Yunanistan'da Çalışma Bakanlığı'nın yasa tasarısı, iş yerlerinde yapay zekânın kullanımına sıkı sınırlar getirmeyi amaçlıyor. Tasarı, algoritmaların personeli değerlendirmek, seçmek ve yönetmek için denetimsiz biçimde kullanılmasını sınırlamayı hedefliyor.
Tasarıyı Yunanistan Çalışma Bakanı Niki Kerameus bakanlar kuruluna sundu. Tasarı, platformlarda çalışanların iş ilişkisinin her yönünü düzenlemeyi amaçlıyor. Taslağa göre süreçler sınırlandırılacak ve şeffaf hale getirilecek. Ayrıca her kararın bilgilendirilme, açıklama isteme ve insan müdahalesiyle yeniden incelenme hakkı güvence altına alınacak.
Amaç, yeni bir gerçeklik için kurallar koymak. Bu gerçeklik iş piyasasında şimdiden şekilleniyor. Yapay zekâ işletmelere hızla giriyor ve insan kaynakları bölümlerinin yıllardır münhasır görevi olan işleri üstleniyor. Aday seçiminden performans değerlendirmesine, görev dağılımından verimliliğin izlenmesine kadar birçok alan buna dahil.
Çalışma Bakanlığı, çalışanların 'görünmez işveren' karşısında kalmasının önüne geçmek istiyor. Bu işveren, çalışanın kariyerine hangi ölçütlerle karar verildiğini bilmeden ve sonucu itiraz edemeden karar verebilir.
Tasarıya göre insan denetimi zorunlu bir güvenlik önlemi olacak. Son kararın otomatik bir sisteme bırakılmaması öngörülüyor. Yapay zekâ destekleyici bir araç olarak kullanılabilecek, ancak işe alım, adayların elenmesi, performans değerlendirmesi, görev dağıtımı ve mesleki hayatın diğer kritik konularındaki kararlarda insanın yerini alamayacak.
Çalışanın, bir sistemin belirli bir sonuca neden ulaştığını açıklamasını isteyebilmesi de özellikle önemli. Örneğin bir algoritma çalışanın performansını olumsuz değerlendirirse ya da kariyer gelişimini etkileyen bir karara yol açarsa, çalışan kullanılan ölçütleri öğrenebilmeli.
Hassas kişisel verilerin kullanımına yasak
Yasa tasarısının ikinci temel ekseni, çalışanların kişisel verilerinin korunması. Bakanlık, yapay zekâ sistemlerinin psikolojik durum ve özel konuşmalar gibi son derece hassas bilgileri işlemesini yasaklamayı değerlendiriyor.
Amaç, her çalışan için kapsamlı bir dijital profil oluşturulmasına izin verilmemesi. Böyle bir profil daha sonra çalışanın davranışlarını, psikolojik durumunu ve hatta mesleki gelişim beklentilerini değerlendirmek için kullanılabilir.
Ebeveyn izni
Aynı yasa tasarısında çalışan ebeveynlerin işini kolaylaştıran düzenlemeler de yer alıyor. Bu kapsamda iki ebeveyn izni arasındaki zaman sınırının kaldırılması öneriliyor. Aynı işyerinde çalışan ebeveynlere izinlerini almada daha fazla esneklik tanınacak. Bakım izni için gereken altı aylık çalışma şartı da kaldırılacak.
Yasaya eklenen bir hükümle sigorta boşluğu da kapatılıyor. 18 yaşını dolduran gençler, Birleşik Sosyal Sigorta Kurumu (EFKA) kapsamında kalmak için öğrenci ya da işsiz olarak kayıt yaptırmak zorunda. Önerilen düzenlemeyle, 18 yaşından sonra gençlerin sigorta hakkı kesintiye uğramayacak.
