Fransa yapımı ikinci FDI HN (Belharra sınıfı) fırkateyni, cuma günü Fransız savunma şirketi Naval Group'un Lorient tersanelerindeki bir törenle Yunan Donanması'na resmen katıldı. Törene Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias ile Fransız mevkidaşı Catherine Vautrin katıldı.
Bu gemi, Aralık 2025'te teslim edilen Kimon'un ardından geliyor. Üçüncü fırkateyn Formion'un 2026 yılı sonundan önce teslim edilmesi bekleniyor. Dördüncü fırkateyn Themistocles'in ise 2028'de teslim edilmesi planlanıyor.
Dendias, Atina merkezli Ta Nea gazetesine verdiği röportajda fırkateyn programını, önerilen Achilles Shield entegre hava savunma sistemini, yerli savunma üretimini ve askeri kabiliyetlerin modernizasyonunu ele aldı. Dendias ayrıca Yunanistan'ın Türkiye'nin tek taraflı deniz iddialarına verdiği yanıtı anlattı. Dendias, bu iddiaları temelsiz ve yasadışı buluyor.
Bingazi'deki yetkililerin Türk-Libya deniz mutabakatını onaylaması yeni bir durum yaratıyor mu?
Bu onay, sözde Türk-Libya mutabakatına meşruiyet kazandırmıyor. Mutabakat hâlâ yasadışı, geçersiz ve hukuki geçerliliği bulunmayan bir belge. Uluslararası deniz hukukuna aykırılığını sürdürüyor ve Akdeniz'in coğrafi ya da hukuki gerçekleriyle hiçbir ilgisi yok.
Yine de bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu genişletme çabalarını gösteriyor. Ankara'nın Bingazi'deki artan varlığı, doğu Akdeniz güvenliği ve göç akışları dahil olmak üzere diğer konular için olası sonuçlar hakkında soruları gündeme getiriyor.
Buna karşılık, dışişleri bakanı olarak Mısır ile imzaladığım münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılmasına ilişkin anlaşma, uluslararası deniz hukukunun pratik bir uygulaması ve Yunanistan ile doğu Akdeniz için önemli bir kazanım.
Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı hattı için planlanan araştırmalar Ankara ile yeni bir krizi tetikleyebilir mi? Araştırma gemileri için askeri koruma sağlamaya yönelik hazırlıklar yapıldı mı?
Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesi Savunma Bakanlığı'nın sorumluluğunda değil. Umarım bakanlığın işi, ilgili komitenin deniz araştırmalarına izin verilmesi yönündeki önerisinin ardından Yunan Donanması Hidrografi Servisi'nin NAVTEX (seyir uyarısı) yayımlamasıyla sınırlı kalır ve bakanlığın bu konuda başka bir rol üstlenmesine gerek olmaz.
Türkiye'nin önerdiği “Mavi Vatan” yasa tasarısının ilerlemesi, Yunanistan ile Türkiye arasındaki sakin dönemin sonu anlamına mı gelecek?
Maalesef Türkiye, yasadışı iddialarının gündemini genişletmeye devam ediyor. Bu iddialar arasında, hukuki ve coğrafi saçmalığıyla Türk-Libya mutabakatıyla yarışan “Mavi Vatan” doktrini de var.
İç mevzuat, uluslararası deniz hukukuna aykırı bir gerçeklik yaratamaz. Yine de bu yaklaşım uluslararası topluma ve sağduyuya meydan okuyor. Türkiye, Yunan adalarını ve deniz alanlarını Türk iddialarına tabi bölgeler gibi göstermeye çalışıyor.
Yunanistan, ulusal egemenliğinin bölünmesini ya da egemen haklarından vazgeçmesini kabul edemez. Ülkenin her meydan okumaya yanıt verebilmesi için Gündem 2030'u başlatmamızın nedenlerinden biri de buydu. Güçlü silahlı kuvvetler inandırıcı bir caydırıcılık sağlıyor ve Yunanistan'ın özgüvenle ve kararlılıkla hareket etmesine olanak tanıyor.
