Yunanistan'da bu yaz köy festivalleri yeniden canlanırken, giderek daha fazla genç geleneksel müziği benimsiyor ve gelenekleri yeni nesillere taşımaya yardımcı oluyor.
Kilise ayinleri sona erip müzisyenler köy meydanlarında enstrümanlarını akort etmeye başladıktan kısa süre sonra dans halkaları oluşuyor ve genişliyor. Yaşlı kuşaklar hâlâ ilk adımları atıyor, ancak giderek daha fazla genç katılımcı ve çocuk da onlara katılarak mevsimlik kutlamaları kültürel sürekliliğin canlı bir ifadesine dönüştürüyor.
Atina-Makedonya Haber Ajansı'na konuşan Selanik Aristoteles Üniversitesi Müzik Çalışmaları Bölümü profesörü Maria Alexandrou, bu yenilenen ilginin daha geniş bir kültürel hareketi yansıttığını söyledi.
"Küçük çocukların dans halkasına girmesi beni duygulandırıyor; bu bir birlik ve uyum sembolü," dedi. "Yaz, insanlara Yunanistan'ın farklı bölgelerinden melodiler ve şarkılar canlandırma fırsatı veriyor. İnsanlar dans ediyor, duygularını serbest bırakıyor, gelenekle yeniden bağlantı kuruyor ve herkes hoş karşılanıyor."
Alexandrou, hem geleneksel hem de Bizans müziğinin artan çekiciliğinin, müzik mirasını korumaya yönelik akademik çabalar, müzik okullarının etkisi, kültürel derneklerin rolü ve nesiller arasında aktarılan kişisel deneyimler gibi birden fazla faktörden kaynaklandığını belirtti.
"Birçok genç halk müziğini keşfetti ve geleneksel sesler aracılığıyla çağdaş bir ifade biçimi buldu. Bu bizim temelimiz. Onu içimizde taşıyoruz," dedi.
Müzisyen ve Pontus lirası icracısı Vasilis Mavromoustakidis, bu eğilimi daha geniş bir kimlik arayışına bağladı.
"Benim kuşağımda geriye bakma ve sosyal ve müzikal kimliğimizin unsurlarını bulma yönünde bilinçsiz bir eğilim var," dedi. "İnsanlar önceki nesillerden aktarılan melodiler veya ritimler duyduğunda, toplantılar tamamen farklı bir anlam kazanıyor."
Mavromoustakidis, Pontus müziğiyle olan bağının aile geleneğinden gelmediğini açıkladı. Çocukken bir dans dersi sırasında lira sesini duyduktan sonra enstrümanı öğrenmeye kararlı hale geldi ve sonunda kariyer planlarını değiştirerek üniversitede müzik okudu.
Geleneksel müziği katılımcı ve dirençli olarak tanımlayan Mavromoustakidis, topluluklar onu aktif bir şekilde canlı tuttukça gelişmeye devam ettiğini belirtti.
Alexandrou ayrıca, 2019 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alınmasının ardından uluslararası tanınırlık kazanan Bizans müziğine artan ilgiye dikkat çekti.
Bizans ilahisini Helenizm'in büyük kültürel hazinelerinden biri olarak tanımladı ve üniversiteler, müzik okulları, kiliseler ve konservatuvarların giderek onun incelenmesini ve gelişimini desteklediğini söyledi.
Araştırmacılar, daha geniş etkilerini incelemeye devam ediyor. Çalışmalar, Bizans müziğinin küçük çocuklarda rahatlama ve duygusal düzenlemeyi nasıl destekleyebileceğini araştırırken, mevcut araştırmalar otizm spektrumundaki çocuklar için olası faydaları ve nörolojik sağlıktaki rolünü de inceliyor.
İleriye dönük olarak Alexandrou, Yunanistan'ın müzik mirasını korumanın ilkokullarda daha güçlü müzik eğitimi, geleneksel enstrümanlarda ustalık için daha fazla destek ve tarihi repertuvarlara yenilenmiş bir ilgi gerektireceğini savundu.
Mavromoustakidis bu çabaya şimdiden katkıda bulundu. Modern Pontus performanslarının dar bir şarkı kataloğuna dayanmasından endişe duyan sanatçı, unutulmuş materyalleri geri kazanmak için arşivleri, kütüphaneleri ve tarihi kayıtları araştırdı. Çalışmaları, daha önce duyulmamış 12 müzik parçasından oluşan bir koleksiyon ortaya çıkardı ve bu parçalar artık performanslara geri döndü ve lira öğrenen genç dinleyicilerden güçlü ilgi gördü.
