Yunanistan–Kıbrıs elektrik kablosu ve projenin seyrine ilişkin diplomatik adımlar, Türkiye'nin tutumu ile Fransa'nın Ankara'ya gönderdiği resmi diplomatik nota etrafında siyasi tartışmanın merkezine oturdu. Hükümet, Türk tarafına hiçbir hak tanınmadığını savunuyor ve ulusal bir cephe oluşturulmasını istiyor. PASOK ile ELAS ise Atina'nın izlediği yolu sorguluyor. Bu partiler, Fransa'nın müdahalesinin içeriği ve bunun ülkenin egemenlik haklarına olası etkileri hakkında açıklama talep ediyor.
Öte yandan vergi kaçakçılığı dosyaları da tartışma konusu oldu. Ekonomi ve Maliye Bakan Yardımcısı Dimitris Markopoulos, denetim mekanizmalarının art arda başarılar elde ettiğini söyledi ve yeni ifşaatların geleceğini bildirdi.
Markopoulos şöyle konuştu: “Şu anda Gelir İdaresi (AADE), devlet, Maliye Bakanlığı ve artık Yunan Polisi ortak bir çalışma yürütüyor. Son iki yılını büyük başarılarla kapatan yeni birim Örgütlü Suçla Mücadele Müdürlüğü ile birlikte bir dizi başarı, adeta bir yağmur görüyoruz. Bu çabanın karşılık verdiğini düşünüyorum, çünkü Pizza Fan ve Horiatiko gibi art arda darbeler vurduk. Öncelikle başka zincirlerin de geleceğine dair açık bir mesaj vermeliyiz”, dedi.
Yeni Demokrasi (ND) milletvekili, bu şebekelerin vatandaşlara saldırdığını ve onları mağdur ettiğini öne sürdü. Şebekelerin hem Yunanistan'da hem de komşu ülkelerde bağlantıları olduğunu savundu.
Markopoulos ayrıca vergi kaçakçılığıyla mücadelede birlik olunması çağrısını yineledi. Muhalefeti, denetim makamlarının başarılarına yönelttiği eleştiriler nedeniyle sert biçimde eleştirdi.
“Bu çabada bir birliğe ihtiyacımız var. Dijital araçlar geliştiriyoruz, başarılar da elde ediyoruz. Ancak bu başarıları yalnızca hükümet olarak bizim için değil, bağımsız bir kurum olan AADE ve Yunan Polisi için de tanımak daha iyi olur. Gerekirse eleştirel bir ruhla yardımcı olmalıyız, yıkmaya çalışmamalıyız”, dedi.
Markopoulos bu bağlamda özellikle PASOK'ın Pavlos Polakis'in AADE hakkındaki açıklamalarına yaklaşımına değindi. Partinin bazı milletvekillerinin SYRIZA milletvekilini alkışlamasının kendisinde şaşkınlık yarattığını söyledi.
“PASOK bize şunu söylemeli: AADE'nin bağımsızlığını kabul ediyor mu? Onu işini yapan bir kurum olarak mı görüyor? Biz bu gibi durumlarda birlik istiyoruz ve bu iradenin en azından demokratik güçlerin tümünü kapsamasını istiyoruz”, diye vurguladı.
Markopoulos ayrıca dijital alanda önemli yatırımlar yapıldığını ve Yunanistan'ın kaçakçılıkla mücadelede yüksek oranlara ulaştığını belirtti. Başka önemli başarıların da beklendiğini ekledi.
Mantzos: Bu “yasak bölge” bitsin diye neden yedi yıl gerekti?
Yanıt veren PASOK – KINAL Meclis Sözcüsü Dimitris Mantzos, partisinin AADE'nin bağımsızlığını ya da denetim mekanizmalarının işleyişini hiçbir zaman sorgulamadığını savundu. Partisinin memorandum döneminde de reform girişimlerinde bulunduğunu hatırlattı.
“PASOK'a AADE'nin bağımsızlığını destekleyip desteklemediği ya da denetim mekanizmalarını destekleyip desteklemediği sorulması, kapı açık olmasına rağmen kapıyı çalmak gibi bir şey. PASOK, memorandum ve ilk mali uyum döneminin çok zor koşullarında bile kamu sektöründeki ya da Ekonomik Polis aracılığıyla yolsuzlukla mücadelede çok derin reform girişimlerinde bulundu. Ayrıca hukukun üstünlüğünün ve ülkemizin ekonomik işleyişinin güçlendirilmesi için çalıştı”, dedi.
Mantzos, PASOK – KINAL'ın devletin denetim mekanizmalarının başarılarını tanıdığını, ancak büyük vergi kaçakçılığıyla mücadelede gecikme yaşandığı gerekçesiyle hükümeti eleştirdiğini açıkladı.
