Yunanistan'da konut krizini hafifletmeye yönelik hükümet önlemleri, artan maliyetleri hâlâ frenleyemedi. Kiralar yükselmeye devam ederken konut giderleri, ekimde ülkenin yıllık enflasyonunun yaklaşık yüzde 40'ını oluşturdu.
Hellenik İstatistik Otoritesi'nin (ELSTAT) yayımladığı verilere göre konut giderleri bir yıl öncesine göre yüzde 15,1 arttı. Eylülde bu artış yüzde 14,7 olmuştu. Kira, enerji, bakım ve konut hizmetlerini kapsayan bu kategori, ekimde yüzde 5,7 olan genel enflasyon oranına 2,2 puan katkı yaptı. Artışın büyük kısmını enerji maliyetleri oluşturdu. Elektrik yıllık enflasyona 0,71 puan, ısınma yağı 0,56 puan, doğal gaz ise 0,40 puan ekledi. Kira ise 0,30 puan katkıda bulundu.
Bu rakamlar, hükümetin konutu daha erişilebilir kılma çabalarının sınırlarını ortaya koyuyor. Mali destekler, uygun hanelerin giderlerinin bir kısmını karşılamada yardımcı oldu. Ancak mevcut konut arzını artırmaya yönelik önlemler henüz somut sonuç vermedi.
Hükümet desteğine rağmen kiralar yükselmeye devam ediyor
Kira artışları özellikle endişe yaratıyor. Kiralar yıllık bazda yüzde 6,8, yalnızca ekimde ise yüzde 1,3 yükseldi. Hükümet, birincil konut için yıllık en fazla 800 euroluk kira iadesi getirdi. Bakmakla yükümlü olunan her çocuk için bu tutara ek olarak 50 euro veriliyor. Ödeme uygun kiracılara finansal rahatlama sağlıyor, ancak ev sahiplerinin talep edebileceği kira bedellerini doğrudan sınırlamıyor.
Ek destek, ısınma ödeneklerinin artırılması ve ısınma yağına verilen sübvansiyonlarla geliyor. Bu önlemler, enerji maliyetlerindeki keskin artışın bir kısmını dengelemeyi amaçlıyor. Yine de en son enflasyon verileri, hanelerin konut giderlerinde hâlâ ciddi biçimde yüksek artışlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Yunanistan bu sorunu yaşayan tek ülke değil. Benzer konut giderleri ekimde Belçika'da yüzde 14,2, Kıbrıs'ta yüzde 10,8 ve Slovenya'da yüzde 8,6 arttı.
Yenileme programları Yunanistan'daki konut sıkıntısını hafifletebilir mi?
Doğrudan mali desteğin ötesinde hükümet, boş mülkleri yeniden kiralık piyasaya kazandırmayı ve konut arzını genişletmeyi amaçlayan programlar başlattı.
Bunlardan biri olan Yenile ve Kirala programı (Renovate and Rent, Anakainizo–Noikiazo), kullanılmayan evlerini yenilemek isteyen mülk sahiplerine 8.100 euroya kadar sübvansiyon sunuyor. Ancak bu evleri en az üç yıl kiraya vermeleri şartı var. Ayrı bir program olan Home Renovation (Ev Yenileme), 29 Ekimde başvuruya açıldı ve 500 milyon euroluk bütçeye sahip. Program, yenileme işleri ve enerji verimliliği iyileştirmeleri için 36.000 euroya kadar hibe veriyor.
Hükümet ayrıca Atina ve Selanik'in belirlenmiş bölgelerinde yeni kısa süreli kiralamalara kısıtlama getirdi. Amaç, konut piyasasındaki baskıyı azaltmak.
Bu girişimler, anında mali rahatlama yerine konut arzını hedefliyor. Etkileri, kaç mülkün yenilenip kiraya verileceğine ve ortaya çıkan kiraların uygun olup olmayacağına bağlı olacak.
Sosyal konut planları hâlâ gecikiyor
Hükümetin konut stratejisinin bir başka bileşeni, kamuya ait mülklerin özel geliştiricilerle ortaklaşa geliştirilmesini içeren bir sosyal konut planı. Program, uygun fiyatlı konut arzını artırmayı amaçlıyor ancak orijinal takviminin çok gerisinde kalarak gecikti.
Sübvansiyon ve kira iadeleri, hanelerin artan faturalarını yönetmelerine yardımcı olabilir. Ancak bu destekler, insanların ödeyebileceği kiralarla kullanılabilir konut eksikliğini mutlaka çözmüyor. Hükümetin açıkladığı önlemler silsilesine rağmen kiracılar aylık konut giderlerinde az rahatlama gördü. Kiralar yükselmeye devam ederken uygun fiyatlı konut arzını artırmayı amaçlayan programlar henüz somut sonuç vermedi.
