Uluslararası ilişkiler uzmanı Konstantinos Filis, Yunanistan'ın bir sonraki ulusal seçimlerden önce Girit'in güneyinde ve batısında kara sularını 12 deniz mile çıkarma hamlesinde bulunabileceğini belirtti.
Salı günü SKAI televizyonunun ana haber bülteninde konuşan Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Direktörü Filis, bu senaryonun artık “oldukça olası” bir ihtimal olarak görüldüğünü söyledi.
Bu olasılığı daha önce tartışmaların merkezinde yer almayan yeni bir gelişme olarak nitelendiren Filis, uygulamanın Atina için önemli bir stratejik hamle anlamına geleceğini ifade etti.
Girit çevresinde 12 deniz mili genişlemesi değerlendirmelerine değinen Filis, olası bir genişlemenin Türkiye'nin eylemlerine doğrudan bir yanıt değil, tamamen bağımsız bir Yunan kararı olacağının altını çizdi.
Haritaya bakıldığında, Yunanistan'ın özellikle Girit ile Mora Yarımadası arasındaki deniz alanında uluslararası navigasyon için bir koridoru korumayı amaçlayacağını açıkladı.
“Bunun gerçekleşmesi çok önemli” diyen Filis, Yunanistan'ın kara sularını genişletirken uluslararası deniz taşımacılığı için bir geçiş yolunu açık tutmasının önemine dikkat çekti.
Bu hamle, uluslararası deniz hukuku kapsamında Yunanistan'ın haklarını bir kez daha kullanması anlamına gelecek ve Atina ile Ankara arasındaki Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve hakları tartışmasına önemli bir boyut daha ekleyecek.
İkinci bir olası hamlenin ise Türkiye'nin tutumuna bağlı olabileceğini belirten Filis, bölgedeki gelişmelere Türkiye'nin vereceği yanıta göre şekillenebilecek bir ikinci aşamadan bahsetti.
Türkiye'nin “Mavi Vatan” doktrinini ve planlanan elektrik bağlantı kablosunu hatırlatan Filis, Ankara'nın bu projeyi çevreleyen gelişmelere sert tepki verebileceği uyarısında bulundu.
Filis'e göre Yunanistan, bu durumda Yunanistan-Mısır deniz yetki alanları anlaşmasıyla kapsanan bir bölgede kara sularını genişletmeyi düşünebilir.
Bu durum, Yunanistan ve Mısır'ın halihazırda kısmi bir deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşmasına vardığı Rodos, Kasos, Karpathos ve Kastellorizo adalarının güneyindeki suları kapsayabilir.
Türkiye'yi şaşırtabilecek üçüncü bir senaryonun da masada olduğunu ekleyen Filis, bu seçeneğin Akdeniz'i ilgilendirmeyeceğini ve Türkiye için “çok daha rahatsız edici” olabileceğini belirtti.
Ancak, Girit'i içeren ilk senaryo dışında, diğer olasılıkların büyük ölçüde Türkiye'nin tutumuna ve önümüzdeki dönemde gelişmesi beklenen bir dizi hassas bölgesel meseleye vereceği yanıta bağlı olacağını vurguladı.
Yunanistan ve Türkiye için bu gelişmelerin anlamına değinen uzmanlar, Girit çevresinde kara sularının 12 deniz mile çıkarılmasına yönelik herhangi bir Yunan kararının büyük bir jeopolitik öneme sahip olacağına dikkat çekiyor.
Konu özellikle hassas çünkü Türkiye, tarihsel olarak Yunanistan'ın Ege'de kara sularını tek taraflı olarak genişletmesine itiraz etti ve bu yönde bir adım atılması durumunda casus belli pozisyonunu korudu.
Bu nedenle, Girit'in güney ve batısındaki alanlara odaklanacak bir karar, Atina'nın dikkatle hedeflediği bir adım olacak ve Ege'nin en hassas deniz alanlarından bazılarını potansiyel olarak devre dışı bırakabileceği anlamına geliyor.
Bu olasılık, Yunanistan ve Türkiye'nin deniz yetki alanları, enerji projeleri, deniz parkları ve Doğu Akdeniz'deki rekabet eden talepler konusundaki gerilimlerle baş etmeye devam ettiği bir dönemde gündeme geliyor.