“Üzerinde anlaşamadığımız ve eleştirimizin tam olarak yoğunlaştığı konu zamandır. Mitsotakis'in yönetimi bu ülkede ilk gün ya da ilk yıl değil. Hatta ilk dönemi de değil. Ben ve hepimiz dün, Mitsotakis'in pazar günkü paylaşımını okuduk; orada bugün kimse için artık var olmayan bir ‘yasak bölge’den bahsediliyor. İnsanın aklına doğal olarak şu soru geliyor: Önceki yedi-sekiz yılda bu yasak bölge neden vardı? Ve bu bölgenin bitmesi için neden Yeni Demokrasi'nin yedi yıllık iktidarı gerekti?”, diye sordu.
Mantzos daha sonra küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik muamele ile büyük iş çevrelerinin çıkarlarına yönelik muameleyi karşılaştırdı. Birinciler sürekli denetim mekanizmalarının hedefinde olurken büyük vergi kaçakçılığının cezasız kaldığını savundu.
“Bu büyük köpekbalıkları piyasalarda AADE'nin ağının üstünden ya da altından geçerken, bu ağ neden sadece küçük balıkları yakalıyordu? Küçük ve orta ölçekli bir işletme, küçük bir vergi borcu olduğunda ertesi gün AADE, KEAO ve tüm denetim mekanizmalarının ziyaretini alıyordu. Haczler, zorla icralar ve hesap bloke etmeler uygulanıyordu. Oysa bu insanlar on yılı aşkın süredir yüzlerce milyon euro ile aptallar üzerinden kadeh kaldırıyordu”, dedi.
Mantzos sözlerini, son ifşaatların uygulamadaki eşitsizliği ortaya koyduğunu söyleyerek bitirdi. Ona göre dosyalar, bir on yılı aşkın süre devam ettiği iddia edilen yüksek tutarlı vergi kaçakçılığını konu alıyor.
Kedikoglou: Hükümet, yeni seçilmiş gibi davranıyor
ELAS üyesi Simeon Kedikoglou ise hükümeti eleştirdi. Hükümetin, yıllar süren iktidarın sonuçlarını yeni başarılar gibi sunmaya çalıştığını savundu.
“Hükümet, yeni seçilmiş gibi davranıyor. Sanki geçen üç ayda seçilip gelmiş gibi bize yaptığı başarılardan bahsediyor. Bence, aslında yaptığı şey yolsuzlukla suçlandığı için şimdi gemiden çöp atıyor ve bazı başarılar göstermek istiyor. Bu başarılar, siz de çok doğru söylediniz, tesadüfen ortaya çıktı”, dedi.
Kedikoglou, AADE'nin dijital denetim sistemlerinin etkinliğini de sorguladı. Bu alandaki yatırımlara rağmen büyük vergi kaçakçılığı dosyalarının polis soruşturmaları ya da ihbarlar sonucunda ortaya çıktığını söyledi.
“Dijitalleşme ve çapraz kontrollerle, bir sorun olsaydı hemen kırmızı lambanın yanacağını söylemiştik. Sonunda fiş kesmeyen bir büfeci bile cezalandırılabiliyor. Ama iki dosyada 125 milyon, devletin kasasından çıkıp gitti. Bunları sen de ben de ödüyoruz. Şimdi ise 200-250 milyondan bahsediliyor”, dedi.
Kedikoglou, “Çocuk Yuvası” adlı STK davasına da özel olarak değindi. Kayıtlarda sıfır gelir gösterilmesine rağmen 3-5 milyon euroluk bir rezerv bulunduğunun iddia edildiğini söyledi.
Ayrıca AADE'nin Haziran ayında, denetimleri güçlendireceği duyurulan 6,5 milyon euroluk yeni bir dijital sistem tanıttığını hatırlattı. Buna rağmen ifşaatların Polis ya da ihbarlar yoluyla geldiğini öne sürdü.
Son olarak Kedikoglou, AADE yetkililerinin isimlerinin yer aldığı bir listeden söz etti. Kendisine göre listede isimlerin yanında satın alma tutarları yazıyordu. “Bu doğruysa, açıkça sorumluluk var”, diyerek sözlerini tamamladı.
Hükümet ve muhalefet arasında Türkiye'nin kablo konusundaki tutum ve yaklaşımı tartışması
Elektrik bağlantısı konusunda konuşan Markopoulos, Türkiye'ye araştırmalar konusunda hiçbir hak tanınmadığını savundu. İç cephede ortak bir tutum izlenmesi çağrısı yaptı.
“Araştırmalarla ilgili hiçbir hak tanınması söz konusu değil. Görüş bildirme yetkisi yalnızca Yunanistan ve Kıbrıs'tadır ve bence şu anda ortak, olumlu bir cephe oluşturmalıyız. Şu anda Türkiye'den izin verilmesine yönelik hiçbir talep olmadı ve bence birlik görüntüsü vermeliyiz”, dedi.
Yeni Demokrasi milletvekili, araştırmaların Yunan halkı için son derece önemli olduğunu belirtti. Bu araştırmaların Türk tarafına hiçbir hak doğurmadığını savundu.
