Yunanistan, enerji maliyetlerindeki artışın hanehalklarını ve işletmeleri etkilemesini azaltmak için akaryakıt sübvansiyonlarını kasım ayının ilk yarısına kadar uzatmaya hazırlanıyor. Hükümet de bu kapsamda ek tedbirleri tartıyor.
Mevcut destek programı 31 Ekim 2026'da sona eriyor. Ancak hükümetin ekonomi ekibi, desteği bir kez daha 15 gün uzatarak kasım ortasına kadar sürdürmeyi değerlendiriyor. Nihai kararların bu hafta açıklanması bekleniyor. Benzin, motorin ve ısıtma yağı için verilecek desteğin düzeyini ise uluslararası enerji fiyatlarının belirlemesi bekleniyor.
Adım, petrol fiyatlarının varil başına 120 dolara yaklaştığı ve Avrupa doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 93 euronun üzerine çıktığı bir dönemde atılıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) İcra Direktörü Fatih Birol, Singapur Uluslararası Enerji Haftası konferansında uyarıda bulundu. Birol, enerji piyasalarının gelecek yıl savaşın başlamasından önceki seviyelerine dönebileceğine dair inandırıcı bir senaryo görmediğini söyledi.
Mevcut akaryakıt sübvansiyonları ne kadar?
Mevcut düzenleme kapsamında, 31 Ekim'e kadar yürürlükte kalan destek, yakıt türüne göre farklılık gösteriyor.
Isıtma yağı: Litre başına toplam 40 euro cent destek veriliyor. Bu tutar devlet ile rafineriler arasında eşit paylaşılıyor; her biri 20 cent katkı yapıyor.
Motorin: Litre başına 20 cent destek veriliyor. Bunun 15 centi devletten, 5 centi rafinerilerden geliyor.
Kurşunsuz benzin: Litre başına 10 cent destek veriliyor ve bu tutarın tamamını hükümet finanse ediyor.
Mevcut tedbirlerin maliyeti 48 milyon euro. Hükümetin destekleri sürdürmek için kullanabileceği 300 milyon euroluk bir fon rezervi de bulunuyor.
Uzatmanın kapsamı, uluslararası enerji piyasalarındaki gelişmelere ve bunların iç piyasadaki fiyatlara etkisine bağlı olacak.
Fuel Pass ve değerlendirilen ek destekler
Hükümet, araç yakıt giderlerine yönelik finansal yardım sağlayan Fuel Pass programının geri dönebileceği seçeneği de dahil olmak üzere başka müdahaleleri de inceliyor.
Değerlendirilen diğer seçenekler arasında elektrik ve doğal gaz faturalarındaki artışın bir kısmının karşılanması, feribot seferlerine destek verilmesi ve uygun olduğu yerlerde kamu ile özel sektörde uzaktan çalışmanın getirilmesi bulunuyor.
Bu ek tedbirlerle ilgili henüz nihai bir karar açıklanmadı.
Düşünce kuruluşu, geniş kapsamlı vergi indirimi yerine hedefli desteği tercih ediyor
Ekonomik ve Endüstriyel Araştırmalar Vakfı (IOBE), sürücülere destek olmanın en etkili yolunun, akaryakıt vergilerinde genel bir indirim yapmak yerine hanehalklarına doğrudan finansal yardım sağlamak olduğunu düşünüyor. Vakfın değerlendirmesine göre bu seçenekler arasında nakit transferleri ya da araç dolaşım harçlarında indirim yer alabilir.
Rapora göre hükümetler, piyasalar ciddi bir aksamayla karşılaştığında müdahale etmelidir. Ancak destek tedbirleri, tüketicileri enerji kullanımını azaltmaya ve alternatiflere yönelmeye teşvik eden fiyat sinyallerini ortadan kaldırırsa ters etki yaratabilir.
Hükümetin mevcut sübvansiyonların uzatılmasına ilişkin kararlarının, düzenlemenin 31 Ekim'de sona ermesinden önce bu haftanın sonunda açıklanması bekleniyor.
