Roma (AP) — Cumartesi günü 10 binden fazla Vespa, Kolezyum ve Roma Forumu çevresinde turlayarak ikonik scooter'ın 80. yıl dönümünü kutladı.
Meraklılar dünyanın dört bir yanından geldi; AP, kıta Avrupası'nın farklı bölgelerinden, kuzey İngiltere'den, San Francisco'dan, Avustralya'nın Gold Coast kentinden, Filipinler'den ve daha birçok yerden insanlarla konuştu. Vespa tutkunları, zamansız olarak gördükleri bu markayı kutlamak için Ebedi Şehir'in arnavut kaldırımlı sokaklarında buluştu. En azından bir günlüğüne Ferrari ve Ducati unutulurken küçük Vespa onları tozuna boğdu.
Fransa'dan emekli Natalie Dunand, 61. yaş gününü de kutlayarak “Vespa tutkusu İtalyan stili, özgürlük ve 60'larla ilgili. Bayılıyorum” dedi.
1953 yapımı “Roma Tatili” filminde Gregory Peck'in Audrey Hepburn'ü Roma'nın merkezinde romantik bir şekilde gezdirmesiyle dünya çapında üne kavuşan iki tekerlekli araç, o zamandan beri “Yetenekli Bay Ripley” ve daha yakın zamanda animasyon “Luca” gibi filmlerde de yer aldı.
Geçmiş bir dönemi anımsatan kıvrımlı hatları ve izleyenlerde gülümseme yaratma becerisiyle Vespa — İtalyanca'da “eşek arısı” anlamına geliyor — motosiklet dünyasında Volkswagen Beetle'ın otomobillerdeki yerine sahiptir.
İcadı, II. Dünya Savaşı sonrası İtalya'nın enkazdan yeniden inşa sürecinde bir tesadüf eseri oldu. Bombalamalarla Pontedera fabrikası yıkılan büyük uçak üreticisi Piaggio, vites değiştirmek zorunda kaldı. Önemli ölçüde küçülen Piaggio, scooter üretmeye başladı.
Piaggio'nun pazarlamadan sorumlu başkan yardımcısı Davide Zanolini'ye göre kadınlar ilk hedef müşteriler arasındaydı çünkü uzun eteklerle bacaklarını göstermeden kullanabiliyorlardı. Bu durum Vespa'nın tasarımına da yansımıştır.
Zanolini AP'ye verdiği röportajda “Şekli, zarafeti. Vespa'nın bu çok büyüleyici tavrı bir erkekten çok bir kadına ait” dedi.
Küçük iki tekerlekli araç, İtalya'nın ekonomisini canlandırmaya yardımcı oldu ve kısa sürede her yerde görülmeye başlandı.
1950 tarihli bir AP makalesi, Vespa'ların o kadar yaygınlaştığını ve “kesik kesik egzoz gürültülerinin” Roma'nın merkezini Indy 500 gibi gösterdiğini söylüyordu. Makalede “Muhtemelen dünyada bundan daha gürültülü bir scooter yoktur” deniyordu. “Roma'da yüksek sesle dolaşan scooter'ların, motor tutkunu Amerikalıları Aziz Petrus Bazilikası veya Kolezyum kadar etkilediği söyleniyor. Scooter, ziyaretçilere kavşaklarda dört yöne birden bakmayı çabucak öğretiyor.”
Perşembe günü Vespa tutkunlarının gelmeye başlamasıyla şehrin her yeri scooter'larla doldu ve seyahat grupları eşleşen tişörtleriyle varlıklarını belli etti. Benzer manzaralar yeniden sıradan hale geldi.
Roma'daki Mermer Stadyumu'nun dışındaki otoparkta, son seksen yılın tüm modellerinden Vespa sıraları vardı. Bir motosiklet rallisini andırıyordu — ama sevimli haliyle. Bazı Vespa'larda çiçekler ve oyuncak hayvanlar vardı.
