Yunanistan Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın özel borçlarla ilgili kanun tasarısına eklenen iki yeni düzenleme, bankalara, vergi dairelerine ve sosyal sigorta kurumu EFKA'ya borcu bulunan borçluların korunmasını güçlendiriyor.
İlk düzenleme, Mahkeme Dışı Borç Uzlaşma Mekanizması kapsamında yeniden yapılandırılan borçlara yüzde 3 sabit faiz oranı getiriyor. Bu oran hem savunmasız durumdaki borçlular hem de mekanizmadan yararlanmaya hak kazanan borçlular için geçerli. Mekanizmanın kapsamının genişletilmesi düzenlemenin önemini daha da artırıyor. Artık en az 5.000 euroluk borçlar da bu kapsama giriyor ve çok daha fazla borçlu başvuru yapma hakkı kazanıyor.
İkinci düzenleme, kasım ortasında devreye girecek yeni AADE platformuyla ilgili. Vergi İdaresi AADE'nin bu platformu, mükelleflerin vergi dairesine ve EFKA'ya olan borçlarını aylık en fazla 120 taksitte ödemesine olanak tanıyacak. Önceki sınır 72 taksitti. Bu değişiklik, 2024 yılı sonu itibarıyla vadesi geçmiş borçlarını ödemesi gereken borçlulara fiilen on yıllık bir süre tanıyacak.
Mahkeme Dışı Borç Uzlaşma Mekanizması: Yüzde 3 sabit faiz
Yunanistan Ekonomi ve Maliye Bakanı Kiryakos Pierrakakis'in hazırladığı yeni yasal düzenlemede yer alan yüzde 3 sabit faiz oranı ile kredi hizmet sağlayıcılarına yönelik daha sıkı cezalar, Mahkeme Dışı Borç Uzlaşma Mekanizması'nın borçlular açısından sağladığı avantajları önemli ölçüde güçlendiriyor.
Yeni çerçeve 1 Aralık 2026 tarihinden itibaren yapılacak borç ödemelerine uygulanacak. Sağlanacak tasarruf oldukça yüksek. 20 yıla yayılan 100.000 euroluk bir borçta tasarruf, teminatlı alacaklarda yaklaşık 20.200 euro, teminatsız alacaklarda ise yaklaşık 28.600 euro olacak.
Önceki düzenlemeye göre, teminatlı borçlarda faiz oranı üç yıl sonra yüzde 5,17'ye, teminatsız borçlarda ise yüzde 5,57'ye kadar yükselebiliyordu.
Başlıca avantajlar
Mahkeme Dışı Borç Uzlaşma Mekanizması'na katılmak, 5.000 euro gibi düşük tutarlı borçlar için bile önemli avantajlar sağlıyor:
- Haciz işlemlerinin durdurulması: Son başvuru yapıldığı anda hacizler askıya alınır.
- Uzatılmış ödeme süreleri: Borçlar devlete 240 taksite (20 yıl), bankalara ve fonlara ise 420 taksite (35 yıl) kadar ödenebilir.
- Borç silme: Gelir ve varlık kriterlerine bağlı olarak mekanizmanın algoritması, gecikme zamlarının bir kısmını veya hatta anapara tutarlarının bir kısmını silmeyi önerebilir.
120 taksitli ödeme planı
Yeni 120 taksitli ödeme planından 1 milyondan fazla hane ve işletmenin yararlanabileceği öngörülüyor. Bu plan sayesinde vergi dairelerine ve sosyal sigorta fonlarına olan eski borçlar on yıl boyunca ödenebilecek. Aylık en az 30 euro ödeme yapılması gerekiyor.
Borçlular, iki taksidi ardışık olarak ödemedikleri ve geri ödeme düzenlemesi dışında yeni bir borçları bulunmadığı sürece, 2027 yılı Haziran sonuna kadar yeni AADE platformu üzerinden başvuru yapabilecek.
Plan, 31 Aralık 2024 itibarıyla vadesi geçmiş ve 30 Eylül 2026 itibarıyla henüz bir geri ödeme düzenlemesine bağlanmamış, vergi idaresine olan kesinleşmiş borçları kapsıyor.
Mükelleflerin ayrıca şu koşulları karşılaması gerekiyor:
- 120 taksitli plana katılmanın ardından bir ay içinde, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren oluşan borçların ödenmesi.
- Son beş yılın gelir vergisi beyannamelerinin tamamının verilmiş olması; beyanname süreleri 31 Aralık 2025 tarihinde veya öncesinde dolmuş olmalı.
Vergi kaçakçılığı ya da kaçakçılık nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyeti olmamak
72 taksitli plana zaten kayıtlı olanlar, mevcut düzenlemeleri aktif kaldığı sürece kalan borçlarını yeni 120 taksitli plana aktarabilecek.
Hacizlerin durdurulması
Geri ödeme düzenlemesine uymaya devam eden borçlulara vergi borcu olmadığını gösteren belgeler verilecek.
Aynı zamanda devlete borç ödememe nedeniyle yürütülen cezai kovuşturma ile zorunlu borç tahsil işlemleri askıya alınacak. Üçüncü kişilerin elindeki paralara konulan hacizlerde ise belirli koşullara bağlı olarak gelecekteki alacakların serbest bırakılması da mümkün olacak.