Ege ve Doğu Akdeniz'deki deniz projeleri ile Mavi Vatan tasarısı gerilimi artırırken Atina'da Türkiye ile diyalog kanalı açık tutuluyor. AB savunma rolü tartışmaları, darbe sonrası sığınan subayların hikâyesi ve diplomatik temaslar Yunan-Türk ilişkilerindeki gelişmeleri şekillendiriyor.
Yunanistan Genelkurmayına göre Pazartesi günü Atina Uçuş Bilgi Bölgesi'nde yedi Türk uçağı tespit edildi. Faaliyetler hava trafik düzenlemelerinin yedi kez ihlaline ve Yunan hava sahasının dokuz kez ihlaline yol açtı. Olaylar Atina ve Ankara arasında süren havadaki gerilim ortamında gerçekleşti.
Büyük Deniz Bağlantısı’nın Kıbrıs ve İsrail ile elektrik bağlantısı için bir sonraki aşaması, bildirim ile ön koordinasyon arasındaki anlaşmazlığı yeniden alevlendiriyor. Ankara’nın Mavi Vatan doktrinini iç hukuka taşıma planları, deniz yetki iddiaları ve enerji altyapısı üzerinden süregelen gerilimi daha da büyütüyor.
Stockholm'daki Aziz George Katedrali'nde düzenlenen ayinde İsveç ve Tüm İskandinavya Metropoliti Kleopas, görev süresini tamamlayıp Atina'ya dönecek olan Yunan Büyükelçisi Ekaterini Fountoulaki'ye teşekkür etti. Büyükelçi, önümüzdeki günlerde Yunan-Türk ilişkileri üzerine çalışmak üzere Atina'ya dönecek. Ayin sırasında çocuklar büyükelçiye yerel kiliseden bir hediye takdim etti.
Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı hattı için deniz tabanı etütlerinin yeniden başlaması öncesi Atina, Paris ve Lefkoşa dar bir takvime karşı Ankara'nın mesajlarını çözmeye çalışıyor. Girişimi Fransızlara bırakan Yunan tarafı, Türkiye'nin izin talebini reddederken Ankara 28. meridyenin doğusundaki faaliyetler için yetki iddiasını sürdürüyor. Kasos krizi gölgesinde gelişen gerilim, iç siyasete de yansıyor.
2016 darbe girişiminin ardından helikopterle Dedeağaç'a sığınan sekiz Türk subayının hikâyesi on yıl sonra yeniden ele alınıyor. Medusa'nın çalışmasında dönemin yetkilileri geliş, hukuki süreç ve izolasyon yıllarını anlatıyor. Yayın, subayların aileleriyle buluşmaları ve Yunanistan'dan ayrılışlarına kadar süren süreci belgelerle gözler önüne seriyor.
Kıdemli bir Yunan diplomatik kaynağı, Türkiye'nin Yunanistan'a yönelik savaş tehdidi sürerken Avrupa savunma mekanizmalarına katılmasının söz konusu olamayacağını belirtti. Atina, Ekim'de BM Güvenlik Konseyi başkanlığı döneminde Türkiye ile diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Kaynak ayrıca Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısı, gıda ve enerji riskleri ile İran müzakerelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 81. BM Genel Kurulu'nda Ankara ile diyaloğu sürdürme mesajı verdi ancak kırmızı çizgilerinden taviz vermedi. Konuşmasında casus belli, deniz hukuku ve Kıbrıs meselesini vurgulayan Miçotakis, Yunan ekonomisi ve yapay zeka düzenlemelerine de değindi.
Miçotakis BM 81. Genel Kurulu'nda Yunanistan'ın diyalogdan yana olduğunu ancak egemenlik haklarına yönelik tehditleri kabul etmeyeceğini söyledi ve ülkeyi Doğu Akdeniz'de istikrar direği olarak tanımladı. Türkiye ile ilişkilerde UNCLOS çerçevesini vurgularken Kıbrıs'ı BM güvenilirliği testi olarak nitelendirdi. Yapay zekâ düzenlemesi, Gazze, Ukrayna ve ekonomideki iyileşmeye de değindi.
Kyriakos Miçotakis, BM Genel Kurulu'nda Yunanistan-Türkiye diyaloğunun uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkelerine dayanması gerektiğini vurgulayacak. Konuşmada Kıbrıs, enerji, Gazze ve Ukrayna gibi krizler ile yapay zekânın uluslararası düzenlemesi ve Yunan ekonomisinin performansı ele alınacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yunanistan'ı Türkiye'nin düşmanı değil komşusu ve NATO müttefiki olarak tanımladı. Atina'daki üst düzey bir hükümet kaynağı bu değişimi olumlu karşılayarak gerginliğin azalması gerektiğini vurguladı. Erdoğan ayrıca Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda ABD'den somut adım beklediklerini söyledi.
Başbakan Kiryakos Miçotakis, BM Genel Kurulu'nda Yunan-Türk ilişkilerine net mesajlar verecek ve Kıbrıs meselesine özel vurgu yapacak. Konuşmada yapay zekanın riskleri ve güçlü bir düzenleyici çerçeve ihtiyacı da geniş yer tutacak.
Atina, Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın Tripolitsa'nın 205. yıl dönümü paylaşımını tarihin sistematik çarpıtılması ve araçsallaştırılması olarak niteledi. Yunan diplomatik kaynakları tarihsel hafızanın dış politika aracı yapılamayacağını, güven ve iyi komşuluk ilişkilerine zarar verdiğini vurguladı. Tarihsel hafıza üzerinden gerilim iki ülke arasında sürüyor.
