Selanik, Halkidiki ve Mikonos'ta şubesi bulunan geniş bir yeme-içme ve gece eğlence işletmeleri ağı, Yunan devletine 206 milyon euro zarar verdiği iddia edilen suç örgütü soruşturmasının merkezinde yer alıyor.
Dosyanın büyüklüğü de bunu gösteriyor. Dosyada 16 kişi gözaltına alındı ve bunların yanında toplam 1.283 sanık bulunuyor. Sanıklar arasında 80 kişinin belirleyici bir rol üstlendiği iddia ediliyor. Bu kişiler resmen şirketlerin yönetimini ya da ortaklığını üstleniyor, ancak gerçek yöneticilerin paravanı olarak hareket ediyordu.
AADE'nin Özel Ekonomik Denetimler Birimi 917 şirketi inceledi. Bulgulara göre bu şirketlerin faaliyetleri nedeniyle kamu kasasında yaklaşık 206 milyon euroluk büyük bir açık oluştu. Bu rakam, Yunanistan'ın sosyal sigorta kurumu EFKA'ya ödenmeyen sigorta primlerinden ve AADE'ye borçlanılan vergilerden oluşuyor.
AADE Başkanı Yorgos Pitsilis soruşturmadaki gelişmelere ilişkin açıklama yaptı. Pitsilis, gözaltıların yapıldığını ve yetkililerin bu olayla bağlantılı olabilecek başka kişileri aradığını doğruladı. Pitsilis'e göre öncelik, işin içindeki herkesin tespit edilmesi ve yasa dışı faaliyetin durdurulması.
«Şirket karuseli»: Şirketlerde vergi numaralarının sürekli değiştirilmesi
AADE raporunda anlatılan yöntem, diğer şeylerin yanında, mağazaların işletilmesinden sorumlu görünen şirketlerin art arda değiştirilmesine dayanıyordu. Selanik'in tanınmış gece mekânları ile Halkidiki'nin Kallithea bölgesindeki plaj barlarının da bu modeli kullandığı iddia ediliyor. Model, «şirket karuseli» adıyla biliniyor.
Soruşturmanın verilerine göre gerçek sahipler, yüksek ticari değere sahip gayrimenkulleri kendi adlarına ya da kendi kontrolündeki aracı şirketler aracılığıyla kiralıyordu. Bunun ardından, sınırlı ömürlü kabuk şirketler yaratan bir alt kiralama zinciri geliyordu. Bu şirketlerin yönetim kurullarına ise paravan olarak görev yapan kişiler yerleştiriliyordu.
Şirketlerin dışarıya yansıttığı tablo ise normal faaliyet tablosuydu. Fiş kesiyor, çalışanlarını da bildiriyorlardı. Böylece yerinde denetimlerde mühürlenme riskinden kaçınıyorlardı. Ancak dosyaya göre bu görüntünün ardında vergi ve sigorta yükümlülüklerini yerine getirmiyorlardı. KDV, gelir vergisi ve sigorta primi ödemiyorlardı.
Borçlar yüksek seviyelere ulaştığında ilgili şirket faaliyetini durduruyor, yerine ise aynı işi fiilen sürdüren ama farklı bir vergi numarasına sahip yeni bir şirket getiriliyordu. Böylece mağazaların faaliyeti sürebiliyor, birikmiş yükümlülükler ise önceki şirketlerde kalıyordu.
Teslimatçıdan 13 şirketin yöneticiliğine, kasiyerden 30 şirketin ortaklığına
Şirketlerin kadrolarının nasıl doldurulduğunu gösteren en çarpıcı örnekler, düşük maaşlı çalışanların yönetici ya da ortak olarak şirketlerde görünmesi. Bu çalışanlar, milyonlarca euro borç biriktirmiş şirketlerle bağlantılı görünüyordu.
