Yunanistan Kültür Bakanlığı, Sisam Adası'nın Karlovasi bölgesindeki tarihi Meryem Ana Kilisesi'nde (Panagia) restorasyon çalışmalarına başlarken, adadaki iki önemli anıtı da yeniden ziyarete açtı. Adanın kültürel mirasını korumak için 10 milyon avronun üzerinde yatırım yapılıyor.
Projeler, Karlovasi'deki Meryem Ana Kilisesi'nin restorasyonu, Ano Vathy'deki post-Bizans dönemi Ai Giannakides (Vaftizci Aziz Yahya) Kilisesi'nin yeniden açılışı ve Pythagoreio'daki Erken Hristiyan Mezarlığı'nı kapsıyor. Fon, Bakanlığın Ulusal Kalkınma Programı ve İyileşme ve Dayanıklılık Tesisi'nden sağlanıyor.
Kültür Bakanı Lina Mendoni, Karlovasi'deki bu tarihi kilisenin restorasyonunun, 2020 depreminde aldığı ağır hasarın ardından önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Bakanlığın 2026-2030 Ulusal Kalkınma Programı'ndan finanse edilen 7,5 milyon avroluk projenin üç yıl içinde tamamlanmasının beklendiğini belirtti.
Mendoni, Başbakan Kiryakos Miçotakis'in en başından beri restorasyonla kişisel olarak ilgilendiğini ve anıtın önemini vurguladığını ifade etti. Ayrıca, Ai Giannakides Kilisesi ve Erken Hristiyan Mezarlığı'nın, İyileşme ve Dayanıklılık Tesisi tarafından finanse edilen kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından yerel topluma geri kazandırıldığını duyurdu.
Meryem Ana Kilisesi
Karlovasi'deki Meryem Ana Metropolit Kilisesi, 30 Ekim 2020 depreminde büyük yapısal hasar gördü. Kültür Bakanlığı, 265.748 avro tutarında acil durum stabilizasyon çalışmaları başlattı ve ardından kapsamlı bir restorasyon ve deprem güçlendirme projesi hayata geçirdi. İhale sürecinin ardından yüklenici, üç yıllık inşaat programı kapsamında çalışmalara başladı.
Restorasyon çalışmaları, Kültür Bakanlığı, Denizcilik Bakanlığı'na bağlı Ada Politikası Genel Sekreterliği ve Sisam, İkarya ve Fourni Kutsal Metropolü arasındaki işbirliğiyle yürütüldü. Denizcilik Bakanlığı 250.000 avro sağladı.
Ai Giannakides Kilisesi
Yerel olarak Ai Giannakides olarak bilinen Vaftizci Aziz Yahya Kilisesi, Sisam'ın en önemli Bizans sonrası anıtlarından biridir. 18. yüzyılın ikinci yarısında Zoodohos Pigi Manastırı'na bağlı olarak inşa edilen çift kilise, dört kubbesi, süslü bir çan kulesi, ortak bir narteksi ve kendine özgü mimari unsurlarıyla dikkat çekiyor.
Restorasyon ekipleri, özel koruma yöntemleri ve uyumlu malzemeler kullanarak yıllar içinde oluşan bozulmaları onardı. Yapıyı güçlendirdiler, boyalı ve yontma süslemeleri korudular, altyapıyı iyileştirdiler ve anıtın tarihi karakterini koruyarak çevre düzenlemesi yaptılar.
Bir sonraki aşamada, gerekli izinler ve program anlaşması tamamlandıktan sonra Kuzey Ege Bölgesi'nin finansmanıyla ahşap ikonostasis ve ikonalar korunacak.
Erken Hristiyan Mezarlığı
Pythagoreio'daki Glifada Erken Hristiyan Mezarlığı, Sisam'ın en önemli arkeolojik alanlarından biridir. 4. yüzyıldan 7. yüzyılın ortalarına kadar mezarlık olarak kullanılan alan, antik dünyadan Hristiyan dünyasına geçişi yansıtıyor.
Arkeolog Konstantinos Tsakos önderliğinde 1969'da başlayan arkeolojik kazılar, İyileşme ve Dayanıklılık Tesisi tarafından finanse edilen tamamlanmış restorasyon projesi kapsamında devam etti. Araştırmacılar, mezarlığın tam planını ortaya çıkardı; 4. yüzyıldan kalma bir martyrion, 28 sanduka mezar, 17 arkosolyum ve yeniden kullanılmış Helenistik mezarlar dahil olmak üzere, alanın yüzyıllar boyunca sürekli kullanıldığını doğruladılar.
Kazılar ayrıca seramik, haç, mücevher, yaklaşık 500 kandil ve İmparator Justinianus dönemine ait dokuz altın solidus dahil önemli eserleri ortaya çıkardı. Bu buluntular, gömü gelenekleri ve Sisam'ın ilk Hristiyan topluluklarının yaşamları hakkında yeni bilgiler sağlıyor.
Koruma ekipleri ayrıca drenaj çalışmaları, ziyaretçi yolları, aydınlatma, yönlendirme tabelaları, seyir ve dinlenme alanları dahil olmak üzere kapsamlı yapısal onarımlar ve alan iyileştirmeleri gerçekleştirdi.
Mendoni, Sisam ziyareti sırasında Karlovasi kilisesindeki yüklenicinin çalışmalara başladığını resmen duyurdu ve restore edilen Ai Giannakides Kilisesi ile Erken Hristiyan Mezarlığı'nı resmen teslim etti. Törene yerel kilise liderleri, seçilmiş yetkililer ve Kültür Bakanlığı'ndan üst düzey temsilciler katıldı.