Dunand'ın Westie cinsi köpeği, sıcağa dayanması için tüyleri kısa kesilmiş olarak arkasında seyahat etti. Tokyo'dan 8 yaşındaki kızıyla gelen bir adam, kendi kulübünün flamasını bir İtalyan'la takas etti. Diğerleri çıkartma alışverişi yaptı. Bir Alman'ın iri sol baldırına dövme yapılmış Vespa logosunun yanında üç kelime vardı: “La Dolce Vita” — Tatlı Hayat.
Meraklılar, markanın o dönemde yaşamamış olanlar için bile bir nostalji duygusu uyandırdığını anlattı. Birçoğu, daha büyük motosikletleri daha çevik ve kullanımı kolay Vespa'larla değiştirdiklerini çünkü daha hafif ve otomatik olduklarını, gazın el tutamağında bulunduğunu belirtti.
59 yaşındaki kamyon şoförü Andrew Walton, ilk Vespa'sını yaklaşık 20 yıl önce aldığını ve bir daha geri dönmediğini söyledi. “Biniyorsun, çeviriyorsun, gidiyorsun. Çok kolay” dedi. Walton az önce Newcastle'dan sekiz günlük bir yolculuk yapmıştı: önce feribotla Rotterdam'a, ardından Ren Nehri boyunca Almanya üzerinden Avusturya'nın “Romantik Yolu”na ve son olarak İtalya sahili boyunca güneye inmişti.
Roma belediye başkanının Mermer Stadyumu'nda kurdelesini kesmesinin ardından ziyaretçiler şarkı söyleyerek, tezahürat yaparak, bayrak sallayarak içeri akın etti. Birçoğu doğrudan hediyelik eşya dükkanına yöneldi ve Vespa ceketlerinden şapkalara, battaniyelere, su şişelerine ve şemsiyelere kadar her şeyi satın alabildi. Ancak erken gelenlerin çoğu, yan tarafında “80 Years of an Icon” yazılı sınırlı üretim kaskına göz dikmişti.
Bir fotoğraf sergisi, Vespa'ların klasik sahnelerini gösteriyordu — çiçekli bir alanda piknik yapan çiftler, bikini ve plaj topuyla deniz kenarı kaçamakları, Akdeniz güneşi altında yolculuklar — ve ayrıca 1963'te kutup dairesine Vespa'yla ulaşan kaşif Soren Nielsen gibi hayal edilemeyecek diğerlerini de içeriyordu.
Piaggio koleksiyonundan tertemiz Vespa'lar da sanki poz veren modeller gibi sergileniyordu ve idealize edilmiş fiziksel özelliklere sahip yakındaki mermer heykellere gösterilen ilgiyi üzerine çekiyordu.
Zanolini, şirketin 1946'dan bu yana dünya çapında yaklaşık 20 milyon Vespa sattığını ve bugün 110 ülkede satış yaptığını söyledi. ABD'de Florida ve Kaliforniya'da popüler olan Vespa, Austin gibi bazı yerlerde de ilgi görmeye başladı. Ancak Zanolini'ye göre Amerika'da hâlâ niş bir ürün.
Indiana'da 108 yıllık bir araba bayisinin sahibi olan Burke Sandman, ilk Vespa'sını yaklaşık 20 yıl önce — sepetine hayran kalarak — aldığını anlattı. Hızla çevrede satıcı olmadığını fark etti ve Piaggio ile iletişime geçerek işe girdi. ABD genelinde yaklaşık 1.000 Vespa satan Sandman, kendisi için 15 tane aldı.
Sandman Vespa Köyü içinde yaptığı açıklamada “Kimse Vespa hakkında kötü bir şey söylemez. Bu çılgınca” dedi. “Başka markaları Vespa ile değiştiren herkes asla geri dönmez. Bununla ilgili bir şey var. Ve herkes İtalyan şeylerini sever. Avrupa'dan dönen birçok insan geliyor ve bu hastalığa yakalanmış oluyor.”
AP muhabirleri David Biller ve Trisha Thomas, AP kurumsal arşivcisi Sarit Hand'in katkılarıyla.