İş insanlarının paravan olarak kendi çalışanlarını bile, örneğin ofis personelini ve kapıcıları kullandığı iddia ediliyor. Bu kişiler resmen şirketlerin sorumlusu gibi görünürken, gerçek işverenler mağazaların işleyişini ve paraların yönetimini denetlemeye devam ediyordu.
Bu tür en dikkat çekici vakalardan biri, teslimatçı olarak çalışan bir kişiyle ilgili. Bu kişi aylık brüt 260 euro maaş alırken aynı zamanda 273 euroluk ücretle aşçı olarak da çalışıyordu. Sınırlı gelirine rağmen 2019 yılı martında 13 şirkette yönetici olarak kaydedildi. Bu şirketlerin daha sonra bir milyon euroyu aşan borç gösterdiği belirtiliyor.
Benzer bir durum bir kasiyer için de geçerli. Bu kişi 2023 yılı vergi beyannamesinde yalnızca 4.000 euro gelir göstermesine rağmen 30 şirkette ortak olarak yer aldı. Bu şirketlerin 6 milyon euronun üzerinde borç biriktirdiği iddia ediliyor.
Borçların tutarı başka bir vakada daha da büyük. Burada borçlar 30 milyon euroya ulaşıyor ve 14 şirkette paravan olarak görünen bir kişinin üzerinde toplanıyordu. Bu kişi aslında yarı zamanlı olarak bulaşıkçı olarak çalışıyordu ve aylık brüt kazancı 453 euroydu. Dosyadaki isimler arasında, aylık 440 euro maaşla çalışan bir kamyon şoförü de yer alıyor.
Vergi mükelleflerinin ölümünden sonra da ticari faaliyet
Paravan kullanma uygulaması, örgütün işe aldığı 80 kişiyle sınırlı değildi. Soruşturma verileri daha da olağandışı bir uygulamayı ortaya koyuyor: Çoktan ölmüş kişilerin vergi numaralarının kullanılması.
Elektronik fatura platformu myDATA üzerinden yapılan veri karşılaştırmaları, ölen kişilerin bireysel vergi numaralarının ve bu numaralara bağlı şirketlerin hâlâ ekonomik faaliyet gösterdiğini ortaya çıkardı. Özellikle gelir faturası düzenlendiği ve gider faturası alındığı kayda geçti. Bu işlemler, ilgili kişilerin ölümünden birkaç ay hatta yıllar sonra bile sürüyordu.
Avukat ve muhasebecinin paravan bulma konuşmaları
Örgütün dört ağından birinin nasıl işlediğine dair önemli veriler, dosyadaki iki kişinin konuşmalarında yer alıyor. İddiaya göre bu kişiler başrol üstlenen bir avukat ve bir muhasebeci. Görevleri birbirinden farklı ama birbirine bağlıydı: Paravan olacak kişileri bulmaktan şirketleri kurmaya ve yönetmeye kadar uzanan bir süreç.
İkisi arasındaki ilişkiyi gösteren bir ayrıntı da muhasebecinin avukata hitap şekli. Muhasebeci avukata «patron», «kanka» ve «şef» gibi hitaplarla seslendi.
Dosyadaki mesajlardan birinde muhasebeci, avukata pizzacıyla bağlantılı yeni bir şirketin kuruluşunu bildiriyor. Muhasebeci ayrıca avukattan, şirkette görünecek kişinin kimliğinin doğrulanmasında yardım istiyor:
«Merhaba, yeni pizzacıyla şirket açılışı yapıyorum. Mümkünse kimliği gov wallet üzerinden doğrulayabilir misin? Böylece görüntülü görüşme yapmasına gerek kalmaz. Kimlik onaylı olduğunda kabul ediyorlar.»
Dosyadaki içeriklere göre bu yazışmalar, kimlerin resmen şirket sorumlusu göründüğünün art arda nasıl değiştirildiğinin mekanizmasını gözler önüne seriyor. Bu yöntemle ticari faaliyet devam ederken gerçek yöneticiler, oluşan vergi ve sigorta borçlarından sorumlu görünmekten kaçınıyordu.
