Soruşturmaya göre ciddi hastalıkları olan çocuklar için yapılan yaklaşık 95 bağış kampanyasından Paidiki Chara adlı kuruluş en az 3 milyon euro zimmetine geçirdi. Sosyal medyada çok görünür olan sivil toplum kuruluşu, devlet nezdinde ise görünmezdi. İlgili kamu hizmetlerinin hiçbirinin kayıtlarında yer almıyordu.
Bağışlar nasıl şişirildi
Kuruluşu yönetenler, daha büyük bağışlar toplamak için hasta çocuklar adına olduğundan fazla tıbbi masraf gösterdi. Bazı masrafları ise sigorta şirketlerinin karşıladığı halde karşılanmamış gibi sundu.
Soruşturmaya göre çocukların ailelerine toplanan paranın en fazla yüzde 10 ila 30'u ulaştı. Geri kalan kısım, kuruluş liderlerinin kişisel harcamalarına ve Pieria'daki futbol takımlarına ile bahis şirketlerine yaptıkları 'yatırımlara' gitti.
Bağışçıların güvenini kazanmak için kuruluş duygusal paylaşımlar yayımladı. Paylaşımlarında 'Hep birlikte olursak mucizeler yaratabiliriz' yazdı ve değerleri arasında saygı, onur ve 'her düzeyde şeffaflık' sıraladı. Hatta vatandaşları bağış yapmadan önce diğer kuruluşlara da sormaya çağırdı. Bu kuruluşların yardımlarının nereye gittiğini 'bilme, kontrol etme ve doğrulama' imkânı sunup sunmadığını sormalarını istedi. Kuruluşunu kurarken ise zor kişisel deneyimlerinin de etkisiyle hasta çocuklara 'biraz neşe getirmek' için bir araya gelmiş genç insanlar olarak tanıttı.
Yardım vaadi veren bir tüzük
Derneğin tüzüğü, 'Paidiki Chara: Çocuğun Mutluluğu' adıyla 15 Ekim 2018'de Selanik İlk Derece Mahkemesi'ne tescil edildi. Tüzükte, Dışişleri Bakanlığı'nın özel sivil toplum kuruluşu kaydına, yani Uluslararası Kalkınma İşbirliği Servisi'ne (YDAS) kayıt yaptırılması öngörülüyordu. Amaç olarak ise 'gelişmekte olan ülkelerdeki çocuklara acil insani, gıda ve kalkınma yardımı sağlamak' belirlenmişti.
Ancak Dışişleri Bakanlığı'na göre kuruluş bu kayıtta yer almıyor. Yetkililer ayrıca YDAS'ın 2015 yılında faaliyetini durdurduğunu belirtti.
'Kuruluşlar, Dışişleri Bakanlığı kaydına ancak katı koşullarla girebiliyor. Yurt dışındaki faaliyetlerde en az iki yıllık belgelenmiş deneyime sahip olmaları gerekiyor. Sivil toplum kuruluşlarından çok sayıda başvuru yapıldı, hatta son dönemde bile yapıldı. Ancak bu başvurular, şartları karşılamadıkları gerekçesiyle reddedildi' dedi yetkililer.
'Paidiki Chara' adı, İçişleri, Toplumsal Uyum ve Aile ile Sağlık bakanlıklarının kayıtlarında da bulunamadı. Orta Makedonya Bölgesi ve Selanik Belediyesi kayıtlarında da yer almıyordu.
Bağış toplama için onay yok
Toplumsal Uyum ve Aile Bakanlığı'na yakın kaynaklara göre kuruluşun yürüttüğü iddia edilen bağış kampanyalarının bakanlıktan onay alması gerekiyordu. Aynı kaynaklar durumu şöyle özetledi: 'Ortada ne bir kayıt ne de bir onay var. Tabii ki bir finansman da yok.'
Sağlık Bakanlığı ise süreci şöyle anlattı: Ciddi bir hastalığın tedavisi için bir çocuğun yurt dışına gitmesi gerektiğinde, hastanede kalış ya da tıbbi bakım için Yüksek Sağlık Konseyi'ne başvuru yapılıyor. Onay çıktığında hastane ve tedavi masraflarının tamamını ulusal sağlık sigortası kuruluşu EOPYY karşılıyor. Bundan sonra akrabalar, konaklama gibi kuruluşun karşılamadığı ihtiyaçlar için ek destek toplamak amacıyla bu onayı kullanarak bir bağış hesabı açabiliyor.
Uzun bir bağış skandalları silsilesi
Olay, Yunanistan'da yaşanan bağış skandallarının en son halkası. 2013-2015 yıllarında Kızılhaç'ta 40 milyon euronun üzerinde mali yükümlülük ortaya çıktı. Buna miras bağışlarıyla ilgili 16,6 milyon euroluk bir açık da eklendi. 2018'de UNICEF'in Yunanistan ofisindeki skandal açığa çıktı. Olayda yetkililer, Noel kartları ve benzeri ürünlerin satışından elde edilen gelirleri ceplerine indirdi. Ardından devlet kurumları, istismara uğramış çocukların kaldığı büyük bir sivil toplum kuruluşunu denetledi. Denetimde, büyük bağışların bir kısmının zimmetine geçirilmesi ve filantropların bıraktığı yüzlerce mülkün kullanılmaması incelendi.
Ocak 2024'te 'Kivotos tou Kosmou' (Dünya Sandığı) kuruluşunun dört üyesi hakkında güven ihlali, zimmet ve kara para aklama suçlamalarıyla dava açıldı. Mali Polis raporunda 2 milyon euronun üzerinde harcamaya ilişkin bulgular yer aldı. Bazı işlerin hiç yapılmadığı ya da yarım bırakıldığı da raporda gösterildi. Yine 2024'te Kara Para Aklamayla Mücadele Kurumu, 'O Allos Anthropos: Social Kitchen' kuruluşuna yapılan en az 600 bin euroluk bağışla ilgili bir raporu sevk etti. Ayrıca küçükler, mülteciler ve diğer gruplar için fon yöneten en az yedi sivil toplum kuruluşunda da şüpheli faaliyetler tespit edildi.
Kara Para Aklamayla Mücadele Kurumu, 2023'te 'Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşların Kötüye Kullanımı: Metodolojiler, Risk Göstergeleri, Zafiyetler' başlıklı bir rapor yayımladı. Raporda bağışların yöneticilerin kişisel harcamalarında kullanılması, kuruluş mülklerinin kişisel konut olarak kullanılması ve sivil toplum kuruluşları ile yöneticilerin kendi işletmeleri arasındaki sözleşmeler işaretlendi. Raporda ayrıca çalışan ve yönetici hesapları arasındaki transferler ile paravan şirketlere ve yurt dışındaki şirketlere yapılan ödemeler de dikkat çekti.