Yunanistan'ın entegre hava savunma ve İHA karşıtı sistemi Achilles Shield için uygulama takvimi nedir?
Achilles Shield'in bazı unsurları 28 Ekim'deki askeri geçit töreninde Selanik'te sergilendi. Proje hayata geçiriliyor. Sistem, silah sistemlerinden oluşan entegre bir mimari. Birleşik bir komuta-kontrol yapısı altında Yunan topraklarının üzerinde örtüşen savunma katmanları oluşturmak üzere tasarlandı.
Tam operasyonel hazırlığın 34 ay içinde tamamlanması bekleniyor. Bireysel sistemler ise kademeli olarak teslim edilecek. En önemli unsur tek bir silah değil, tüm sistemi birbirine bağlayan mimari.
Yerli savunma sanayisinin katılımı en az yüzde 25 olacak. Proje, hazır silah satın almaktan ibaret değil. Yeni ekipmanları Yunanistan'ın halihazırda sahip olduğu kabiliyetlerle bağlayan, ağ merkezli bir sistem kurmayı amaçlıyor.
Dış savunma katmanında, taktik balistik füzeleri ve uzun menzilli seyir füzelerini önlemek üzere tasarlanmış David's Sling yer alacak. Orta menzilli katmanda Barak MX bulunacak. Spyder ise kısa ve orta menzilli tehditleri karşılayacak ve eski sistemlerin yerini alacak.
Gelişmiş radarlar merkezi bir rol oynayacak. Ulusal bir komuta-kontrol sistemi ise ağın beyni görevi görecek. Bu sistem, mevcut Patriot sistemlerini, savaş uçaklarını, deniz birliklerini ve üç kuvvetin tamamındaki sensörleri birbirine bağlayacak.
Bu yapı, eski C4I çerçevesinden C5ISRT'ye geçişi temsil ediyor. C5ISRT; komuta, kontrol, haberleşme, bilgisayar, siber kabiliyetler, istihbarat, gözetleme, keşif ve hedeflemeyi kapsıyor.
Amaç, silahlı kuvvetleri personel ve silahlardan oluşan bir yığından, çağdaş tehditlere yanıt verebilen entegre bir yapıya dönüştürmek.
Dronlarla mücadelede de yerli sistemler öne çıkıyor. Yunan Savunma İnovasyon Merkezi ile Yunan Havacılık Sanayii'nin iş birliğiyle geliştirilen Kentavros sistemi, şimdiden Yunan Donanması fırkateynlerinde çalışıyor. Yunan yapımı taşınabilir İHA karşıtı sistemler de seri üretime giriyor.
Yerli savunma üretimi Yunan Donanması için somut sonuçlar ne zaman vermeye başlayacak?
Yunan Savunma İnovasyon Merkezi ile Boston'daki MIT Sea Grant Programı arasında yapılan yeni anlaşma, iki yıl önce eğitim odaklı olarak başlayan iş birliğinin üzerine inşa ediliyor.
MIT profesörleri ve araştırmacıları haziran ayında, Yunan Deniz Akademisi öğrencilerine ve Yunanistan'ın bilim camiasından isimlere deniz robotiği ve otonom sistemler alanında eğitim verdi. Eğitimde teorik dersler, uygulamalı çalışmalar ve deniz denemeleri birleştirildi.
Donanma, Saronic şirketinin geliştirdiği ve ABD Donanması tarafından da kullanılan Corsair insansız deniz aracının testlerini de başarıyla tamamladı. Hükümetlerarası bir anlaşma yoluyla bu araçlardan önemli sayıda tedarik edilmesi için talepte bulunuldu.
Ayrıca Hükümet Dış İlişkiler ve Savunma Konseyi, özel operasyon sualtı araçlarının tedarikini onayladı. Bu araçların sekizi Skaramangas tersanelerinde üretilecek.
Hedefimiz, ekipmanı yalnızca satın almanın ötesine geçerek kendi tasarlama ve üretme kabiliyetimizi geliştirmek olmalı. Yunanistan, 2030'a kadar otonom platformlarda Avrupa lideri olmayı hedefliyor.
