Christopher Nolan'ın büyük beklentiyle beklenen filmi The Odyssey, 17 Temmuz'da dünya genelinde vizyona girmeye hazırlanıyor. Matt Damon'ın efsanevi Yunan kralı Odysseus'un sandaletlerini giydiği filmi, hem sinemaseverler hem de klasik edebiyat uzmanları yakından takip ediyor. Ancak heyecanın yanı sıra sorular da artıyor: Bu modern yapım, Homeros'un kadim destanının görkemli mirasını gerçekten karşılayabilecek mi?
Hollywood'dan çok daha önce, yaklaşık 2 bin 700 yıl önce yazılan Homeros'un Odisseia'sı, savaş alanında zafere ulaşan parlak bir kahramanın, asıl mücadelesini eve dönüş yolunda vermesinin zamansız hikâyesini anlatıyor. Hikâyenin asıl kalbi, savaşın zaferinde değil, Odysseus'un sevgili Ithaca'sına dönmek için geçirdiği o korkunç on yılda yatıyor. Bu yolculuk, onun zekâsını, cesaretini ve sadakatini sınırlarına kadar zorluyor.
Kurnazlıkla Kazanılan Zafer, Sadece Güçle Değil
Ithaca'nın becerikli kralı Odysseus, Troya Savaşı'nı yalnızca silah gücüyle kazanmadı. Tam on yıl süren çıkmazın ardından, onun dahiyane stratejisi — ünlü Tahta At — nihayet Troya'yı diz çöktürdü. Dev ahşap yapının içine gizlenen Yunan savaşçılar, şehre kaçırıldı ve bu da kentin dramatik çöküşüne yol açtı.
Odysseus, bu çatışmadan Yunan kralları arasındaki en keskin zekâlardan biri olarak çıktı. Ancak Homeros'un ortaya koyduğu gibi, asıl sınav daha yeni başlıyordu. Savaş, aslında daha kolay kısımdı.
Eve On Yıllık Bir Yolculuk
Ada krallığına hızlı bir dönüş bekleyen Odysseus, bunun yerine denizlerde on yıl daha tehlikeyle dolu bir süre geçirdi. İlahi güçler, canavarlarla karşılaşmalar ve insani zaaflar, kısa bir yolculuk olması gereken şeyi destansı bir hayatta kalma mücadelesine dönüştürdü.
Filosu şiddetli fırtınalarla rotasından sürüklendi. Adamları, meyvesi onlara vatanlarını unutturan Lotus Yiyiciler'in büyüsüne kapıldı. Tek gözlü dev Polyphemos'un mağarasında tuzağa düştüler; dev, birkaç arkadaşını yiyip bitirdi, Odysseus ise devi kör edip sağ kalanlarla kaçtı.
Bu meydan okuma, deniz tanrısı Poseidon'u öfkelendirdi ve Odysseus'un dönüşünü neredeyse imkânsız hale getireceğine yemin etti — ve bunu büyük ölçüde başardı.
Onu Neredeyse Yıkıma Sürükleyen Kayıplar
Odysseus nihayet Ithaca kıyılarına ulaştığında, her şeyini kaybetmişti: gemilerini, hazinelerini ve mürettebatındaki her bir adamını.
Yol boyunca:
- Büyücü Kirke, adamlarından bazılarını domuza çevirdi.
- Ölümcül deniz canavarları ve dev bir girdap diğerlerini yuttu.
- Açlıktan kıvranan mürettebatı, güneş tanrısı Helios'un kutsal sığırlarını kesti ve bu, ilahi bir öfkeye yol açarak son gemilerini de yok etti; Odysseus tek hayatta kalan oldu.
- Peri Kalypsos, onu adasında yedi yıl boyunca esir tuttu ve eve dönüş arayışından vazgeçerse ona ölümsüzlük vaat etti. Odysseus, karısı Penelope ve oğlu Telemakhos'a olan sadakatini sonsuz rahatlığa tercih ederek reddetti.
Odysseus, tüm bu gezintileri boyunca efsanevi kurnazlığına (metis), Athena'dan gelen ilahi yardıma ve her engeli aşmak için kırılmaz kararlılığına güvendi.
Nolan'ın Filmi Bu İsmin Hakkını Verebilecek mi?
Nolan'ın imza niteliğindeki büyük ölçekli sinematografisine yönelik beklentiler yüksek olsa da, proje bazı çevrelerden eleştiri aldı. Eleştirmenler ve Yunan mirası meraklıları, büyük bütçeli bir Hollywood yapımının Homeros'un orijinal eserinin şiirsel derinliğini, felsefi katmanlarını ve kültürel nüanslarını, onu sadece bir gösteri aksiyon filmine dönüştürmeden gerçek anlamda yakalayıp yakalayamayacağı konusunda endişeli. Geçmiş uyarlamalar, antik metne sadakatle modern sinema taleplerini dengelemekte çoğu zaman zorlanmıştı.
Odisseia, insanlığın en güçlü anlatılarından biri olmaya devam ediyor çünkü evrensel temaları işliyor: savaşın bedeli, eve duyulan özlem, aile bağlarının gücü ve ezici zorluklar karşısında insan ruhunun direnci. Nolan'ın versiyonunun bu mirası onurlandırıp onurlandırmayacağı veya yetersiz kalıp kalmayacağı, dünya çapındaki izleyiciler tarafından yakında görülecek.
Greek City Times, The Odyssey'nin küresel vizyon tarihini ve Yunanistan'ın ölümsüz kültürel mirasının kutlanmasını — ya da yeniden yorumlanmasını — takip etmeye devam edecek.
