüm paydaşların iş birliğiyle somut politikalar geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Süreklilik ve uzun vadeli planlama içeren ulusal strateji
Bakan, yoğun siyasi kutuplaşmaya rağmen üretken yapının yeniden düzenlenmesinin ulusal bir uzlaşı için ortak zemin oluşturabileceğini savundu. Hükümetin siyasi muhaliflerinin bile üretimi güçlendirme ve sanayiyi destekleme ihtiyacını kabul ettiğini vurguladı.
Theodorikakos'a göre üretim modelinin dönüşümü, süreklilik, tutarlılık ve uzun vadeli planlama gerektiren ulusal bir öncelik olarak ele alınmalı.
Bakan, 2024'te açıklanan yeni üretim modeli planına atıfta bulundu. Bu planın şimdiden somut tedbirler ve somut sonuçlarla uygulanmakta olduğunu söyledi.
Kanıt olarak son yıllarda sanayide yaklaşık 60 bin yeni istihdam yaratıldığını ve bu işlerde ücretlerin ulusal ortalamanın yaklaşık yüzde 30 üzerinde olduğunu gösterdi.
İmalata odaklanan kalkınma yasası
Kalkınma Bakanlığı'nın girişimlerini sunan Theodorikakos, kalkınma yasasının anlayışının değiştiğini söyledi. Bu yasada sanayiye, imalata, büyük ölçekli yatırımlara ve Yunanistan'ın özellikle sınır bölgeleri başta olmak üzere bölgelerine açıkça öncelik verildiğini belirtti.
Bakan, şu anda yaklaşık 1000 yatırım projesinin sürdüğünü açıkladı. Bu projelerin toplam bütçesinin 3,2 milyar euroyu aştığını, bakanlığın mali desteğinin ise 1,5 milyar euronun üzerinde olduğunu söyledi. Projelerin yüzde 60'ını imalat sektörü oluşturuyor.
Theodorikakos, değerlendirme sürecinin hızlandırılmasına özel önem verdiğini belirtti. Bakanlığın değerlendirmeleri 90 gün içinde tamamlama sözü verdiğini, önceden bunun için iki yıl gerektiğini söyledi. Bu taahhüdün yerine getirildiğini ve bunun piyasa güveninin güçlenmesine yardımcı olduğunu ifade etti.
Bakan ayrıca stratejik yatırımlara yönelik yeni bir çerçevenin önümüzdeki dönemde yasalaştırılacağını açıkladı.
Yeni düzenlemedeki temel değişiklik, yatırımların yalnızca bütçelerine göre değil, ekonomi genelinde ya da belirli sektörlerde verimliliğin artmasına ve inovasyonun desteklenmesine katkılarına göre de değerlendirilecek olması.
Aynı bağlamda Theodorikakos, stratejik yatırımlar için tek durak ofisi kurulacağını anlattı. Bu ofisin bürokrasiyi azaltmayı ve ruhsatlandırma ile uygulama süreçlerini hızlandırmayı amaçladığını söyledi.
İnovasyon ve yapay zekâya yatırım
İnovasyona değinen Bakan, 300 milyon euroyu aşan bir finansman programının tamamlandığını ve Yunan araştırma merkezleri ile teknoloji enstitülerinin altyapısının yükseltildiğini söyledi. İlk programda tamamlanamayan projeler için ise Bakanlığın Kamu Yatırım Programı üzerinden finansman sağlandığını, bu programın 2027'de tamamlanacağını belirtti.
Theodorikakos, Yunanistan'ın yapay zekâ ve inovasyon alanındaki kabiliyetlerini güçlendirmeyi amaçlayan, OpenAI'ın da aralarında bulunduğu uluslararası teknoloji grupları ile stratejik ortaklıklara da atıfta bulundu. Ayrıca Yunanistan'ın araştırma ve teknoloji geliştirme kapasitesini önemli ölçüde artıran “DAIDALOS” adlı ulusal süper bilgisayarın hizmete girdiğini hatırlattı.
Bakan, yapay zekânın reel ekonomide yaygınlaşması gerektiğine de dikkat çekti. Bunun, yapay zekâyı entegre etme kapasitesine sahip işletmeler ile bu kaynaklara sahip olmayan ya da önemini kavrayamayan işletmeler arasında yeni bir uçurum yaratmadan yapılması gerektiğini söyledi.
Bu amaçla kalkınma yasası kapsamında 150 milyon euroluk bir destek programı açıklayan Theodorikakos, programın önümüzdeki haftalarda başlatılmasının beklendiğini ve yeni teknolojilere, özellikle de yapay zekâya odaklanacağını belirtti.