Yunanistan'da hükümetin konut maliyetlerini dizginlemeye yönelik politikası şimdiye kadar yetersiz kalıyor. Yardımlara ve uygulamaya konan programlara rağmen fiyat artışları sürüyor. Daha fazla uygun fiyatlı konut sağlamaya yönelik müdahalelerin sonuç vermesi ise zaman alıyor.
Enflasyonun 2,2 puanı konuttan geliyor
En çarpıcı veri, konutun enflasyondaki payında görülüyor. ELSTAT verilerine göre Ekim ayındaki yüzde 5,7'lik toplam enflasyonun 2,2 yüzde puanı yalnızca konut giderlerinden kaynaklanıyor. Bu, toplam fiyat artışının neredeyse yüzde 40'ı demek. Konut kalemi bir yılda yüzde 15,1 arttı. Eylül ayında bu oran yüzde 14,7'ydi. Bu kategoriye kiralar, enerji, bakım ve konutla ilgili hizmetler giriyor. Yalnızca elektrik enflasyona 0,71 puan ekliyor. Ev ısıtma petrolü 0,56, doğal gaz 0,40 ve kiralar 0,30 puan ekliyor.
Avrupa'da tablo
Baskı diğer Avrupa ülkelerinde de görülüyor. Aynı ay, yani ekim ayında ilgili kategori Belçika'da yüzde 14,2, Kıbrıs'ta yüzde 10,8 ve Slovenya'da yüzde 8,6 arttı.
İadeler ve yardımlar var, ama kiralar yükseliyor
Hükümet bu tabloya karşı çıkıyor ve yardımları öne çıkarıyor. Hükümete göre ana konut için yılda bir kira iadesi yapılıyor. İade tutarı 800 euroya kadar çıkabiliyor ve her bağımlı çocuk için 50 euro ek ödeme yapılıyor.
Yardımlar yükü bir ölçüde hafifletiyor. Ancak kiraları dengeleyen bir mekanizma değiller. Kiralar yıllık bazda yüzde 6,8, yalnızca ekim ayında ise yüzde 1,3 arttı.
Öte yandan artırılan ısınma yardımı ile ısınma petrolüne yapılan sübvansiyon, enerji maliyetinin bir kısmını karşılıyor. Bu destek yararlananlar için değerli. Ama kayıtlara geçen yük hâlâ büyük.
Kapalı evler için programlar
Kullanılabilir konut sayısını artırmayı hedefleyen 'Yenile, Kirala' programı, en az üç yıl kiraya verme yükümlülüğü karşılığında 8.100 euroya kadar destek sağlıyor.
Bunun yanında 29 ekimde 'Konut Yenileme' adlı yeni program da açıldı. 500 milyon euro bütçeli programda, yenileme ve enerji verimliliği iyileştirmeleri için 36.000 euroya kadar hibe veriliyor.
Ayrıca Atina ve Selanik'in belirli bölgelerinde yeni kısa süreli kiralamalara kısıtlamalar uygulanıyor.
Sosyal konutlar hâlâ beklemede
Sosyal konutların toplumsal karşılık modeli üzerinden yapılması hâlâ bekleniyor. Proje, ilk planlamanın çok gerisinde kaldı.
Konut politikasında ölçüt somut: kaç evin kiralanabilir olduğu ve hangi kira bedeliyle. Sübvansiyonlar yararlanıcıları destekliyor, ama uygun fiyatlı konut arzının yerini tutmuyor. Kiralar artmaya devam ederken ve sosyal konutlar sırada beklerken, hükümetin ortaya koyabildiği müdahale sayısı, kiracının her ay ödediği hesapta görebileceği sonuçtan fazla.