Güncellenmiş Uzun Vadeli Savunma Ekipman Tedarik Planı'ndaki başlıca öncelikler neler?
Kafkasya, Ukrayna ve Orta Doğu'daki çağdaş çatışmalar, nispeten ucuz silahların milyarlarca avroluk zarar verebileceğini gösterdi. Dronlar, sürüler ve insansız sualtı sistemleri savaşı giderek daha fazla şekillendiriyor. Yapay zekâ ve otonom teknolojiler de askeri harekâtların nasıl planlanıp yürütüldüğünü değiştiriyor.
Birinci öncelik, tedarikleri yeni kuvvet yapısıyla uyumlu hâle getirmek. Askeri yeniden yapılanmanın üçüncü aşaması kapsamında 56 birim ve 126 örgütsel yapının kaldırılması, beş yılda 530 milyon avro tasarruf sağlayacak. Operasyonel değeri azalan ekipmanların elden çıkarılmasıyla ayrıca 600 milyon avro tasarruf edilecek.
Bir FDI fırkateyninin yıllık işletme maliyeti yaklaşık iki milyon avro. Hizmetten çekilmesi planlanan eski bir fırkateynin maliyeti ise 7,3 milyon avro. Tasarruflar, özellikle askeri personelin ücret ve ödemelerine yönlendirilmek isteniyor.
İkinci öncelik, Yunanistan'ın uzaydaki askeri kabiliyetlerini geliştirmek. Planlar arasında askeri sınıf bir jeostasyoner uydu, Avrupa'nın IRIS programı üzerinden üç orta yörünge uydusu ve Polonya ile iş birliği içinde radar uyduları yer alıyor. Aralık ayında açılması planlanan yeni Uzay Komutanlığı, Yunanistan'a iletişim üzerinde daha fazla kontrol ve bir mikro uydu takımyıldızından gelen görüntülere erişim imkânı sağlayacak.
Üçüncü öncelik, büyük silah sistemlerinin edinilmesi ve modernizasyonu. Bunlar arasında Achilles Shield, F-35 savaş uçakları, 83 adet F-16'nın Viper konfigürasyonuna yükseltilmesi, ek FDI fırkateynleri, İtalyan FREMM sınıfı fırkateynler, MEKO fırkateynlerinin modernizasyonu, C-390 nakliye uçakları, Apache helikopterleri için füzeler, ek V-BAT ve HERON insansız hava araçları ile sualtı platformları bulunuyor.
Dördüncü öncelik, yerli savunma sanayisini güçlendirmek. En az yüzde 25'lik yerli katılımın yasal bir zorunluluk hâline getirilmesi hedefleniyor. Böylece Avrupa ve Orta Doğu'ya ihracatı destekleyebilecek bir üretim altyapısı oluşturulacak. Yapay zekânın potansiyel rakipler için yeni kabiliyetler yaratmasıyla birlikte siber savunmaya da daha fazla önem verilecek.
Yeni Demokrasi (ND) partisinin tek başına parlamento çoğunluğunu elde etmesi için belirli bir seçim eşiği var mı?
Ben hiçbir zaman belirli bir eşikten ya da yüzde oranından söz etmedim. Açıkladığımız programatik hedef, tek başına çoğunluk. Bu hedef, net bir ideolojik çerçeve ve takvime sahip belirli bir programı uygulamak için Yunan seçmeninden yetki istememize olanak tanıyor.
Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis'in, tek başına çoğunluğun tek yol olduğu yönündeki son açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum.
Kamuoyu anketleri göz önüne alındığında ND, olası koalisyon düzenlemelerini daha aktif biçimde tartışmalı mı? Eski Başbakan Antonis Samaras'ın bir koalisyon ortağı olması mümkün mü?
Seçim sonrası koalisyonlara ilişkin tartışmalar henüz erken. Bu tartışmalar, Yunan toplumuna sunduğumuz yeniden seçim yetkisi önerisini de zayıflatıyor.
Daha önce de söylediğim gibi, eski Başbakan olarak Samaras Bey'in görüşlerini sahip olma ve dile getirme hakkı var.
