Yunanistan'ın istilacı gümüş yanaklı balon balığı avına ödül koyduğu pilot program, Giritli balıkçılara bu türü hedeflemeleri için yeni bir neden verse de, birçok balıkçıya göre balığın verdiği zarar – yırtık ağlar, kayıp gelir ve mesleğin geleceğine dair endişeler – paranın tek başına çözemeyeceği boyutlarda.
Yunanistan'ın pilot ödül programı, İerapetra'da avlanma alışkanlıklarını şimdiden değiştirmeye başladı. To Vima'ya göre, bölgedeki balıkçılar tek bir günde 200 adet gümüş yanaklı balon balığı yakaladı.
Program, kilogram başına 5,33 euro (yaklaşık 6,09 dolar) ödül sunuyor ve türün en yaygın olduğu Girit ile Güney Ege'de uygulanıyor.
İerapetra Balıkçılar Birliği Başkanı Haralambos Tzarakis, yerel balıkçıların karaya çıkardıkları üründe şimdiden bir değişim gördüğünü söyledi.
To Vima'ya konuşan Tzarakis, “Bugün yaklaşık 10 kilo gümüş yanaklı balon balığı yakaladık – ağır ağlarımızda 20 balık,” dedi.
Ödül sistemine rağmen balıkçılar, balıkları karaya çıkardıktan sonra tam olarak ne yapmaları gerektiğini hâlâ bilmediklerini söylüyor. Endişeleri sadece türü sudan çıkarmak değil; aynı zamanda güvenli depolama, toplama ve işleme için net bir sistem olup olmadığı.
Kandiye'de (Heraklion) balıkçılar, ekipmanlarındaki hasarın giderek arttığını belirtiyor.
Bir balıkçı, ağlarındaki tahribatı şu sözlerle anlattı: “Dün ağlarımızı attık ve 50 yırtık oluşturdular. Tek bir günde elli hasarlı nokta. On günde bu 500 eder. Tek bir yırtığı onarmak yarım saatle bir saat arasında sürüyor. Sonra yeni ağ almak zorundasınız ve yenileri 6.000 euro (yaklaşık 6.854 dolar) ile 7.000 euro (yaklaşık 7.998 dolar) arasında tutuyor.”
Her bir hasarlı ağ, balıkçı ekipleri için onarım işçiliği, değiştirme maliyeti ve zaten baskı altında olan gelirlerinde daha fazla kayıp anlamına geliyor.
Bir balıkçı yükü şöyle özetledi: “Çalışmaya çıkıyoruz, ağları mahvediyorlar, paraketeleri mahvediyorlar. Büyük miktarda gelir kaybediyoruz. Artık onları yakalamak için farklı ekipman yapmak zorundayız – çelik halatlı daha ağır malzemeler.”
Sadece ‘Bay Nikos’ olarak tanımlanan bir balıkçı ise şunları söyledi: “Bu turizmi de etkiliyor, balıkçıları da etkiliyor. Bir sonraki nesil olmayacak – biz sonuncuyuz.”
Yunanistan'ın pilot ödül programı, gümüş yanaklı balon balığı popülasyonunu azaltmayı ve aynı zamanda balıkçılar üzerindeki mali baskıyı bir nebze hafifletmeyi amaçlıyor.
Ancak Girit'teki balıkçılar, ödülün tek başına avla ilgili pratik sorunları çözmediğini söylüyor. Tür zehirli olduğu için, onu denizden çıkarmanın sadece ilk adım olduğunu ve sonrasının net ve organize bir şekilde yönetilmesi gerektiğini belirtiyorlar.
Bazı balıkçılar, bölgesel yetkililerden donduruculu depolama alanı ve tanımlanmış bir toplama süreci talep ediyor.
Bu destek olmadan, ödülün sadece kısmi bir çözüm olma riski taşıdığını ve en zor kısmı balıkçı ailelerinin kendi başına halletmek zorunda kalacağını ifade ediyorlar.
Tzarakis, “Ama sonrası için bir plan olmalı,” dedi. “Bölgesel yetkililer tarafından sağlanan dondurucularda saklanmalılar. Kim toplayacak? Kim teslim alacak? Sorun burada.”
