Yurt dışında yaşayan birçok Yunanlı için anavatanla bağ, insanlar oraya gitmeden çok önce başlar. Bu bağ aile hikâyeleri, gelenekler, fotoğraflar ve yerleştikleri her yerde Yunanistan'ı yaşatan büyükanne ve büyükbabaların anılarıyla nesilden nesle aktarılır.
Miras yoluyla gelen bu aidiyet duygusu, Yunan yazar Marianna Anastasakou'nun kasım 2026'da yayımlanan yeni İngilizce romanı Tinos'ta Geride Bıraktıklarımız'ın (What We Left on Tinos) merkezinde yer alıyor.
Sanat dünyasındaki bir gizemi aile, kimlik ve kültürel miras temalarıyla harmanlayan roman, okuyucuları Londra'dan Yunanistan'ın Tinos adasındaki mermer oymacılığıyla ünlü Pyrgos köyüne götürüyor.
Kurmaca hikâyenin arkasında ise çok kişisel bir unsur var: Anastasakou'nun romana ilham veren ve kitabı kendisine ithaf ettiği büyükannesi Maria ile arasındaki ilişki.
Mermere oyulmuş bir gizem
Hikâye, Londra'da bir sanat eseri restoratörünün değeri dört milyon euronun üzerinde olan bir mermer heykelde alışılmadık alet izleri fark etmesiyle başlıyor. Bu keşif, heykelin kime ait olduğu konusunda soruları gündeme getiriyor.
Soruşturma onu Avrupa sanat dünyasına açılıyor ve sonunda kuşaklardır adanın sanatsal kimliğini şekillendiren zanaatkârların yaşadığı Pyrgos'a geri götürüyor.
Anastasakou için mekân hiçbir zaman yalnızca yaratıcı bir tercih olmadı.
The Greek Herald'a konuşan Anastasakou, “Tinos'u aslında seçmedim, ondan miras aldım” dedi.
“Büyükannem Maria adadan geliyordu. Onunla ilgili en güçlü anılarımın bir kısmı Tinos, Panagia, Pyrgos, onun hikâyeleri, ışık, manzara ve sizi bir şekilde zaten tanıyan bir yere dönmenin o özel hissiyle bağlantılı.”
2015 yılında Tinos mermer işçiliği, nesiller boyunca aktarılan geleneksel becerileri tanıyan UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi'ne alındı.
“Pyrgos'ta sanat bir müzenin kapısında başlamaz. Kapının üstündedir. Ayaklarınızın altındadır. Atölyelerde, kiliselerde, mezarlıklarda, lentolarda ve yelpaze biçimli üst pencerelerde bulunur” diye açıkladı Anastasakou.
“Orada mermer yalnızca sanatsal bir malzeme değil. Köyün dilinin bir parçası.”
Hikâyenin arkasındaki büyükanne
Romanın gizemi sanat ve tarihsel atıf etrafında dönse de duygusal temeli Anastasakou'nun büyükannesi Maria'dan geliyor.
Fransızca konuşan, piyano çalan, çok seyahat eden ve sanatı seven kültürlü bir kadın olan Maria, torununa müzeleri ve dünyayı tanıttı. Bu sırada Tinos'un Ortodoks inancına ve geleneklerine derin bağlılığını da sürdürdü.
“Büyükannem bu romandan çok daha fazlasını şekillendirdi. Beni şekillendirdi” dedi Anastasakou.
“Onun sayesinde sanatı, inancı, aileyi ve yeri hiçbir zaman birbirinden ayrı şeyler olarak yaşamadım. Müzelerde yanımda duran aynı kadın Panagia'da da yanımda duruyordu.”
Karakterler ve olay örgüsü kurgusal olsa da büyükanne-torun ilişkisi, yazarın hayatının merkezindeki deneyimlerden besleniyor.
Büyükannelerinin eserleri üzerindeki etkisini inceleyen diğer Yunan yaratıcılar gibi Anastasakou da bizi şekillendiren insanlar hakkında gerçekte ne kadar az şey bildiğimizi düşünüyor.
“Büyükanne ve büyükbabalarımızı bir bakıma tamamen tanıyabiliriz, başka bir bakıma neredeyse hiç” diye düşündü.
“Onların sesini, oturdukları sandalyeyi, bize öğrettikleri duaları ve elimizi tutuş biçimlerini biliriz. Ama bizim hayatlarımıza girmeden önce kim olduklarına dair neredeyse hiçbir şey bilmeyebiliriz.”
“Bazen bir aile sırrı, biri tarafından bilerek saklanmış bir şey değildir. Bazen yalnızca zamanında kimsenin sormadığı sorudur.”
Dünyanın dört bir yanındaki Yunanlılar için bir hikâye
Anastasakou, Tinos'ta Geride Bıraktıklarımız'ı kasıtlı olarak İngilizce yazdı. Uluslararası okurları, özellikle de Yunan kökenli okuyucuları, adanın tarihi, mermer işçiliği ve kültürel gelenekleriyle tanıştırmayı umuyor.
Aidiyet üzerine düşünceleri, Emily Tsokos Purtill'in Matia ve Maria Stefanidis'in Görünmez İplik (The Invisible Thread) adlı romanlarında da görülen temalarla örtüşüyor. Bu eserler, mirasın kuşaklar boyunca nasıl etkili olduğunu inceliyor.
“Yurt dışındaki Yunanlılar için Yunanistan çoğunlukla parça parça miras alınır. Bir büyükannenin aksanı. Bir köyün adı. Sidney'de bir evdeki bir ikon. Melbourne'de Paskalya. Bir adadan bir fotoğraf” dedi Anastasakou.
“Hiç yaşamadığınız bir yeri sevebilirsiniz. Hatta hiç görmediğiniz bir yeri bile özleyebilirsiniz.”
Adanın pitoresk manzaralarının ötesinde yazar, okuyucuların Tinos'un daha derin kültürel zenginliğini keşfetmesini umuyor. Bu zenginlik, Pyrgos'taki mermer atölyelerinden dini geleneklere ve kuşaklardır süren zanaatkârlara kadar uzanıyor.
“Avustralya'da Tinos'u hiç ziyaret etmemiş bir okurun romanı bitirdikten sonra adayı görmek istemesini çok isterim” dedi.
“Ama başka bir şeyi daha çok isterim. Kitabı kapatıp aniden kendi büyükannesini ya da büyükbabasını düşünmelerini isterim.”
Anastasakou, romanın okuyucuları kendi aile geçmişlerini keşfetmeye ve imkânları varken sorular sormaya teşvik etmesini umuyor.
“Hep sormak için zamanımız olacağını düşünürüz. Her zaman zaman olmuyor.”
Anastasakou için Tinos'ta Geride Bıraktıklarımız, bir ada ya da gizemli bir heykel hakkında bir hikâyeden çok daha fazlası. Kitap, miras olarak aldıklarımızın her zaman elle tutulabilir şeyler olmadığını hatırlatıyor.
“Sonuçta Tinos'ta Geride Bıraktıklarımız yalnızca bir ada hakkında değil. İçimizde taşıdığımız yerler, insanlar ve bitmemiş hikâyeler hakkında.”
Tinos'ta Geride Bıraktıklarımız kasım 2026'da yayımlandı. Kitap, Amazon aracılığıyla uluslararası olarak karton kapaklı ve Kindle baskısı olarak erişilebilir durumda.
