Yunan Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Türkiye'nin “Abeille Marengo” için yayımladığı NAVTEX'e yanıt verirken “Çalışma izni için başvuru yapılan ve ilgili izinleri veren tek ülkeler Yunanistan ve Kıbrıs” dedi.
Fransız araştırma gemisi, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı hattı için Ege Denizi'nin deniz yatağında araştırmaya başlamak üzere Girit'in Herakleion limanından yola çıktı. Gemi, Kasos ve Karpathos'un güneydoğusundaki deniz bölgesine doğru ilerliyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, Yunan NAVTEX'inin yayımlanması ve duyurulmasıyla birlikte geminin tam rotası herkes tarafından öğrenildi.
Kaynaklar, geminin hareketlerinin Yunan makamlarının yayımladığı NAVTEX'e dayandığını ve bu durumun hâlâ böyle sürdüğünü vurguluyor.
Türk NAVTEX'ine gelince, aynı kaynaklar bunun önemsiz olduğunu belirtiyor. Çünkü NAVTEX, geminin yola çıkmasından sonra yayımlandı ve zaten kamuoyuna duyurulmuş bir tarihe dayanıyor.
Kaynaklar ayrıca Türk NAVTEX'inde “izin verilmesi” ifadesinin hiç yer almadığını, çünkü Türk tarafına böyle bir başvuru yapılmadığını ekliyor.
Son olarak aynı kaynaklar, Yunan tarafının uluslararası hukuka uygun bir biçimde yanıt vereceğini söylüyor.
Türkiye'nin “Abeille Marengo” için yayımladığı NAVTEX, “deniz bilimsel araştırmasının, ilgili Türk makamlarıyla koordine edilmiş ve onların rızasıyla yürütüleceğini; bu araştırmanın, dış sınırları 18 Mart 2020'de A/74/757 numaralı belgeyle Birleşmiş Milletler'e bildirilen Doğu Akdeniz'deki Türk kıta sahanlığı içindeki bir alanda yapılacağını” belirtiyor.
NAVTEX (Navigational Telex), güvenlik uyarıları, hava durumu raporları ve acil bilgileri gemilere anında iletmek için kullanılan uluslararası ve otomatik bir sistemdir. Küresel Denizcilik Tehlike ve Emniyet Sistemi'nin (GMDSS) temel parçasıdır ve orta dalga (MF) üzerinden yayın yapan kıyı istasyonları ağıyla çalışır.
Ege ve Doğu Akdeniz gibi bölgelerde NAVTEX güçlü bir jeopolitik nitelik kazanmış durumda.
Bir NAVTEX, ilgili deniz bölgesi üzerinde egemenlik ya da sorumluluk sahibi ülkenin yetkili istasyonu tarafından yayımlanır. Ancak başka bir ülkenin “karşı NAVTEX” yayımlaması, örneğin Türkiye'nin Yunan talimatlarına yanıt olarak yaptığı gibi, deniz yetki alanlarına, arama haklarına ve sorumluluk sınırlarına itiraz etmek için diplomatik bir araç olarak kullanılıyor.
Atina'daki gerginlik, Fransa'nın Türkiye'ye Kıbrıs'la elektrik bağlantı kablosunun döşenmesi için deniz araştırmalarının başlamasıyla ilgili resmi bir nota vermesi ve Ankara'dan gelen çelişkili bilgiler nedeniyle de tırmandı.
Başbakan Kiryakos Miçotakis, Fransa'nın bu adımının herhangi bir sorun yaratmadığında ısrar etti.
Ancak Miçotakis, Türkiye'nin ülkesiyle olan gerginliği genel olarak artırması halinde uygun bir yanıt verileceğini açıkladı.
Miçotakis, araştırma gemisinin yola çıkışına ilişkin Birinci Konu Konferansı'nda yaptığı konuşmada “Bunun sorunsuz tamamlanacak bir yolculuk olacağını tahmin ediyorum” dedi. Projenin “yalnızca Yunan-Kıbrıs projesi olmadığını”, “güçlü bir Fransız varlığı olan Avrupa projesi” olduğunu da vurguladı.
Miçotakis, araştırma çalışmalarını yürütecek geminin yola çıkma iznini yalnızca Yunanistan ve Kıbrıs'ın verdiğini belirtti. Türkiye ya da Mısır gibi üçüncü ülkelere verilebilecek genel bilgileri lisans sürecinin yerine koymanın yanlış olduğunun altını çizdi.
Öte yandan Türk gazetesi Aydınlık, basit bir bilgilendirmenin yeterli olmadığını, Fransız gemisinin Doğu Akdeniz'de araştırmalarına başlaması için Türkiye'nin izninin gerektiğini savunuyor.
Aynı zamanda Türkiye gazetesi haberinde, Fransız gemisinin Türkiye'den izin istediğini ve onay aldığını iddia ediyor.
