NEW YORK (AP) — Çelik davullar, bayraklarla süslenmiş araçlar ve baharatlı tavuk şiş kokuları pazartesi günü Brooklyn’in Eastern Parkway caddesini doldurdu. Yüz binlerce kişi, ülkedeki en büyük Karayip kültürü kutlamalarından biri olan Batı Hint Günü Geçit Töreni için bir araya geldi.
Bu yıl Haitililer geçit törenine önceki yıllara göre çok daha ağır bir atmosfer altında katıldı. Geçtiğimiz yıl boyunca federal göçmenlik uygulamaları Karayip ve diğer siyahi göçmen topluluklarına karşı sertleşti. Haitililer, yüz binlerce kişinin ABD'de yasal olarak kalmasını sağlayan Geçici Koruma Statüsü (TPS) olarak bilinen kritik bir korumayı kaybetti.
Organizatörler, geçit töreninin bu yıl hem gururlu bir direniş göstergesi hem de travmatik bir yılda nadir görülen bir umut ışığı haline geldiğini belirtiyor.
Brooklyn yerlisi olan ve geçit törenindeki en büyük Haitili mas (maskaralı alay) topluluğu Lespri Ayiti yani "Haiti Ruhu"nu organize eden Natalie Lafontant, "Geçen yıldan bu yana TPS ile yaşananlar, gözaltı merkezlerindeki durum ve kendilerini geçindirecek geçerli bir yolu olmadan geri gönderilen insanlar nedeniyle üzerimizde kasvetli bir bulut var" dedi.
7 Eylül 2026 Pazartesi günü New York'ta, Brooklyn'in Crown Heights ve Flatbush mahallelerinde İşçi Günü'nde gün doğumunda Batı Hint Günü Geçit Töreni öncesinde J'Ouvert kutlamalarına katılanlar. (AP Fotoğraf/Angelina Katsanis)
Yine de zorluklara karşı verecekleri cevabın teslim olmak olmadığını vurguladı.
Lafontant, bir toplum merkezinde geçit töreni kostümlerini incelerken, "Karayipler hakkında, özellikle de Haiti hakkında bir şeyler biliyorsanız, müzik, dans ve sanatı kullanarak mücadele etmeye ve ilerlemeye devam ettiğimizi bilirsiniz" diye konuştu.
Göçmenlik Karşıtı Politikalar Gölgesinde Geçit Töreni Planlarını Hayatta Tutmak
Haziran ayında ABD Yüksek Mahkemesi, Mullin v. Doe davasında 6'ya 3 oyla, federal mahkemelerin Trump yönetiminin Haitili ve Suriyeli göçmenler için Geçici Koruma Statüsünü sonlandırma kararını inceleyemeyeceğine hükmetti. Bu karar, yaklaşık 350 bin Haitilinin bu korumayı kaybetmesinin önünü açtı. Bir federal yargıç kararı Ağustos ayı başında kesinleştirirken, Haitili TPS'ye bağlı çalışma izinleri 27 Temmuz'da sona erdi.
Yaklaşık 180 sanatçı, tasarımcı, müzisyen ve mahalle sakininden oluşan Lafontant’ın grubu, geçit törenine ikinci kez katılıyor. Grup bu yıl araç sponsorları bulmakta zorlandı.
Lafontant, "Karşılamamız gereken tüm sigortalar, yürüyen insanlar, onlara bakmanız gerekiyor, kostümler, tasarımcılar... Hepsini topladığınızda çok yüklü bir fatura çıkıyor. Ama ülkemizi sevdiğimiz için bunu yapmaya devam ediyoruz" dedi.
3 Eylül 2026 Perşembe günü New York'un Brooklyn bölgesinde, Batı Hint Günü Geçit Töreni öncesinde Lespri Ayiti Mas Camp için hazırlanan Haitili kostümleri sergileniyor. (AP Fotoğraf/Adam Gray)
Haitililerin New York ile Bağının Tarihi On Yıllara Dayanıyor
Göç Politikaları Enstitüsü'ne göre Lafontant, New York metropol bölgesinde yaklaşık 163 bin kişiden oluşan Haitili topluluğun bir parçası. Bu, Miami metropol bölgesinden sonra ABD'deki en büyük ikinci Haitili nüfusu.
Haitili göçmenlerin çoğu Flatbush, East Flatbush ve Crown Heights gibi Brooklyn mahallelerine yerleşti.
