Atina – Eski Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Atina'daki Savaş Müzesi'nde düzenlenen 28 Ekim yıldönümü töreninde konuştu. Törende eski Başbakan Antonis Samaras da hazır bulundu. Karamanlis, Yunan-Türk ilişkilerinde karşılıklı taviz mantığını reddederek ulusal çıkar meselelerini kararlı bir dille gündeme getirdi. Elektrik bağlantısı için Türk onayının kabul edilmesinin Ege için daha geniş sonuçları olan bir emsal yaratacağını söyledi.
Karamanlis, Yunanistan'ın Kasos-Kıbrıs kablosu için Türkiye'den izin isteyemeyeceği mesajını açıkça verdi. Türkiye'nin Ege'yi 25. paralele kadar kontrol etme planına karşı da uyardı. Batılı müttefiklerin Ankara ve Kıbrıs konusundaki tutumunu ise sert bir dille eleştirdi.
Karamanlis, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısına özellikle vurgu yaptı. Türkiye'nin müdahalelerini, Ankara'nın bir Avrupa projesinin uygulanmasında bile söz sahibi olma çabasına bağladı.
“Bu nedenle, kablo için Türkiye'den izin verilmesi yönündeki hiçbir talep kabul edilemez. Buna bildirim denilsin, duyuru denilsin ya da başka bir şey denilsin, fark etmez. Bundan sonra adalarımız arasında yapılacak en küçük altyapı projesi bile olsa, Ege'de Türkiye'nin izni olmadan hiçbir şey yapamayacağız” diyerek altını çiziyor.
Eski başbakan, Ankara'nın tek tek ileri sürdüğü iddiaların arkasında Ege'deki mevcut düzeni altüst etmeyi amaçlayan genel bir plan gördüğünü belirtti. Bunların uzlaşmalarla çözülebilecek yanlış anlaşılmalar ya da farklılıklar olduğu görüşünü reddediyor. 1974'ten bu yana Yunan hükümetlerinin tamamının diyalog yoluyla anlaşmaya varmaya çalıştığını hatırlatıyor.
“Bu görüşleri savunanlar bu nedenle yanılıyor, hem de ciddi biçimde yanılıyor. Türkiye'nin stratejisini yanlış okuyorlar” diye altını çiziyor. Karamanlis'e göre bu, “Ege'deki statükonun topyekûn altüst edilmesini amaçlayan kapsamlı bir plan”. Bu planın amacı, Ege'nin tam ortasında haklar elde etmek ve bölgeyi 25. paralele kadar kontrol etmek. Karamanlis, Türkiye'nin “casus belli” (savaş sebebi) olarak nitelendirdiği iddiaya, gri bölgelere, adaların kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgesinin sorgulanmasına ve adaların silahsızlandırılması taleplerine örnek veriyor.
Aynı bağlamda Karamanlis, Libya Meclisi'nin Türkiye-Libya anlaşmasını onaylamasını Yunan çıkarları açısından olumsuz bir gelişme olarak değerlendirdi. Hukuki bir etki doğurmasa da bunun bir güç gösterisi ve fiili durumlar yaratma girişimi olduğunu savundu.
Karamanlis'in eleştirileri Batılı ortakların tutumuna da uzandı. Özellikle eşit mesafe politikalarını, Türkiye ile yapılan silah anlaşmalarını ve Kıbrıs meselesinin ele alınışını hedef aldı.
“Müttefikler ve ortaklar, hesaplı tarafsız rolünü oynayıp fail ile mağdur arasında eşit mesafe koyduklarında sorumluluktan kaçamazlar” dedi. Ukrayna için yürütülen uluslararası seferberlikle Kıbrıs'a yönelik tutumu karşılaştırdı.
Karamanlis, aynı zamanda Atina'ya Rusya ve Çin ile ilişkileri ve Arnavutluk konusunda uygulanan baskıya da değindi. Prespa Anlaşması, Kosova meselesi ve Alman tazminatları konularını da gündeme getirdi.
Buna karşın Karamanlis, Yunanistan'ın Batı İttifakı ve Avrupa Birliği'ne hak ettiği şekilde ait olduğunu açıkça belirtti. Ancak karşılıklılık, saygı ve somut dayanışma çağrısında bulundu. Ortaklarını rahatsız etmemek için ulusal tutumlarını sürekli dile getirmekten kaçınması gerektiği görüşünü ise “boyun eğmenin en açık örneği” olarak niteledi.
