Yunanistan, Ege Denizi'ndeki balıkçılık sektörünü ve deniz ekosistemini tehdit eden zehirli balon balığıyla mücadele için balıkçılara ödeme yapmaya hazırlanıyor. Pilot program kapsamında balıkçılar, yakaladıkları her kilogram gümüş yanaklı balon balığı için 5,33 avronun (yaklaşık 6,08 dolar veya 285 TL) üzerinde bir ücret alacak. Uygulama ilk etapta, balıkçıların en çok zarar gördüğü Güney Ege ve Girit'te hayata geçirilecek.
Bilimsel adı Lagocephalus sceleratus olan gümüş yanaklı balon balığı, Akdeniz'e Kızıldeniz'den Süveyş Kanalı yoluyla ulaştı. Genellikle 40 ila 60 santimetre boyutlarına ulaşan bu tür, etinde bulunan tetrodotoksin adlı güçlü bir nörotoksin nedeniyle tehlikeli kabul ediliyor. Bu madde tüketildiğinde ölümcül olabiliyor ve bilinen bir panzehiri bulunmuyor. Keskin dişleri ve güçlü çeneleri, diğer deniz canlılarıyla beslenirken balıkçıların ağlarına ve ekipmanlarına ciddi zararlar veriyor.
Deniz uzmanları, balon balığının yayılmasının Akdeniz'deki daha geniş çaplı değişimleri yansıttığını belirtiyor. İklim değişikliğine bağlı olarak yükselen deniz sıcaklıkları, istilacı türlerin yeni bölgelere yerleşmesine yardımcı olurken, Süveyş Kanalı da Kızıldeniz'den gelen türler için bir geçiş yolu işlevi görüyor.
İstilacı balığın etkisi, özellikle Girit ve Rodos çevresinde giderek daha belirgin hale geldi. Bölgedeki balıkçılar uzun süredir hasarlı ağlar, azalan av miktarları ve artan işletme maliyetlerinden şikayet ediyor. Balon balığı artık neredeyse tüm Yunan sularında kaydedilmiş durumda ve Atina yakınlarında daha sık görülmesi geniş çapta kamuoyunun dikkatini çekiyor.
Helen Deniz Araştırmaları Merkezi'nin tahminlerine göre, balon balığı bölgedeki her bir balıkçı teknesine, hasarlı ekipman ve azalan gelir nedeniyle yılda yaklaşık 8.500 avro kayba yol açıyor. WWF Yunanistan'da balıkçılık yetkilisi olarak görev yapan Michalis Margaritis, bu türün ahtapot ve midye gibi deniz canlılarıyla yoğun şekilde beslendiğini söyledi. Daha sıcak denizlerin balığa elverişli koşullar sağladığını, doğal avcılarının bulunmaması ve insanlar tarafından güvenle tüketilememesinin de hızla yayılmasına olanak tanıdığını ifade etti.
Rodoslu balıkçı Michalis Karpodinis, durumun ekiplerin çalışabileceği alanları değiştirdiğini belirterek, daha önce balık avlanan bölgelerin balon balığı nedeniyle giderek daha fazla terk edildiğini anlattı. Daha önce 40-45 metre derinlikte çalışan balıkçıların, şimdi barbun balığı bulabilmek için çoğu zaman 200 metre derinliğe inmek zorunda kaldığını söyledi.
Yunanistan, istilacı türle mücadelede Kıbrıs'ın izinden gidiyor. Kıbrıs, balıkçılık sektörü ciddi şekilde etkilendikten sonra istilacı türün yakalanması ve ortadan kaldırılmasını teşvik etmek için bir sübvansiyon sistemi başlatmıştı. Yunanistan da Tarım Bakanlığı tarafından duyurulan pilot programla benzer bir yaklaşım benimsiyor. Toplam 1,5 milyon avro değerindeki destek paketi, yaklaşık 16 bin balıkçının geçimini korumayı hedefliyor. Balon balığı ödemelerinin yanı sıra hükümet, işletme maliyetlerini düşürmek için profesyonel balıkçılara geçici yakıt sübvansiyonu da açıkladı.
Tarım Bakanlığı Genel Sekreteri Spiros Protopsaltis, amacın balıkçılara türün popülasyonunu sınırlamak için mali bir teşvik sunmak olduğunu söyledi. Protopsaltis, "Balon balığı Akdeniz'e geldiğinden beri burada kalmaya devam edecek. Sorun, popülasyonunu nasıl sınırlayacağımız." dedi. Plana göre balon balıkları üreme dönemlerinde hedef alınacak, kayıt altına alınacak ve ardından yakılarak imha edilecek.