Haitililer New York'a, Jean-Claude "Baby Doc" Duvalier'in diktatörlüğü döneminde dalgalar halinde gelmeye başladı. Rejimin baskıları ve ekonomik çöküş, 1970'ler ve 1980'lerde birçok kişiyi adadan ayrılmaya itti. Göç, 1986'daki devrilmesinden sonra da devam etti.
Haiti'nin direniş tarihi çok daha eskiye, modern tarihin tek başarılı köle isyanı olarak kabul edilen ve 1803 Vertières Savaşı'yla zirveye ulaşan Haiti Devrimi'ne dayanıyor. Köle ve özgür siyahiler bu devrimde Fransız sömürge yönetimini devirdi. Bu zafer, ertesi yıl Haiti'nin bağımsızlığının önünü açtı.
Bu direniş tarihi, yurt dışında yeni hayatlar kuran nesiller de dahil olmak üzere, ülkenin sınırlarının çok ötesindeki Haitililer için bir gurur kaynağı olmaya devam ediyor.
"Fanm Se Poto Mitan" yani "Kadınlar Toplumun Direğidir" anlamına gelen SPM'nin kurucusu Edwina Paul, 1993'te Haiti'yi terk ederek eşiyle birlikte Brooklyn'in Canarsie mahallesinde yeni bir hayata başladı. Pazartesi günü geçit törenine katılan Haitili kadın liderler ve organizatörlerden oluşan koalisyonun başındaki Paul, Haiti'deki koşulların insanları ülkeden ayrılmaya ittiğini söyledi.
Paul, ülkedeki çete şiddetinden ve istikrarsızlıktan kaçanlar için, "Orası güvenli değil. Buraya gelmek bizim için güvende kalmak adına bir şemsiye gibi" dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: "Buraya günah işlemeye gelmiyoruz. Buraya öldürmeye gelmiyoruz. Çalışmaya, daha iyi bir eğitim almaya geliyoruz."
Haiti doğumlu Clara Poteau, 3 Eylül 2026 Perşembe günü New York'un Brooklyn bölgesinde, Batı Hint Günü Geçit Töreni öncesinde Lespri Ayiti Mas Camp için hazırlanan bir Haitili kostümünü havaya kaldırıyor. (AP Fotoğraf/Adam Gray)
Elektriklendiren Haitili Pop Müzik ve Moda Seçkisi
SPM'nin direnci bu yıl kostümlerine de işlendi. Moda tasarımcısı ve Fashion Institute of Technology mezunu Clara Poteau, Haiti Devrimi'nin teğmeni ve lideri ile bağımsız Haiti'nin ilk lideri Jean-Jacques Dessalines'in imajını yansıtan kraliyet mavisi imparatorlık cüppeleri tasarladı.
Toplam altı tasarımcı ve bir ressam, Haiti'nin başarılarını anan kostümleri elle boyamak için bir ay harcadı ve geçit töreninden önceki hafta sonu boyunca çalıştı. Kostümler arasında minyatür Haiti bayraklarıyla kaplı elbiseler ve Haiti'nin uluslararası gol rekorlarını elinde tutan ulusal futbolcular Duckens Nazon ile Emmanuel Sanon'un yüzlerinin bulunduğu etekler yer aldı.
"Özgürlük" tişörtü olarak adlandırılan turuncu bir tişörtte ise Haitili devrimci liderlerin barınak, para, silah ve asker sağlayarak kurtulmasına yardımcı olduğu Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Panama, Meksika ve Yunanistan gibi ülkelerin bayrakları bulunuyor.
Geçit törenine katılanlar Haitili enerjisini ilk olarak müzisyenleri görmeden önce, Harlem yerlisi ve Lespri Ayiti'nin grup yöneticisi Jesus Luc önderliğindeki alayın sesinden deneyimledi. Luc, çağdaş Haitili ve Karayip seslerinin popüler bir türü olan Raboday ve Haiti'nin imzası niteliğindeki yerel dans müziği Kompa etrafında şekillenen bir repertuvar koordine etti.
Etkinliğin yıldızı, Luc'un "muhtemelen Haiti'deki en popüler grup" olarak tanımladığı Team Madada grubundan DJ Comix'ti. Comix, ülkenin gençliğini tanımlayan yeni bir ses nesilinin parçası.
Luc, "Elektriklendirici bir atmosfer. Ruhunuza dokunacak bir müzik. Müzik ve kostümler arasında... orada olacak olan şey halkın kalbi" dedi.