“Bu araştırmalar Yunan halkı için çok önemli. Gördüğümüz kadarıyla Türkiye'ye hiçbir hak doğurmuyorlar. Doğru yöndeyiz. İç cephede de birlik göstermek iyi olur. Fransızlar Türklerden hiçbir izin istemedi. Hiçbir hakkın talep edilmediğini ve Türk tarafında böyle bir hakkın bulunmadığını biliyorum. Türkiye için egemenlik hakkı doğmuyor”, diye vurguladı.
Mantzos: Fransa'nın Türkiye'ye gönderdiği diplomatik nota hakkında sorular
Dimitris Mantzos ise PASOK'ın, projenin Avrupa mevzuatı ve Uluslararası Deniz Hukuku temelinde ilerlemesi yönündeki görüşünü yineledi. Bu arada hükümetin izin konusundaki tutumunu da eleştirdi.
“Biz baştan beri, yıllardır söylüyoruz ve ısrar edeceğiz; bu proje yalnızca Avrupa mevzuatı ve Uluslararası Deniz Hukuku çerçevesinde ve bunun öngördüğü usullerle ilerlemeli. Bence hükümet izin meselesinde haklı bir gerekçesi olmadan duruyor. Bu projenin Türkiye tarafından izin verilip verilmeyeceğinin tartışmaya açılması olacak şey değil. Uluslararası Deniz Hukuku'nda böyle bir şey hiçbir yerde öngörülmez”, dedi.
PASOK milletvekili, üçüncü bir kıyı devletine bilgi verilmesinin gerekmediğini savundu. Yunanistan'ın NAVTEX yayımlamasını ve projenin Atina tarafından onaylanmasını doğru bulduğunu belirtti.
Bununla birlikte, Türk Dışişleri Bakanlığı'nın sert açıklaması ile Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ertesi gün yaptığı “her şey yolunda” yönündeki açıklamaları arasında neler yaşandığına dair soru sordu.
“NAVTEX, IMO yani Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne göre denizcilere yönelik bir talimat olarak yayımlanmalıydı. Bu doğru yapıldı. Proje de Atina tarafından doğru şekilde onaylandı. Asıl mesele, Türk Dışişleri Bakanlığı'nın saldırgan açıklaması ile Bay Fidan'ın ertesi gün söylediği ‘her şey yolunda’ sözleri arasında neyin araya girdiği”, diye sordu.
Mantzos daha sonra Fransa'nın Türk hükümetine gönderdiği diplomatik nota hakkında konuştu. Yunan tarafının bu eylemden önceden haberdar olup olmadığını ve içeriğini onaylayıp onaylamadığını açıklamasını istedi.
“Okuyorum, bilgi alıyorum ve şimdi baskıya girerken öğreniyorum ki Fransa'nın bir diplomatik notası var. IMO'ya göre NAVTEX yetmediyse neden? Neden sadece Fransız şirketi değil, bizzat Fransa hükümeti, Fransa Cumhuriyeti Türk hükümetine diplomatik nota ile başvurmak zorunda kaldı?”, dedi.
Ve ekledi: “Dün beri sormaya devam ettiğimiz soru şu: Bu diplomatik nota Yunan tarafının bilgisi dahilinde miydi ve onaylanmış mıydı? İçinde ne var? İçeriği nedir?”
Mantzos ayrıca bu diplomatik adımın, gelecekte uluslararası süreçlerde Türkiye tarafından bir argüman olarak kullanılabileceği konusunda uyardı.
“Ülkemizin, bu diplomatik notanın gelecekteki uluslararası platformlarda Türkiye tarafından, aramızdaki tek ihtilaf konusunda kullanılmamasını nasıl sağlayacağını konuşmalıyız. Bunlar bir hükümeti ilgilendiren meseleler değil. Ülkemizi ilgilendiriyor. Bunları sonraki hükümetler ve özellikle sonraki nesiller yönetecek. Bu yüzden Yunan hükümetinden ayrıntılı ve resmi bilgilendirme yapılması şart”, diye vurguladı.
Sözlerini, projenin uluslararası hukuka dayalı biçimde ilerletilmesi gerektiğini ve Yunan tarafının izlediği yolların netleştirilmesi çağrısıyla tamamladı.
Kedikoglou: Öne geçtik, yanlış hamleler yaptık, şimdi de ortalığı toparlamaya çalışıyoruz
Kedikoglou'nun görüşü daha da keskindi. Gelişmelerin, muhalefetin dava başladığı günden beri dile getirdiği kaygıları doğruladığını savundu. Bu dava iki yıl önce başlamıştı.
Kedikoglou ayrıca Amerikan Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, konuyla ilgili soru sorulduğunda “bulun onları” yanıtını verdiğini hatırlattı.
“Büyük bir sorumlulukla söylüyorum, maalesef iki yıl önce bu hikâye başladığında duyduğumuz kaygılar doğrulanıyor. O zaman Yeni Demokrasi milletvekillerinin açıklamasına göre, geri adım attığımız yanlış hamlelerle karşılaştık. Bu hikâye bugüne kadar sürüklenmemeliydi, çünkü konuştuğumuz şey kendi karasularımızda kablo döşenmesi”, dedi.
