Efsanevi Yunan opera sanatçısı Maria Callas, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yeni euro banknotları için kısa listeye alınan isimler arasında yer aldı. ECB, gelecekteki banknotlar için önerilen tasarımları kamuoyuyla paylaştı. ECB Başkanı Christine Lagarde, yeniden tasarımın ortak kimliği güçlendirme fırsatı olduğunu belirterek, "Euro banknotları bir ödeme aracından daha fazlasıdır; Avrupa'nın en somut ifadelerinden biridir. Güzellik ve anlamı birleştiren tasarımlarla ortak kimliğimizi pekiştirecekler" dedi.
Maria Callas, 'Avrupa kültürü' teması altında 5 euroluk banknotun yüzü olarak seçilen isimlerden biri oldu. Listede ayrıca Ludwig van Beethoven (10 euro), Marie Curie (20 euro), Miguel de Cervantes Saavedra (50 euro), Leonardo da Vinci (100 euro) ve Bertha von Suttner (200 euro) da bulunuyor. ECB'nin açıklamasına göre portreler, bireysel kimliğin ötesine geçerek kültürel üretim için ortak insan kapasitesini temsil ediyor. Banknotların arka yüzlerinde ise farklı yaş ve geçmişlerden insanların bir araya geldiği çağdaş kültürel alanlar yer alıyor.
ECB, 'Nehirler ve kuşlar' adlı ikinci bir temaya dayalı tasarımları da açıkladı. Bu temada 5 euroluk banknotta dağlardaki kızıl duvar tırmaşık kuşu, 10 eurolukta şelale kenarındaki yalıçapkını, 20 eurolukta arı kuşu sürüsü, 50 eurolukta kıvrımlı nehir vadisi üzerinde uçan leylek, 100 eurolukta çamur düzlüğünde kılıçgaga ve 200 eurolukta okyanus dalgalarında süzülen kuzey sümsük kuşu yer alıyor. ECB'ye göre kuş, ön yüzde tek başına, arka yüzde ise gruplar halinde görünerek toplumlar ve doğa arasındaki diyaloğu ve karşılıklı bağımlılığı simgeliyor.
ECB, Avrupa Birliği genelinde vatandaşları 21 Eylül'e kadar öneriler hakkında görüş bildirmeye davet etti. 2023 yılında yapılan kamuoyu anketine 365 binden fazla yanıt geldi ve iki tema öne çıktı: 'nehirler ve kuşlar' ile 'Avrupa kültürü'. Kısa listeye alınan tasarımlar, grafik tasarımcıların 1.200'den fazla başvuru yaptığı AB genelindeki bir yarışmadan çıktı. 25 tasarımcı teklif sunmaya davet edilirken, başvurular 21 uzmandan oluşan bağımsız bir jüri tarafından değerlendirildi.
ECB Yönetim Konseyi'nin, jürinin tavsiyelerini, teknik değerlendirmeleri ve kamuoyu anketlerinin sonuçlarını dikkate alarak nihai tasarım konseptini 2026 yılı sonuna kadar seçmesi bekleniyor. Yeni banknotlar kademeli olarak dolaşıma girecek, mevcut euro banknotları ise geçerliliğini koruyacak ve tam değerini muhafaza edecek. Yeniden tasarım ayrıca nakit ödemeleri daha güvenli hale getirmek için güvenlik özelliklerini de iyileştiriyor.
'Avrupa kültürü' temasının kısa listedeki tasarımcılarından biri de Yunan tasarımcı Myrsini Vardopoulou (E Tasarımı). Vardopoulou, daha önce aralarında 2023'te sanatçının doğumunun 100. yılını anan bir pulun da bulunduğu birçok Yunan posta pulu tasarlamıştı. Tüm tasarım önerileri ECB'nin web sitesinde görülebilir ve halk burada tasarımlar için oy kullanabilir. Çevrimiçi tepkiler karışık: Birçok kişi kuş tasarımlarını güzel, harika ve temiz bulurken, bazıları kültürel figürler arasındaki sınırlı milliyet çeşitliliğini eleştirdi veya tam bir yeniden tasarıma gerek olup olmadığını sorguladı.
