Fransa, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesinde bu kez Dublin'den yeniden öne çıkıyor. Zirvedeki aile fotoğrafı sırasında Başbakan Kiryakos Miçotakis ile Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in paylaştığı gülümsemelerin de bir enerji boyutu vardı. İki lider de projedeki ilerlemeden memnuniyetlerini dile getirdi.
Hristodulidis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasındaki ayrı görüşmede de aynı olumlu hava hakimdi. İki taraf, çalışmaların planlandığı gibi ilerlediği konusunda mutabık kaldı.
Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinin kenarında yapılan görüşmeler, Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo'nun uluslararası sulara girdiği bir dönemde gerçekleşti. Bu gelişme, elektrik kablosu için yürütülen araştırmalarda yeni bir aşamaya işaret ediyor.
Gelişmeler giderek tanıdık bir diplomatik tabloyu ortaya koyuyor. Projenin kritik aşamalarında Atina, Lefkoşa ve Paris koordinasyonunu artırıyor ve Fransa Cumhurbaşkanı bizzat devreye giriyor.
Fransa'nın artan katılımı
Macron'un Atina ziyaretinin ardından Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam projeye dahil oldu. Şirketin genel müdürü daha sonra Fransa Cumhurbaşkanı'nın gelişmeleri öğrenmek için kendisini her gün aradığını kamuoyu önünde açıkladı.
7 Ekim'de Hırvatistan'daki MED9 zirvesi sırasında Miçotakis, Hristodulidis ve Macron araştırmaların yeniden başlatılmasını görüştü.
Bir ay sonra Dublin'de koşullar değişti. Fransız gemisi artık denizde ve üç ülke projenin bir sonraki aşamasına odaklanıyor.
Gelişme, Türkiye'nin Karpathos'un güneydoğusundaki uluslararası sularda verdiği ilk tepki sonrasında ek bir önem kazandı.
Türk fregatı Gökova müdahalesini, bölgenin Türkiye'nin kıta sahanlığına girdiğini ve Ankara'nın onayının gerektiğini belirten bir telsiz mesajıyla sınırlı tuttu. Mesajda izin düzenlenmesine ise açıkça değinilmedi.
Yunan fregatı Limnos ise araştırma gemisinin Yunan kıta sahanlığında faaliyet gösterdiğini ve faaliyetlerini Yunanistan'ın NAVTEX denizcilik bildirimi kapsamında yürüttüğünü belirterek karşılık verdi.
Atina, elektrik bağlantısının bir Avrupa projesi olduğunu, gerekli izinleri Yunanistan ve Kıbrıs'ın verdiğini savunuyor. Atina'ya göre araştırmalar, operasyonlar üzerinde herhangi bir Türk yargı yetkisini tanımadan sürecek.
Enerji maliyetleri ve Avrupa'nın stratejik özerkliği
Bu tablo içinde Miçotakis, daha ucuz elektrik ihtiyacını Avrupa'nın rekabet gücü ve güvenliğiyle ilişkilendirerek enerji maliyetlerini de tartışmaların ön sırasına taşıdı.
Zirve öncesi yaptığı açıklamalarda Yunan başbakan, enerji bağımlılıklarını azaltmanın ve Avrupa'nın temiz enerjide yerli üretimini güçlendirmenin önemini vurguladı.
Açıklamaları, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı için araştırmalar sürerken özel bir ağırlık taşıyor. Proje, AB'nin enerji altyapısını güçlendirme ve Kıbrıs'ın elektrik izolasyonuna son verme yönündeki daha geniş stratejisinin bir parçası.
Miçotakis ayrıca kritik hammaddelerden uzay kabiliyetlerine ve yapay zekâya uzanan alanları kapsayan, Avrupa'nın stratejik özerkliği üzerine daha geniş bir tartışma açtı.
Bağımlılıkları azaltmanın artık yalnızca ekonomik güçle değil, aynı zamanda güvenlikle de ilgili bir mesele olduğunu vurguladı.
Gözler 27 AB liderine çevrildi
Dikkatler şimdi bugün yapılacak Avrupa Konseyi'nin gayriresmi zirvesine çevrildi. Bu toplantıda Miçotakis'in, Türkiye-Libya deniz mutabakatına karşı çıkmadaki destekleri için diğer 26 AB liderine teşekkür etmesi bekleniyor.
Gündemde Ukrayna da öne çıkacak.
Yunan başbakan, Avrupa'nın müzakerelere katılmadan kalıcı bir barış anlaşmasının ya da yeni bir Avrupa güvenlik mimarisinin kurulamayacağını şimdiden açıkça ortaya koydu.
Atina, büyük Avrupa ülkelerinin temsilcileriyle birlikte Avrupa kurumlarının da sürece dahil edilmesini destekliyor. Atina ayrıca, özellikle Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar konusunda acil önceliğin ateşkes olduğunu belirtiyor.
27 AB lideri, yapay zekâyla ilgili fırsat ve riskleri de Avrupa'nın rekabet gücü vurgusuyla tartışacak.
Bu arada Türkiye'nin perşembe günkü Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesine hükümet düzeyinde bir temsilci göndermeme kararı dikkat çekti.
Dublin toplantısına Feridun Sinirlioğlu, Ankara'nın temsilcisi olarak değil, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri sıfatıyla katıldı.
Sinirlioğlu'nun bu sıfatla katılımı, elektrik bağlantısı ve Türkiye'nin deniz iddialarının Avrupa'nın artan ilgisini çektiği bir döneme denk geldi.
