Telekomünikasyon sektöründe birleşmelerle ilgili tartışma Avrupa'da yeniden alevlendi. Düzenleyiciler, birleşmelerin mutlaka daha yüksek yatırıma yol açıp açmadığını sorguluyor. Operatörler ise yeni ağları finanse edebilmek için daha büyük şirketlere ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.
Tartışmayı, rekabetçi şirket sayısının azalmasının tüketiciler için daha yüksek fiyatlara yol açabileceği konusunda uyaran BEREC (Avrupa Elektronik Haberleşme Düzenleyicileri Organı) körükledi. Konu, Avrupa Komisyonu'nun birleşme denetimi çerçevesini gözden geçirdiği bir dönemde özellikle önem taşıyor. Komisyon, nisanda sunduğu taslakta birleşmelerin yatırım ve inovasyon üzerindeki etkisine daha fazla önem verilmesini önerdi. Ancak tüm konsolidasyonun faydalı olduğu görüşünü benimsemedi. Olası ölçek ekonomilerinin, rekabet ve tüketiciler üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İnceleme, 2026'nın dördüncü çeyreğinde tamamlanması planlanıyor.
BEREC, birleşmelerin sistematik olarak daha yüksek yatırıma yol açtığını gösterecek yeterli kanıt bulunmadığını savundu. Kuruma göre mevcut kurallar, rekabet kaygısı yaratmadığı sürece şirketlerin birleşmesine izin veriyor.
Avrupa'daki büyük telekomünikasyon operatörlerini temsil eden Connect Europe ile mobil iletişim sektörünün uluslararası örgütü GSMA ise farklı bir görüş bildirdi. İki kuruluş da ulusal pazarlardaki şirket sayısının fazla olmasının ölçek ekonomilerini ve yatırım getirisini sınırladığını savundu. Bu nedenle birleşmelere daha olumlu yaklaşılmasını, operatörlerin yeni ağları finanse etmek için gereken mali gücü elde edebilmesinin sağlanmasını istiyorlar. Benzer bir yaklaşım, Mario Draghi'nin Avrupa'nın rekabetçiliği üzerine hazırladığı raporda da savunulmuştu.
GSMA, temmuzda yayımlanan bir çalışmaya dayanarak üç operatörlü mobil pazarlardaki bağlantı başına yatırımın, dört operatörlü pazarlara kıyasla yüzde 48 daha yüksek olduğunu belirtti. Aynı çalışma, birleşmeler ile sermaye harcamaları arasında pozitif bir ilişki tespit etti ve bu artışı yüzde 28-38 olarak hesapladı.
Connect Europe'un 2026 raporuna göre Avrupa'nın telekomünikasyon yatırımı 2024'te yüzde 2 gerileyerek 64,6 milyar euroya indi. Kişi başına yatırım 118 euro olarak gerçekleşti. Aynı rakam ABD'de 217 euro, Japonya'da 173 euro ve Güney Kore'de 151 euro.
BEREC'in aktardığı OECD verileri ise farklı bir tablo çiziyor. 2023'te Avrupalı operatörlerin yatırımı gelirlerinin yüzde 19,6'sını oluşturdu. ABD ve Kanada'nın birlikte oluşturduğu pazarda bu oran yüzde 18,3 idi. BEREC ayrıca pazar yoğunlaşmasının artmasının, buna karşılık gelen bir yatırım faydası olmadan fiyat artışlarıyla bağlantılı olduğunu gösteren çalışmalara da işaret etti. İki taraf farklı göstergeler kullandı: BEREC yatırımı gelire oranla incelerken, Connect Europe kişi başına yatırımı öne çıkardı.
Yunanistan'da PPC'nin evlere ve işletmelere hizmet veren fiber-to-the-home (FTTH) pazarına girmesi, yeni bir oyuncunun rekabeti artırmasının örneği olarak öne çıkıyor. PPC kendi ağını geliştiriyor ve rekabetçi fiyatlarla perakende pazarına çoktan girdi. Bu da mevcut operatörler üzerindeki baskıyı artırıyor.
PPC'nin mobil iletişim altyapısına genişleme ihtimali de açık. Yunan Telekomünikasyon ve Posta Komisyonu'nun (EETT) 900 MHz ve 1.800 MHz bantlarına ilişkin istişaresine katılan şirket, PPC FiberGrid üzerinden 5G ağı kurmak için frekans ihalesine girmeyi planladığını açıkladı. Şirket, yeni operatörlerin pazara girişini kolaylaştıracak koşullar istedi.
Yunan pazarı daha önce dört operatörlü bir mobil modeli denemişti. 2002'de dördüncü operatör olarak faaliyete başlayan Q-Telecom bağımsızlığını koruyamadı ve 2006'da o dönemki Tim Hellas ile birleştirildi. O tarihten bu yana pazar, bugün OTE, Vodafone ve Nova'nın sahip olduğu üç mobil ağla çalışıyor.
Nova tarafında, BC Partners'ın kontrol ettiği United Group, portföyünü yeniden yapılandırma kapsamında Nova ICT'deki yüzde 50'lik hissesini satmış durumda.
Ücretli TV hizmeti EON'un Nova TV adıyla yeniden markalaşması da dikkat çekiyor. Piyasa kaynakları bu hamleyi ücretli TV işinin satış ihtimaliyle bağlantılandırıyor. Aynı kaynaklara göre Yunan televizyon pazarında faaliyet gösteren şirketlerle keşif amaçlı temaslar yapıldı ve bu görüşmeler sürüyor. United Group'un bu gelişmelerin Nova için daha geniş bir stratejinin parçası olup olmadığı ise henüz belli değil.