Başbakan Kyriakos Miçotakis, BM Genel Kurulu'nda uluslararası hukuka vurgu yaparak Türkiye'ye yanıt vermeye hazırlanıyor. Kıbrıs meselesi Yunan diplomasisinin önceliği olurken, Miçotakis ve Dışişleri Bakanı George Gerapetritis New York'ta yoğun görüşmeler gerçekleştiriyor. Yunan heyeti seyrüsefer özgürlüğü ve Doğu Akdeniz'de hukukun üstünlüğü mesajını öne çıkarmayı hedefliyor.
Ankara'nın tek taraflı NOTAM'ı Ege'de Yunanistan ve Türkiye arasında yeni bir gerilim dalgası başlattı. Bildiri, arama kurtarma ve çevre koruma gerekçesiyle kuzey Ege'den Oniki Ada'ya uzanan alanları kapsıyor. Atina karşı NOTAM yayınlayarak faaliyetleri tanımadığını açıkladı.
Türkiye, Ege'de Yunan adaları ve karasuları üzerinden yürüttüğü tartışmayı deniz üstü rüzgar çiftlikleri, deniz parkları ve elektrik kabloları gibi enerji projelerine taşıyor. Atina'nın yenilenebilir enerji çerçevesi, deniz parkları ve Girit-Kıbrıs kablosu gibi girişimleri Ankara'nın itirazlarıyla karşılaşıyor. Diplomatik yakınlaşmaya rağmen enerji ve altyapı projeleri iki ülke arasındaki yetki çatışmasını pratikte görünür kılıyor.
BM Genel Kurulu'nda bir araya gelecek olan Yunan Başbakanı Kyriakos Miçotakis ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında görüşme ihtimali düşük görünüyor. Ege ve Doğu Akdeniz'de gerilim yeniden tırmanırken iki ülke seçim dönemine giriyor ve resmi bir gündem oluşturulmadı. Zıt söylemler ve çakışan programlar, New York'ta yalnızca son dakika teması şansını bırakıyor.
BM Genel Kurulu'nda Yunanistan, Erdoğan'ın New York'taki temaslarını ve Washington-Ankara hattından gelen mesajları yakından takip ediyor. Miçotakis ile Erdoğan arasında resmi bir görüşme planlanmazken Atina, Libya mutabakatı, F-35 programı ve Kıbrıs elektrik kablosu gibi başlıklardaki gelişmeleri izliyor. ABD Dışişleri Bakanı Rubio'nun ekim başında Atina'ya yapacağı ziyaret de bölgesel dengeler açısından önem taşıyor.
Türkiye'nin Ege adaları ve Yunanistan-Kıbrıs elektrik interkonneksiyonu uyarılarına karşılık Yunan kaynakları Başbakan Miçotakis'in tehditleri kabul etmeyecek mesajına işaret ediyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan adaların askerileştirilmesini ve projeye yönelik araştırmaları eleştirirken, Atina-İsrail savunma iş birliği Ankara'da rahatsızlık yaratıyor.
Atina ve Ankara, New York'ta yapılacak 81. BM Genel Kurulu öncesinde temaslarını yoğunlaştırıyor. Yunan Başbakanı Kyriakos Miçotakis 24 Eylül'de konuşacak ve BM Genel Sekreteri António Guterres ile bir araya gelecek. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Macron ile görüşmesi planlanıyor, Trump ile temas ise henüz resmen doğrulanmadı.
Atina ve Ankara, 81. BM Genel Kurulu öncesinde New York'ta bir dizi temas hazırlıyor. Yunan Başbakanı Kyriakos Miçotakis 24 Eylül'de Genel Kurul'da konuşacak ve BM Genel Sekreteri António Guterres ile görüşecek. Kıbrıs meselesi ve Yunan-Türk deniz anlaşmazlıkları üst düzey haftanın gündeminde kalmaya devam ediyor.
Yunan Başbakanı Kyriakos Miçotakis 21-25 Eylül'de ABD turunda olacak. San Francisco'da Nvidia ve Tesla ziyaretleri ile Silikon Vadisi temasları yapacak, New York'ta BM Genel Kurulu'nda konuşacak ve 30'dan fazla kurumsal yatırımcıyla bir araya gelecek. Program 25 Eylül'de Bloomberg canlı röportajıyla sona erecek.
Yunanistan’ın Türkiye’ye yaptığı diplomatik nota ile 12 deniz mili kıyı suları hakkını açıkça gündeme getirmesi tartışmayı yeniden alevlendirdi. Yazıda, tek seferde değil aşamalı genişletme yoluyla Türkiye’nin casus belli tehdidiyle sınanabileceği ve Yunanistan’ın deniz hukuku karşısındaki tutarlılığının güçleneceği savunuluyor. Yazar, kararın kapsamlı bir plan, doğru zamanlama ve iç birlik gerektirdiğini vurguluyor.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ege'de pervasız hareketlere karşı Yunanistan'ı uyardı ve Türk silahlı kuvvetleri ile sahil güvenliğinin yüksek teyakkuzda olduğunu belirtti. Fidan, Atina'nın tutumunu seçim takvimine bağlarken, silahsızlandırılmış statülü adaların militarizasyonunu kabul etmeyeceklerini yineledi. Meis'ten Başbakan Miçotakis ise Türkiye'ye açık mesaj göndererek ada sakinleri için yıllık 5.000 euro teşvik açıkladı.
Türk medyası Başbakan Miçotakis'in Meis ziyaretini geniş şekilde işledi. Milliyet yazarı Özay Şendir, İsrail'in Yunanistan ile Türkiye arasında çatışma çıkarmaya çalıştığını öne sürdü ve Türkiye'nin müzakereyi tercih ettiğini savundu. Sözcü, A Haber ve CNN Türk de adanın militarizasyonu, yakınlığı ve ziyaretin zamanlaması üzerinden farklı değerlendirmeler yaptı.